સામવેદઃ

ચતુર્થ દ્વિતીયો ઽર્ધઃ ગાયન્તિ ત્વા ગાયત્રિણો ઽર્ચન્ત્યર્કમર્કિણઃ બ્રહ્માણસ્ત્વા શતક્રત ઉદ્વંશમિવ યેમિરે

ગાયત્રીના ગાયક ચોથા અને બીજા ભાગમાં તમારું ગીત ગાય છે; અર્કના ગાયક અર્કથી તમારું સ્તવન કરે છે; બ્રાહ્મણો, શતક્રતુ, તમને ધ્વજની જેમ ઊંચા ઊઠાવે છે.

ઇન્દ્રં વિશ્વા અવીવૃધન્ત્સમુદ્રવ્યચસં ગિરઃ રથીતમં રથીનાં વાજાનાં સત્પતિં પતિમ્

સૌ વેદમંત્રોએ ઇન્દ્રને મહિમાવંત બનાવ્યા છે, જે સમુદ્રો સુધી વ્યાપેલો છે, રથચાલકોમાં શ્રેષ્ઠ છે, બળનો સ્વામી છે, સાચો માલિક અને રક્ષક છે.

ઇમમિન્દ્ર સુતં પિબ જ્યેષ્ઠમમર્ત્યં મદમ્ શુક્રસ્ય ત્વાભ્યક્ષરન્ધારા ઋતસ્ય સાદને

હે ઇન્દ્ર, આ દબાવેલો સોમ પી, જે શ્રેષ્ઠ અને અમર આનંદ છે; તેજસ્વી સત્યની ધારો તારા માટે ઋતના સ્થાનેથી વહે છે.

યદિન્દ્ર ચિત્ર મ ઇહ નાસ્તિ ત્વાદાતમદ્રિવઃ રાધસ્તન્નો વિદદ્વસ ઉભયાહસ્ત્યા ભર

હે ઇન્દ્ર, જે સુંદર દાન અહીં નથી, અને તારા દ્વારા મળ્યું નથી, એ કૃપા અમને મળે; બંને પ્રકારનું ધન અહીં લાવ.

શ્રુદી હવં તિરશ્ચ્યા ઇન્દ્ર યસ્ત્વા સપર્યતિ સુવીર્યસ્ય ગોમતો રાયસ્પૂર્ધિ મહાં અસિ

હે ઇન્દ્ર, દૂરથી પણ, જે તારી ઉપાસના કરે છે, એની પ્રાર્થના સાંભળ; અમને વીરપુત્રો અને ધન આપ, કેમ કે તું મહાન છે.

અસાવિ સોમ ઇન્દ્ર તે શવિષ્ઠ ધૃષ્ણવા ગહિ આ ત્વા પૃણક્ત્વિન્દ્રિયં રજઃ સૂર્યો ન રશ્મિભિઃ

હે ઇન્દ્ર, તારા માટે સોમ દબાવવામાં આવ્યો છે, તું સૌથી શક્તિશાળી અને બહાદુર છે; આવ, તારી શક્તિ ભરાઈ જાય, જેમ સૂર્ય કિરણોથી આકાશ ભરાઈ જાય છે.

એન્દ્ર યાહિ હરિભિરુપ કણ્વસ્ય સુષ્ટુતિમ્ દિવો અમુષ્ય શાસતો દિવં યય દિવાવસો

હે ઇન્દ્ર, તારા હરિ ઘોડાઓ સાથે કણ્વની પ્રશંસા સાંભળવા આવ; એ આકાશના આદેશે, સ્વર્ગના નિવાસે આવ, હે દિવસના સ્વામી.

આ ત્વા ગિરો રથીરિવાસ્થુઃ સુતેષુ ગિર્વણઃ અભિ ત્વા સમનૂષત ગાવો વત્સં ન ધેનવઃ

હે ગીતપ્રેમી ઇન્દ્ર, તારા માટે સ્તુતિઓ આવી છે, જેમ રથચાલકો રેસમાં આવે છે; એ તને ઘેરી રહી છે, જેમ ગાયો વાછરડા પાસે ભેગી થાય છે.

એતો ન્વિન્દ્રં સ્તવામ શુદ્ધં શુદ્ધેન સામ્ના શુદ્ધૈરુક્થૈર્વાવૃધ્વાંસં શુદ્ધૈરાશીર્વાન્મમત્તુ

ચાલો હવે શુદ્ધ ગીત અને શુદ્ધ સ્તુતિઓથી શુદ્ધ ઇન્દ્રની પ્રશંસા કરીએ, જે શુદ્ધ આશીર્વાદથી વધ્યો છે; એ અમારા શુદ્ધ અર્પણોમાં આનંદ પામે.

