સામવેદઃ

અર્ચત પ્રાર્ચતા નરઃ પ્રિયમેધાસો અર્ચત અર્ચન્તુ પુત્રકા ઉત પુરમિદ્ધૃષ્ણ્વર્ચત

સ્તુતિ કરો! પુરુષો, જે યજ્ઞને પ્રિય છે, તેઓ સ્તુતિ કરે; પુત્રો પણ સ્તુતિ કરે અને શહેરમાં રહેતા લોકો પણ ઊંચા અવાજે સ્તુતિ કરે.

ઉક્થમિન્દ્રાય શંસ્યં પુરુનિઃષિધે શક્રો યથા સુતેષુ નો રારણત્સખ્યેષુ ચ

ઇન્દ્ર માટે સ્તુતિગાન ગાવો, જે પ્રસિદ્ધ થવું જોઈએ; શક્ર, જે અપરાજિત છે, તે આપણાં પાન અને મિત્રતામાં આનંદ મેળવે છે.

વિશ્વાનરસ્ય વસ્પતિમનાનતસ્ય શવસઃ એવૈશ્ચ ચર્ષણીનામૂતી હુવે રથાનામ્

વિશ્વાનર, જે ધનની પ્રભુતા ધરાવે છે અને અપરાજિત શક્તિ ધરાવે છે—એમના દ્વારા હું લોકોના રથોને સહાય માટે બોલાવું છું.

સ ઘા યસ્તે દિવો નરો ધિયા મર્તસ્ય શમતઃ ઊતી સ બૃહતો દિવો દ્વિષો અંહો ન તરતિ

હે પુરુષો, જે સ્વર્ગમાંથી બુદ્ધિથી તમારો સહાયક બને છે, એના સહારે માણસ આકાશની દુશ્મનાઈ અને દુઃખને પાર કરી જાય છે, જેમ કે સાંકડી જગ્યા પાર કરે છે.

વિભોષ્ટ ઇન્દ્ર રાધસો વિભ્વી રાતિઃ શતક્રતો અથા નો વિશ્વચર્ષણે દ્યુમ્નં સુદત્ર મંહય

હે ઇન્દ્ર, સર્વવ્યાપી, દાન આપનારા, હે શતશક્તિમાન, અમને ઘણું ધન આપો; પછી, બધા લોકો માટે, હે દયાળુ, તારી સારી સલાહથી અમારું યશ વધાર.

વયશ્ચિત્તે પતત્રિણો દ્વિપાચ્ચતુષ્પાદર્જુનિ ઉષઃ પ્રારન્નૃતૂંરનુ દિવો અન્તેભ્યસ્પરિ

પંખી, મનથી ઉડતાં, બે પગવાળા અને ચાર પગવાળા, વહેલી સવારથી ઋતુઓનું અનુસરણ કરતાં સ્વર્ગની સીમા પાર જાય છે.

અમી યે દેવા સ્થન મધ્ય આ રોચને દિવઃ કદ્વ ઋતં કદમૃતં કા પ્રત્ના વ આહુતિઃ

આ દેવતાઓ, જે સ્વર્ગના તેજસ્વી વિસ્તારમાં મધ્યમાં ઊભા છે—સાચું શું છે, અમર શું છે, અને એમની પ્રાચીન આહુતિ કઈ છે?

ઋચં સામ યજામહે યાભ્યાં કર્માણિ કૃણ્વતે વિ તે સદસિ રાજતો યજ્ઞં દેવેષુ વક્ષતઃ

અમે ઋચા અને સામનાથી પૂજા કરીએ છીએ, જેના દ્વારા તેઓ કર્મો કરે છે; તમારા સભામાં, તેજથી પ્રકાશિત, તમે દેવતાઓમાં યજ્ઞ જાહેર કરો છો.

