સામવેદઃ

ઇદં વિષ્ણુર્વિ ચક્રમે ત્રેધા નિ દધે પદમ્ સમૂઢમસ્ય પાંસુલે

વિષ્ણુએ વિશાળ પગલા લીધાં; તેણે ત્રણ વખત પગ મૂક્યો, ધૂળમાં મજબૂતીથી સ્થિર કર્યો.

અતીહિ મન્યુષાવિણં સુષુવાંસમુપેરય અસ્ય રાતૌ સુતં પિબ

તમારા ઉત્સાહથી ચાલો, સારી રીતે દબાયેલા સોમને ઉંચો કરો; આ દાનમાં, સોમપાન કરો.

કદુ પ્રચેતસે મહે વચો દેવાય શસ્યતે તદિધ્યસ્ય

કયું વચન જ્ઞાની અને મહાન દેવ માટે વખાણવામાં આવે છે? એ જ તો તેનું છે.

ઉક્થં ચ ન શસ્યમાનં નાગો રયિરા ચિકેત ન ગાયત્રં ગીયમાનમ્

ન તો વખાણાતી સ્તુતિ, ન તો સંપત્તિ કોઈ ધ્યાન આપે છે; ન તો ગવાતું ગીત કોઈ જાણે છે.

ઇન્દ્ર ઉક્થેભિર્મન્દિષ્ઠો વાજાનાં ચ વાજપતિઃ હરિવાન્ત્સુતાનાં સખા

ઇન્દ્રને સ્તુતિઓથી સૌથી વધુ આનંદ થાય છે; તે વિજયનો સ્વામી છે અને સોમ દબાવનારનો મિત્ર છે, પીળા ઘોડા ધરાવે છે.

આ યાહ્યુપ નઃ સુતં વાજેભિર્મા હૃણીયથાઃ મહાં ઇવ યુવજાનિઃ

અમારી પાસે આવો, અમારો સોમ અને વિજયો સ્વીકારો; મહાન યુવાન જેવો કદી દૂર ન થાઓ.

કદા વસો સ્તોત્રં હર્યત આ અવ શ્મશા રુધદ્વાઃ દીર્ઘં સુતમ્ વાતાપ્યાય

ક્યારે, હે દયાળુ, વખાણેલી સ્તુતિ તમને ગમશે? અમારે માટે આવો, હે રુધદ્વાહ, લાંબા દબાયેલા સોમ માટે, તાજગી માટે.

બ્રાહ્મણાદિન્દ્ર રાધસઃ પિબા સોમમૃતૂં રનુ તવેદં સખ્યમસ્તૃતમ્

ઇન્દ્ર, બ્રાહ્મણની ઉદારતા માટે સોમ પીઓ; ઋતુઓનું અનુસરણ કરો. તમારું આ મિત્રત્વ અખંડ છે.

વયં ઘા તે અપિ સ્મસિ સ્તોતાર ઇન્દ્ર ગિર્વણઃ ત્વં નો જિન્વ સોમપાઃ

અમે ખરેખર તમારા ગાયક છીએ, હે ઇન્દ્ર, ગીતપ્રેમી; તમે, હે સોમપાન કરનાર, અમારે માટે વિજય લાવો.

એન્દ્ર પૃક્ષુ કાસુ ચિન્નૃમ્ણં તનૂષુ ધેહિ નઃ સત્રાજિદુગ્ર પૌંસ્યમ્

ઇન્દ્ર, અમારા કુળોમાં પણ, અમારી દેહમાં પરાક્રમ મૂકો; અમને સત્રાજિત જેવું મહાન બળ આપો.

એવા હ્યસિ વીરયુરેવા શૂર ઉત સ્થિરઃ એવા તે રાધ્યં મનઃ

તમે સાચા પરાક્રમી છો, તમે સાચા બળવાન છો, હે વિજયી; તમારું મન દાન માટે યોગ્ય છે.

અભિ ત્વા શૂર નોનુમો ઽદુગ્ધા ઇવ ધેનવઃ ઈશાનમસ્ય જગતઃ સ્વર્દૃશમીશાનમિન્દ્ર તસ્થુષઃ

અમે તમને વખાણીએ છીએ, હે પરાક્રમી, જેમ ગાય દુધ ન આપતી ગાયને વખાણે છે; જગતના સ્વામી, સ્થિરના પણ સ્વામી, ઇન્દ્ર, પ્રકાશ દર્શનાર.

