સામવેદઃ

ઉરુવ્યચસે મહિને સુવૃક્તિમિન્દ્રાય બ્રહ્મ જનયન્ત વિપ્રાઃ તસ્ય વ્રતાનિ ન મિનન્તિ ધીરાઃ

વિશાળ હૃદયવાળા અને શક્તિશાળી ઇન્દ્ર માટે વિદ્વાનો સુંદર સ્તુતિ રચે છે. બુદ્ધિશાળાઓ ક્યારેય તેના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતા નથી.

ઇન્દ્રં વાણીરનુત્તમન્યુમેવ સત્રા રાજાનં દધિરે સહધ્યૈ હર્યશ્વાય બર્હયા સમાપીન્

સ્તોત્રોએ અપરાજિત મનવાળા ઇન્દ્રને રાજાઓ સાથે મિત્રતાથી, હરિયાળાં ઘોડાવાળાને, યજ્ઞકુશ સાથે જોડ્યા છે.

યદિન્દ્ર યાવતસ્ત્વમેતાવદહમીશીય સ્તોતારમિદ્દધિષે રદાવસો ન પાપત્વાય રંસિષમ્

હે ઇન્દ્ર, જેટલો તું વ્યાપેલો છે, એટલો હું પણ સ્વામી બની શકું; મેં સ્તોતારને તારી કૃપા માટે સોંપ્યો છે, દુઃખ માટે નહીં.

શિક્ષેયમિન્મહયતે દિવેદિવે રાય આ કુહચિદ્વિદે ન હિ ત્વદન્યન્મઘવન્ન આપ્યં વસ્યો અસ્તિ પિતા ચ ન

હે દાતાર, હું રોજે રોજ તારી પૂજા શીખવા ઇચ્છું છું, હું જ્યાં પણ હોઉં. હે મઘવન, તારા સિવાય અમને ધન આપનાર બીજું કોઈ નથી, પિતા પણ નહીં.

શ્રુધી હવં વિપિપાનસ્યાદ્રેર્બોધા વિપ્રસ્યાર્ચતો મનીષામ્ કૃષ્વા દુવાંસ્યન્તમા સચેમા

હે પર્વતવાસી, રસ ઢાળનારની પ્રાર્થના સાંભળો; ગાન કરનાર વિદ્વાનની ભાવના સમજો. અમને તારી કૃપા આપો જેથી અમે તારી સાથે જોડાઈ શકીએ.

ન તે ગિરો અપિ મૃષ્યે તુરસ્ય ન સુષ્ટુતિમસુર્યસ્ય વિદ્વાન્ સદા તે નામ સ્વયશો વિવક્મિ

હે પ્રબળ, હું તારા વચનોને ક્યારેય નકારી શકતો નથી, ન તો અસુર્યની પ્રશંસાને, કારણ કે હું જાણકાર છું. હું હંમેશા તારું નામ અને તારી કીર્તિ બોલું છું.

ભૂરિ હિ તે સવના માનુષેષુ ભૂરિ મનીષી હવતે ત્વામિત્ મારે અસ્મન્મઘવઞ્જ્યોક્કઃ

માણસોમાં તારી ઘણી અર્પણીઓ થાય છે; અનેક વિદ્વાનો તારી પ્રાર્થના કરે છે. હે મઘવન, અમને તારી કૃપાથી વંચિત ન કરશો.

પ્રો ષ્વસ્મૈ પુરોરથમિન્દ્રાય શૂષમર્ચત અભીકે ચિદુ લોકકૃત્સઙ્ગે સમત્સુ વૃત્રહ અસ્માકં બોધિ ચોદિતા નભન્તામન્યકેષાં જ્યાકા અધિ ધન્વસુ

યુદ્ધમાં સર્વોપરી ઇન્દ્ર માટે દૂરસુધી જયઘોષ કરો. દરેક સભામાં, દરેક સ્પર્ધામાં, હે વૃત્રવિનાશક, જ્યારે અમને પ્રેરણા મળે ત્યારે અમને યાદ રાખજો. યુદ્ધભૂમિ પર બીજાના ધનુષ્ય તૂટી જાય.