વિશ્વાઃ પૃતના અભિભૂતરં નરઃ સજૂસ્તતક્ષુરિન્દ્રં જજનુશ્ચ રાજસે ક્રત્વે વરે સ્થેમન્યામુરીમુતોગ્રમોજિષ્ઠં તરસં તરસ્વિનમ્

બધા મનુષ્યો અને તેમના સાથીઓએ મળીને ઇન્દ્રને રાજા તરીકે બનાવ્યો છે—શક્તિ માટે, શ્રેષ્ઠ નિશ્ચય માટે, સ્થિરતા માટે, વિશાળ શક્તિ માટે, સૌથી વધુ ઉત્સાહી અને શક્તિશાળી માટે.

શ્રત્તે દધામિ પ્રથમાય મન્યવે ઽહન્યદ્દસ્યું નર્યં વિવેરપઃ ઉભે યત્વા રોદસી ધાવતામનુ ભ્યસાત્તે શુષ્માત્પૃથિવી ચિદદ્રિવઃ

હું પ્રથમ સંકલ્પમાં શ્રદ્ધા રાખું છું: એણે દૈત્યને, દુશ્મનને, રોજે રોજ હરાવ્યો અને જળોને વિભાજિત કર્યા; જ્યારે આકાશ અને ધરતી તારી પાછળ દોડી, તો પથ્થરોમાં બંધાયેલી ધરતી પણ તારી શક્તિથી ડરી ગઈ.

સમેત વિશ્વા ઓજસા પતિં દિવો ય એક ઇદ્ભૂરતિથિર્જનાનામ્ સ પૂર્વ્યો નૂતનમાજિગીષં તં વર્ત્તનીરનુ વાવૃત એક ઇત્

તમામ શક્તિ સાથે સ્વર્ગના સ્વામી માટે એકત્ર થાઓ, જે એકલા જ લોકોમાં મહાન અતિથિ છે; એ પ્રાચીન અને નવા, જીતવા ઇચ્છે છે, અને માર્ગો પણ એના પાછળ વળી જાય છે, એ એકલાજ છે.

ઇમે ત ઇન્દ્ર તે વયં પુરુષ્ટુત યે ત્વારભ્ય ચરામસિ પ્રભૂવસો ન હિ ત્વદન્યો ગિર્વણો ગિરઃ સઘત્ક્ષોણીરિવ પ્રતિ તદ્ધર્ય નો વચઃ

હે ઇન્દ્ર, આ લોકો તારા છે, હે બહુ વખાણેલા, જે તારા ભરોસે ફરતા રહે છે, હે શક્તિશાળી; કેમ કે તારા સિવાય બીજું કોઈ નથી, હે ગીતપ્રેમી, જે આપણા ગીતોને જોડે છે, જેમ ધરાઓ જોડાય છે—એટલે, હે પીળા, અમારા શબ્દો સ્વીકાર.

ચર્ષણીધૃતં મઘવાનમુક્થ્યામિન્દ્રં ગિરો બૃહતીરભ્યનૂષત વાવૃધાનં પુરુહૂતં સુવૃક્તિભિરમર્ત્યં જરમાણં દિવેદિવે

મહાન સ્તુતિઓએ લોકો દ્વારા આધારિત મેઘવાન ઇન્દ્રને, મહાન ગૌરવ સાથે, સ્તુતિ કરી છે; સતત વધતા, બહુ બોલાવાતા, સુંદર સ્તુતિઓ સાથે, અમર અને હંમેશા યુવાન, રોજે રોજ.

અચ્છા વ ઇન્દ્રં મતયઃ સ્વર્યુવઃ સધ્રીચીર્વિશ્વા ઉશતીરનૂષત પરિ ષ્વજન્ત જનયો યથા પતિં મર્યં ન શુન્ધ્યું મઘવાનમૂતયે

સ્વર્ગ જેવી યુવાન ભાવનાઓ બધાએ એકસાથે તેજથી ઇન્દ્રની પાસે પહોંચી છે; લોકો એમને પતિની જેમ, મહાન પુરુષની જેમ, તેજસ્વી મેઘવાનને સહાય માટે ભેટે છે.