ત્વામિદ્ધિ હવામહે સાતૌ વાજસ્ય કાર્વઃ ત્વાં વૃત્રેષ્વિન્દ્ર સત્પતિં નરસ્ત્વાં કાષ્ઠાસ્વર્વતઃ

અમે તમને બોલાવીએ છીએ, હે ઇન્દ્ર, વિજય માટે, પ્રજાના નેતા; યુદ્ધમાં, ઇન્દ્ર, તમે સાચા સ્વામી છો; લોકો અંતે પણ તમને યાદ કરે છે, હે પ્રકાશના ધારક.

અભિ પ્ર વઃ સુરાધસમિન્દ્રમર્ચ યથા વિદે યો જરિતૃભ્યો મઘવા પુરૂવસુઃ સહસ્રેણેવ શિક્ષતિ

હવે આપણે દેવતાઓના દાતા એવા ઇન્દ્રની પ્રશંસા કરીએ, જેમ યોગ્ય છે. ગાયકોએ જેમની કીર્તિ ગાઈ છે, એવા દયાળુ અને અનેક દાન આપનારા ઇન્દ્ર, જે હજારોની સંખ્યામાં ધન આપે છે, એમ આપણે તેમની સ્તુતિ કરીએ.

તં વો દસ્મમૃતીષહં વસોર્મન્દાનમન્ધસઃ અભિ વત્સં ન સ્વસરેષુ ધેનવ ઇન્દ્રં ગીર્ભિર્નવામહે

અમે તમને, શક્તિશાળી અને કદી ન હારતા એવા ઇન્દ્રને બોલાવીએ છીએ, જે દયાળુઓના આનંદ છે અને આનંદ લાવનાર છે. જેમ ગાયો પોતાના વાછરડાને બાંધેલા સ્થળે બોલાવે છે, તેમ આપણે ગીતો દ્વારા ઇન્દ્રને બોલાવીએ છીએ.

તરોભિર્વો વિદદ્વસુમિન્દ્રં સબાધ ઊતયે બૃહદ્ગાયન્તઃ સુતસોમે અધ્વરે હુવે ભરં ન કારિણમ્

તમારા ગીતો દ્વારા ધનની આપતી ઇન્દ્રને દુઃખમાં સહાય માટે બોલાવો; અમે સોમરસ દબાવતા સમયે ઉંચા અવાજે ગાઈને, જેમ કામદાર પોતાનું વેતન માગે છે તેમ, આધાર આપનારને બોલાવું છું.

તરણિરિત્સિષાસતિ વાજં પુરન્ધ્યા યુજા આ વ ઇન્દ્રં પુરુહૂતં નમે ગિરા નેમિં તષ્ટેવ સુદ્રુવમ્

ઝડપથી દોડનાર પુરંધિ સાથે જોડાઈને વિજય મેળવવા પ્રયત્ન કરે છે; હું અનેક વાર બોલાવાતા એવા ઇન્દ્રને, મારી વાણીથી, મજબૂત અને સારી રીતે ઘડાયેલા ચક્ર જેવું સ્થિર રહીને વંદન કરું છું.

પિબા સુતસ્ય રસિનો મત્સ્વા ન ઇન્દ્ર ગોમતઃ આપિર્નો બોધિ સધમાદ્યે વૃધે ઽસ્માં અવન્તુ તે ધિયઃ

દયાળુ ઇન્દ્ર, ગાયોથી ભરપૂર, તમે દબાયેલા અને આનંદદાયક સોમરસ પીઓ અને તેમાં આનંદ માણો; સહભોજનમાં અમારા મિત્ર બનો, તમારી શુભ વિચારો અમને રક્ષે અને વધારે.

ત્વં હ્યેહિ ચેરવે વિદા ભગં વસુત્તયે ઉદ્વાવૃષસ્વ મઘવન્ગવિષ્ટય ઉદિન્દ્રાશ્વમિષ્ટયે

તમે અહીં મિત્રતા માટે આવો, અમને ધનની ભાગીદારી આપો; દયાળુ ઇન્દ્ર, ગાયો મેળવવા માટે ઊઠો, અને ઘોડા મેળવવા માટે પણ ઊઠો.

ન હિ વશ્ચરમં ચ ન વસિષ્ઠઃ પરિમંસ્તે અસ્માકમદ્ય મરુતઃ સુતે સચા વિશ્વે પિબન્તુ કામિનઃ

અહીં કોઈ છેલ્લો કે પહેલો પણ અમને પાર કરી શકે નહીં, વશિષ્ઠ પણ નહીં; આજે, મારુતો, સોમરસ દબાવવાના સમયે, જે કોઈ ઈચ્છે તે સૌ સાથે પીવે.

મા ચિદન્યદ્વિ શંસત સખાયો મા રિષણ્યત ઇન્દ્રમિત્સ્તોતા વૃષણં સચા સુતે મુહુરુક્થા ચ શંસત

મિત્રો, બીજું કંઈ બોલશો નહીં, ભટકો નહીં; માત્ર શક્તિશાળી ઇન્દ્રની જ સોમરસ દબાવવાના સમયે સ્તુતિ કરો—વારંવાર તેમનું ગાન કરો.