ત્વં સિન્ધૂંરવાસૃજો ઽધરાચો અહન્નહિમ્ અશત્રુરિન્દ્ર જજ્ઞિષે વિશ્વં પુષ્યસિ વાર્યમ્ તં ત્વા પરિ ષ્વજામહે નભન્તામન્યકેષાં જ્યાકા અધિ ધન્વસુ

હે ઇન્દ્ર, તું નદીઓને મુક્ત કરી, નીચાઓને હરાવ્યા અને હિમને તોડી નાખ્યો. તું અપરાજિત છે, વિજય માટે જન્મેલો છે. તું સર્વ સુખ આપે છે. અમે તને હૃદયથી સ્વીકારીએ છીએ; યુદ્ધભૂમિ પર બીજાના ધનુષ્ય તૂટી જાય.

વિ ષુ વિશ્વા અરાતયો ઽર્યો નશન્ત નો ધિયઃ અસ્તાસિ શત્રવે વધં યો ન ઇન્દ્ર જિઘાંસતિ યા તે રાતિર્દદિવસુ નભન્તામન્યકેષાં જ્યાકા અધિ ધન્વસુ

હે ઇન્દ્ર, બધા દુશ્મનો દૂર થઈ જાય, જેમ દુશ્મનો અદૃશ્ય થઈ જાય છે, અને અમારા વિચારો દૃઢ રહે. જે અમને નુકસાન પહોંચાડવા ઈચ્છે છે, એ દુશ્મનનો તું નાશ કર. તારી દયાળુ ભેટો બીજાઓ કરતાં વધારે મહાન થાય અને યુદ્ધના મેદાનમાં તારી ધનુષ્યની ડોરી તણાય.

રેવાં ઇદ્રેવત સ્તોતા સ્યાત્ત્વાવતો મઘોનઃ પ્રેદુ હરિવઃ સુતસ્ય

હે દયાળુ ઇન્દ્ર, જે તારો ભજન કરે છે, તે તારી કૃપાથી ધનવાન અને સમૃદ્ધ બને. હે હરિવાહન, તું ઝડપથી અહીં આવ, જ્યાં સોમ રસ તારી માટે પિરસાય છે.

ઉક્થં ચ ન શસ્યમાનં નાગો રયિરા ચિકેત ન ગાયત્રં ગીયમાનમ્

હે ઇન્દ્ર, તારા ધ્યાનમાંથી ન તો સ્તુતિના ગીતો છૂપાય છે, ન ધનની પ્રશંસા, અને ન તો ગવાતું ગીત. બધું તને જાણ છે.

મા ન ઇન્દ્ર પીયત્નવે મા પરા દાઃ શિક્ષા શચીવઃ શચીભિઃ

હે ઇન્દ્ર, અમને ક્યારેય દુર્બળતા ન આવે અને અમને બીજાના હાથમાં ન સોંપ. તારી શક્તિથી અમને બળ આપ.

એન્દ્ર યાહિ હરિભિરુપ કણ્વસ્ય સુષ્ટુતિમ્ દિવો અમુષ્ય શાસતો દિવં યય દિવાવસો

હે ઇન્દ્ર, તારા ઘોડાઓ સાથે કણ્વની સ્તુતિ સાંભળવા આવ. જે સ્વર્ગમાં તું દિવસે વસે છે અને જે તને આદેશ આપે છે, એ સ્વર્ગમાં પધાર.

અત્રા વિ નેમિરેષામુરાં ન ધૂનુતે વૃકઃ દિવો અમુષ્ય શાસતો દિવં યય દિવાવસો

અહીં તેમના રથના ચકરા ક્યારેય તૂટતા નથી અને વાઘ પણ તેમને હલાવી શકતો નથી. જે સ્વર્ગમાં તું દિવસે વસે છે અને જે તને આદેશ આપે છે, એ સ્વર્ગમાં પધાર.

આ ત્વા ગ્રાવા વદનીહ સોમી ઘોષેણ વક્ષતુ દિવો અમુષ્ય શાસતો દિવં યય દિવાવસો

અહીં, હે સોમપાન ઇન્દ્ર, પથ્થર તને બોલાવે છે, એ અવાજથી તને બોલાવે છે. જે સ્વર્ગમાં તું દિવસે વસે છે અને જે તને આદેશ આપે છે, એ સ્વર્ગમાં પધાર.

પવસ્વ સોમ મન્દયન્નિન્દ્રાય મધુમત્તમઃ

હે સોમ, તું વહે, ઇન્દ્રને આનંદ આપ, મધથી ભરપૂર અને મીઠો બની.

તે સુતાસો વિપશ્ચિતઃ શુક્રા વાયુમસૃક્ષત

એ દબાયેલા રસ, જ્ઞાનથી ભરપૂર અને તેજસ્વી, વાયુ સુધી વહે છે.