અભિ ત્યં મેષં પુરુહૂતમૃગ્મિયમિન્દ્રં ગીર્ભિર્મદતા વસ્વો અર્ણવમ્ યસ્ય દ્યાવો ન વિચરન્તિ માનુષં ભુજે મંહિષ્ઠમભિ વિપ્રમર્ચત

તે મેષ, બહુ બોલાવાતા, શક્તિશાળી ઇન્દ્રને, તારી સ્તુતિઓ આનંદ આપો, હે ધનવાન, મહાસાગર સમાન; જેને આકાશ પણ માનવ શક્તિમાં પાર નથી કરી શકતા—સૌથી શક્તિશાળી ઋષિની સ્તુતિ કરો.

ત્યં સુ મેષં મહયા સ્વર્વિદં શતં યસ્ય સુભુવઃ સાકમીરતે અત્યં ન વાજં હવનસ્યદં રથમેન્દ્રં વવૃત્યામવસે સુવૃક્તિભિઃ

તે મેષ, જ્ઞાની, એને આપણે સો મજબૂત સાથીઓ સાથે મહાન બનાવીએ; દોડવીર, ઇનામ, હવનના રથની જેમ, સુંદર સ્તુતિઓથી ઇન્દ્રને સહાય માટે બોલાવીએ.

ઘૃતવતી ભુવનાનામભિશ્રિયોર્વી પૃથ્વી મધુદુઘે સુપેશસા દ્યાવાપૃથિવી વરુણસ્ય ધર્મણા વિષ્કભિતે અજરે ભૂરિરેતસા

ધરતી, ઘીથી સમૃદ્ધ, સર્વ જીવોમાં શોભાયમાન, વિશાળ અને સુંદર, આકાશ અને ધરતી, મધ આપનારી, વરુણના નિયમથી સ્થિર, કદી ન વૃદ્ધ થતી, હંમેશા ઉર્વર.

ઉભે યદિન્દ્ર રોદસી આપપ્રાથોષા ઇવ મહાન્તં ત્વા મહીનાં સમ્રાજં ચર્ષણીનામ્ દેવી જનિત્ર્યજીજનદ્ભદ્રા જનિત્ર્યજીજનત્

હે ઇન્દ્ર, તમે આકાશ અને ધરતી બંનેને વીંધી નાખ્યા છે, જેમ ઉષા ફેલાય છે તેમ; તમે મહાન છો, ધરતીના રાજા અને લોકોના શાસક છો. દિવ્ય અને શુભ માતાએ તમને જન્મ આપ્યો છે; કલ્યાણકારી માતાએ તમને જન્માવ્યો છે.

પ્ર મન્દિને પિતુમદર્ચતા વચો યઃ કૃષ્ણગર્ભા નિરહન્નૃજિશ્વના અવસ્યવો વૃષણં વજ્રદક્ષિણં મરુત્વન્તં સખ્યાય હુવેમહિ

હવે, આનંદ માટે પિતાને સ્તુતિથી સન્માન આપો, જેમણે કાળી વાદળમાંથી જન્મ લઈને ઋજીશ્વન સાથે દુશ્મનને હરાવ્યો. અમે શક્તિશાળી, વજ્રધારી, અને મરુતો સાથે રહેનારા ઇન્દ્રને મિત્ર તરીકે મદદ માટે બોલાવીએ છીએ.

ઇન્દ્ર સુતેષુ સોમેષુ ક્રતું પુનીષ ઉક્થ્યમ્ વિદે વૃધસ્ય દક્ષસ્ય મહાં હિ ષઃ

હે ઇન્દ્ર, દબાયેલા સોમમાં તમારું બળ અને સ્તુતિપાત્ર શક્તિ શુદ્ધ કરો, કારણ કે તમે સદા વધતા કૌશલ્યનું મહત્ત્વ જાણો છો.