તૃતીય દ્વિતીયો ઽર્ધઃ ન કિષ્ટં કર્મણા નશદ્યશ્ચકાર સદાવૃધમ્ ઇન્દ્રં ન યજ્ઞૈર્વિશ્વગૂર્તમૃભ્વસમધૃષ્ટં ધૃષ્ણુમોજસા

કામનો ત્રીજો કે બીજો ભાગ પણ કદી નષ્ટ થતો નથી; ઇન્દ્રે હંમેશા વધતા રહેતા કાર્યો પૂર્ણ કર્યા છે. યજ્ઞો દ્વારા, સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ અને અજેય એવા શક્તિશાળી ઇન્દ્રે બધું સિદ્ધ કર્યું છે.

ય ઋતે ચિદભિશ્રિષઃ પુરા જત્રુભ્ય આતૃદઃ સન્ધાતા સન્ધિં મઘવા પુરૂવસુર્નિષ્કર્તા વિહ્રુતં પુનઃ

અન્ય કોઈના વિના પણ, પહેલાંથી જ, જેમણે અંગોમાં શક્તિ આપી, એવા દયાળુ અને બધું જોડનાર, ગુમાવેલું પાછું આપનાર ઇન્દ્ર જ સહારો હતા.

આ ત્વા સહસ્રમા શતં યુક્તા રથે હિરણ્યયે બ્રહ્મયુજો હરય ઇન્દ્ર કેશિનો વહન્તુ સોમપીતયે

હે ઇન્દ્ર, હજારો અને સો, પ્રાર્થનાથી જોડાયેલા, સોનાની જૂતી ધરાવનાર, લાંબા વાળવાળા ઘોડાઓ રથમાં જોડાઈને તમને સોમરસ પીવા લાવે.

આ મન્દ્રૈરિન્દ્ર હરિભિર્યાહિ મયૂરરોમભિઃ મા ત્વા કે ચિન્નિ યેમુરિન્ન પાશિનો ઽતિ ધન્વેવ તાં ઇહિ

હે ઇન્દ્ર, તમારી સુંદર, મોરના પાંખ જેવા વાળવાળી ઘોડીઓ સાથે આવો; તમને કોઈ રોકી ન શકે, ફાંસો ધરાવનાર પણ નહીં—તીર જેવો સીધા અહીં આવો.

ત્વમઙ્ગ પ્ર શંસિષો દેવઃ શવિષ્ઠ મર્ત્યમ્ ન ત્વદન્યો મઘવન્નસ્તિ મર્ડિતેન્દ્ર બ્રવીમિ તે વચઃ

હે દેવ, તું જ સૌથી વધુ પ્રશંસિત છે, હે શક્તિશાળી, મરતોમાં; તારા જેવો સહાયક બીજો કોઈ નથી, દયાળુ ઇન્દ્ર, હું તને આ વચન કહું છું.

ત્વમિન્દ્ર યશા અસ્યૃજીષી શવસસ્પતિઃ ત્વં વૃત્રાણિ હંસ્યપ્રતીન્યેક ઇત્પુર્વનુત્તશ્ચર્ષણીધૃતિઃ

હે ઇન્દ્ર, તું કીર્તિનો સ્વામી અને શક્તિનો અધિપતિ છે; તું એકલાએ બધાં દુશ્મનોને હરાવી દે છે, હંમેશા સૌમાં આગળ રહીને, અનન્ય બળથી પ્રજાનું રક્ષણ કરે છે.

ઇન્દ્રમિદ્દેવતાતય ઇન્દ્રં પ્રયત્યધ્વરે ઇન્દ્રં સમીકે વનિનો હવામહ ઇન્દ્રં ધનસ્ય સાતયે

દરેક યજ્ઞે, દરેક મેળામાં, અમે માત્ર ઇન્દ્રને જ બોલાવીએ છીએ; ધન મેળવવા માટે પણ અમે ઇન્દ્રને જ પ્રાર્થના કરીએ છીએ, દેવોમાં ઇન્દ્રને જ અર્પણ કરીએ છીએ.

ઇમા ઉ ત્વા પુરૂવસો ગિરો યા મમ પાવકવર્ણાઃ શુચયો વિપશ્ચિતો ઽભિ સ્તોમૈરનૂષત

હે દયાળુ, આ ગીતો, મારી આ તેજસ્વી, શુદ્ધ અને જ્ઞાની સ્તુતિઓ, તમારી પાસે પહોંચી ગઈ છે, પ્રશંસાથી ઝગમગતી.