યો રયિં વો રયિન્તમો યો દ્યુમ્નૈર્દ્યુમ્નવત્તમઃ સોમઃ સુતઃ સ ઇન્દ્ર તે ઽસ્તિ સ્વધાપતે મદઃ

જે ધનની આપતીમાં શ્રેષ્ઠ છે, જે મહિમામાં મહાન છે—દબાયેલો સોમ, એ જ તારો આનંદ છે, હે ઇન્દ્ર, શક્તિના સ્વામી.

પ્રત્યસ્મૈ પિપીષતે વિશ્વાનિ વિદુષે ભર અરઙ્ગમાય જગ્મયે ઽપશ્ચાદધ્વને નરઃ

જે ઇચ્છે છે અને બધું જાણે છે, એવા માટે, દૂરથી આવેલા ઉત્સુક મનુષ્ય માટે, સર્વ ખજાનો લાવો, હે લોકો.

આ નો વયોવયઃશયં મહાન્તં ગહ્વરેષ્ઠાં મહાન્તં પૂર્વિનેષ્ઠામ્ ઉગ્રં વચો અપાવધીઃ

અમારી પાસે થી મોટું વૃદ્ધાપન, મોટો છુપાયેલો સંકટ, અને મોટું જૂનું દુઃખ દૂર કરી દે; હે મહાન, કઠોર વચન પણ દૂર કરી દે.

આ ત્વા રથં યથોતયે સુમ્નાય વર્તયામસિ તુવિકૂર્મિમૃતીષહમિન્દ્રં શવિષ્ઠ સત્પતિમ્

જેમ મુસાફરી માટે રથ ચલાવીએ છીએ, તેમ તારા રથને કૃપા માટે ચલાવીએ છીએ, હે શક્તિશાળી ઇન્દ્ર, બળવાન ઘોડાઓ સાથે, દુશ્મનોને હરાવીને.

સ પૂર્વ્યો મહોનાં વેનઃ ક્રતુભિરાનજે યસ્ય દ્વારા મનુઃ પિતા દેવેષુ ધિય આનજે

એ મહાન લોકોના પ્રાચીન ગાયક છે, જેઓ જ્ઞાન સાથે જન્મ્યા છે, જેમના દ્વારેથી આપણા પિતા મનુ દેવોમાં બુદ્ધિ સાથે પ્રવેશ્યા હતા.

યદી વહન્ત્યાશવો ભ્રાજમાના રથેષ્વા પિબન્તો મદિરં મધુ તત્ર શ્રવાંસિ કૃણ્વતે

જ્યારે તેજસ્વી અને ઝડપી ઘોડાઓ રથમાં મદિરા સ્વરૂપ મીઠું પાન લઈ જાય છે, ત્યારે ત્યાં તેઓ પ્રસિદ્ધિ મેળવે છે.

ત્યમુ વો અપ્રહણં ગૃણીષે શવસસ્પતિમ્ ઇન્દ્રં વિશ્વાસાહં નરં શચિષ્ઠં વિશ્વવેદસમ્

હું એ અજેય બળના સ્વામી ઇન્દ્રની પ્રશંસા કરું છું, જે સર્વશક્તિમાન, સર્વજ્ઞ અને સૌથી કુશળ છે.

દધિક્રાવ્ણો અકારિષં જિષ્ણોરશ્વસ્ય વાજિનઃ સુરભિ નો મુખા કરત્પ્ર ન આયૂંષિ તારિષત્

હું વિજયી અને ઝડપી ઘોડા દધિક્રાવન માટે સ્તુતિ રચી છે; એના સુગંધિત મુખ અમને કલ્યાણ આપે અને અમારું આયુષ્ય વધારે.

પુરાં ભિન્દુર્યુવા કવિરમિતૌજા અજાયત ઇન્દ્રો વિશ્વસ્ય કર્મણો ધર્ત્તા વજ્રી પુરુષ્ટુતઃ

શહેરો તોડનાર, યુવાન, બુદ્ધિશાળી અને અપરિમિત બળવાળો જન્મ્યો; ઇન્દ્ર, વજ્રધારી, અનેક દ્વારા પ્રશંસિત, સર્વ કર્મનો ધારક છે.

પ્રપ્ર વસ્ત્રિષ્ટુભમિષં વન્દદ્વીરાયેન્દવે ધિયા વો મેધસાતયે પુરન્ધ્યા વિવાસતિ

ચાલો ત્રિષ્ટુપ છંદમાં ઇન્દ્ર માટે સ્તુતિ કરીએ, જે વીરોએ વખાણવા યોગ્ય છે; જ્ઞાન મેળવવા માટે મનથી, પુરંધીએ તેને બોલાવી છે.