તમુ અભિ પ્ર ગાયત પુરુહૂતં પુરુષ્ટુતમ્ ઇન્દ્રં ગીર્ભિસ્તવિષમા વિવાસત

તેને, ઘણીવાર બોલાવાતા અને ઘણીવાર સ્તુતિ પામતા ઇન્દ્રને, તમે ભજનોથી ગાવો; મહાનને સ્તુતિથી બોલાવો કે તે આવે.

તં તે મદં ગૃણીમસિ વૃષણં પૃક્ષુ સાસહિમ્ ઉ લોકકૃત્નુમદ્રિવો હરિશ્રિયમ્

હે શક્તિશાળી, અમે તમારી એ મદિરા (આનંદ)ની પ્રશંસા કરીએ છીએ, જે યુદ્ધમાં વિજયી છે, જગતના સર્જક છે, અને સુવર્ણ જેવી તેજસ્વી છે.

યત્સોમમિન્દ્ર વિષ્ણવિ યદ્વા ઘ ત્રિત આપ્ત્યે યદ્વા મરુત્સુ મન્દસે સમિન્દુભિઃ

હે ઇન્દ્ર, જે સોમ તમે વિષ્ણુ સાથે કે ત્રિત આપ્ત્ય સાથે કે મરુતો સાથે પીતા હો, એ બધાં રસોમાં આનંદ મેળવો.

એદુ મધોર્મદિન્તરં સિઞ્ચાધ્વર્યો અન્ધસઃ એવા હિ વીરસ્તવતે સદાવૃધઃ

યજમાન, એ સૌથી વધુ આનંદદાયક સોમનો રસ ઢોળો; કેમ કે આવું કરીને વીર પુરુષ સદા વધતો રહે છે અને પ્રશંસા પામે છે.

એન્દુમિન્દ્રાય સિઞ્ચત પિબાતિ સોમ્યં મધુ પ્ર રાધાંસિ ચોદયતે મહિત્વના

ઇન્દ્ર માટે એ સોમનો બિંદુ ઢોળો; તે મધુર સોમ પીવે. પોતાની મહાનતાથી તે દાન માટે પ્રેરણા આપે છે.

એતો ન્વિન્દ્રં સ્તવામ સખાયઃ સ્તોમ્યં નરમ્ કૃષ્ટીર્યો વિશ્વા અભ્યસ્ત્યેક ઇત્

હવે, મિત્રો, આપણે ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરીએ, એ વીરની, જે એકલા બધા લોકોમાં શ્રેષ્ઠ છે.

ઇન્દ્રાય સામ ગાયત વિપ્રાય બૃહતે બૃહત્ બ્રહ્મકૃતે વિપશ્ચિતે પનસ્યવે

ઇન્દ્ર માટે સંગીત ગાવો, જે વિદ્વાન છે, મહાન છે, બ્રહ્મનો સર્જક છે, દૂરદ્રષ્ટિ ધરાવે છે અને પ્રશંસા પાત્ર છે.

ય એક ઇદ્વિદયતે વસુ મર્તાય દાશુષે ઈશાનો અપ્રતિષ્કુત ઇન્દ્રો અઙ્ગ

જે એકલાએ સેવા કરનાર મનુષ્યને ધન આપે છે, એ ઇન્દ્ર સર્વશક્તિમાન અને અજેય સ્વામી છે.

સખાય આ શિષામહે બ્રહ્મેન્દ્રાય વજ્રિણે સ્તુષ ઊ ષુ વો નૃતમાય ધૃષ્ણવે

મિત્રો, આપણે વજ્રધારી ઇન્દ્રને ભજનો દ્વારા પ્રસન્ન કરીએ; એમાં સૌથી વીર અને ધીર પુરુષની પ્રશંસા કરીએ.