કશ્યપસ્ય સ્વર્વિદો યાવાહુઃ સયુજાવિતિ યયોર્વિશ્વમપિ વ્રતં યજ્ઞં ધીરા નિચાય્ય

કશ્યપજી, જે સ્વર્ગના જ્ઞાતા છે, એમણે જોડાયેલા બેનું લોકો ઉલ્લેખ કરે છે. એમના પ્રતિજ્ઞા દ્વારા જ્ઞાની લોકોએ આખું જગત અને યજ્ઞ સ્થાપ્યું છે.

અર્ચત પ્રાર્ચતા નરઃ પ્રિયમેધાસો અર્ચત અર્ચન્તુ પુત્રકા ઉત પુરમિદ્ધૃષ્ણ્વર્ચત

સ્તુતિ કરો! પુરુષો, જે યજ્ઞને પ્રિય છે, તેઓ સ્તુતિ કરે; પુત્રો પણ સ્તુતિ કરે અને શહેરમાં રહેતા લોકો પણ ઊંચા અવાજે સ્તુતિ કરે.

ઉક્થમિન્દ્રાય શંસ્યં પુરુનિઃષિધે શક્રો યથા સુતેષુ નો રારણત્સખ્યેષુ ચ

ઇન્દ્ર માટે સ્તુતિગાન ગાવો, જે પ્રસિદ્ધ થવું જોઈએ; શક્ર, જે અપરાજિત છે, તે આપણાં પાન અને મિત્રતામાં આનંદ મેળવે છે.

વિશ્વાનરસ્ય વસ્પતિમનાનતસ્ય શવસઃ એવૈશ્ચ ચર્ષણીનામૂતી હુવે રથાનામ્

વિશ્વાનર, જે ધનની પ્રભુતા ધરાવે છે અને અપરાજિત શક્તિ ધરાવે છે—એમના દ્વારા હું લોકોના રથોને સહાય માટે બોલાવું છું.

સ ઘા યસ્તે દિવો નરો ધિયા મર્તસ્ય શમતઃ ઊતી સ બૃહતો દિવો દ્વિષો અંહો ન તરતિ

હે પુરુષો, જે સ્વર્ગમાંથી બુદ્ધિથી તમારો સહાયક બને છે, એના સહારે માણસ આકાશની દુશ્મનાઈ અને દુઃખને પાર કરી જાય છે, જેમ કે સાંકડી જગ્યા પાર કરે છે.

વિભોષ્ટ ઇન્દ્ર રાધસો વિભ્વી રાતિઃ શતક્રતો અથા નો વિશ્વચર્ષણે દ્યુમ્નં સુદત્ર મંહય

હે ઇન્દ્ર, સર્વવ્યાપી, દાન આપનારા, હે શતશક્તિમાન, અમને ઘણું ધન આપો; પછી, બધા લોકો માટે, હે દયાળુ, તારી સારી સલાહથી અમારું યશ વધાર.

વયશ્ચિત્તે પતત્રિણો દ્વિપાચ્ચતુષ્પાદર્જુનિ ઉષઃ પ્રારન્નૃતૂંરનુ દિવો અન્તેભ્યસ્પરિ

પંખી, મનથી ઉડતાં, બે પગવાળા અને ચાર પગવાળા, વહેલી સવારથી ઋતુઓનું અનુસરણ કરતાં સ્વર્ગની સીમા પાર જાય છે.

અમી યે દેવા સ્થન મધ્ય આ રોચને દિવઃ કદ્વ ઋતં કદમૃતં કા પ્રત્ના વ આહુતિઃ

આ દેવતાઓ, જે સ્વર્ગના તેજસ્વી વિસ્તારમાં મધ્યમાં ઊભા છે—સાચું શું છે, અમર શું છે, અને એમની પ્રાચીન આહુતિ કઈ છે?

ઋચં સામ યજામહે યાભ્યાં કર્માણિ કૃણ્વતે વિ તે સદસિ રાજતો યજ્ઞં દેવેષુ વક્ષતઃ

અમે ઋચા અને સામનાથી પૂજા કરીએ છીએ, જેના દ્વારા તેઓ કર્મો કરે છે; તમારા સભામાં, તેજથી પ્રકાશિત, તમે દેવતાઓમાં યજ્ઞ જાહેર કરો છો.

વિશ્વાઃ પૃતના અભિભૂતરં નરઃ સજૂસ્તતક્ષુરિન્દ્રં જજનુશ્ચ રાજસે ક્રત્વે વરે સ્થેમન્યામુરીમુતોગ્રમોજિષ્ઠં તરસં તરસ્વિનમ્

બધા મનુષ્યો અને તેમના સાથીઓએ મળીને ઇન્દ્રને રાજા તરીકે બનાવ્યો છે—શક્તિ માટે, શ્રેષ્ઠ નિશ્ચય માટે, સ્થિરતા માટે, વિશાળ શક્તિ માટે, સૌથી વધુ ઉત્સાહી અને શક્તિશાળી માટે.