અસૃગ્રં દેવવીતયે વાજયન્તો રથા ઇવ

એ દેવોની કૃપા માટે, રથની જેમ દોડતા, વહે છે.

અગ્નિં હોતારં મન્યે દાસ્વન્તં વસોઃ સૂનું સહસો જાતવેદસં વિપ્રં ન જાતવેદસમ્ ય ઊર્ધ્વરો સ્વધ્વરો દેવો દેવાચ્યા કૃપા ઘૃતસ્ય વિભ્રાષ્ટિમનુ શુક્રશોચિષ આજુહ્વાનસ્ય સર્પિષઃ

હું અગ્નિને યજ્ઞકર્તા, દયાળુ, બળવાનનો પુત્ર, સર્વજ્ઞ, પ્રેરિત અને સર્વજ્ઞ માનું છું. જે સીધો ઊભો રહે છે, પોતે પસંદ કરેલો દેવ છે, ઘીનો પ્રવાહ અનુસરે છે, તેજસ્વી જ્યોતિ ધરાવે છે અને ઘી સ્વીકારે છે.

યજિષ્ઠં ત્વા યજમાના હુવેમ જ્યેષ્ઠમઙ્ગિરસાં વિપ્ર મન્મભિર્વિપ્રેભિઃ શુક્રમન્મભિઃ પરિજ્માનમિવ દ્યાં હોતારં ચર્ષણીનામ્ શોચિષ્કેશં વૃષણં યમિમા વિશઃ પ્રાવન્તુ જૂતયે વિશઃ

હે અગ્નિ, તું સર્વોત્તમ યજ્ઞ માટે યોગ્ય છે, અંગિરસોમાં શ્રેષ્ઠ છે. અમે તને અમારા અને વિદ્વાનોના વિચારો વડે બોલાવીએ છીએ. તું આકાશ જેવું સર્વને આવરી લે છે, લોકોનો યજ્ઞકર્તા છે, તેજસ્વી વાળ ધરાવે છે, બળવાન છે અને જાતિઓ તને માર્ગદર્શન માટે આધાર આપે છે.

સ હિ પુરૂ ચિદોજસા વિરુક્મતા દીદ્યાનો ભવતિ દ્રુહન્તરઃ પરશુર્ન દ્રુહન્તરઃ વીડુ ચિદ્યસ્ય સમૃતૌ શ્રુવદ્વનેવ યત્સ્થિરમ્ નિષ્ષહમાણો યમતે નાયતે ધન્વાસહા નાયતે

કારણ કે એ અગ્નિ, અનેક બળથી, તેજસ્વી બનીને, કપટથી દૂર રહે છે, કાપડાની જેમ કપટથી દૂર. તેની સભામાં જે મજબૂત છે, એ પણ એ સાંભળે છે, જંગલમાં અવાજ આવે તેમ. સહન કરી, એ બધું માપે છે અને આગળ વધે છે, યુદ્ધમાં ક્યારેય હારતો નથી.

નવમ દ્વિતીયો ઽર્ધઃ અગ્ને તવ શ્રવો વયો મહિ ભ્રાજન્તે અર્ચયો વિભાવસો બૃહદ્ભાનો શવસા વાજમુક્થ્યં દધાસિ દાશુષે કવે

હે અગ્નિ, તારી કીર્તિ અને બળ હંમેશા નવી અને મહાન છે. તારી તેજસ્વી જ્યોતિ ચમકે છે. તું તારી શક્તિથી ભક્તને પ્રશંસનીય વિજય આપે છે, હે જ્ઞાની.

પાવકવર્ચાઃ શુક્રવર્ચા અનૂનવર્ચા ઉદિયર્ષિ ભાનુના પુત્રો માતરા વિચરન્નુપાવસિ પૃણક્ષિ રોદસી ઉભે

તારો તેજ પ્રકાશમય છે, તારો પ્રકાશ શુદ્ધ છે, તારો પ્રકાશ ક્યારેય ઓછો થતો નથી. તું તારા કિરણથી ઊગે છે. માતા-પિતાની વચ્ચે ફરતો પુત્ર જેવો, તું બંને લોકને પરિપૂર્ણ કરે છે.

ઊર્જો નપાજ્જાતવેદઃ સુશસ્તિભિર્મન્દસ્વ ધીતિભિર્હિતઃ ત્વે ઇષઃ સં દધુર્ભૂરિવર્પસશ્ચિત્રોતયો વામજાતાઃ

હે જાતવેદ, બળના પુત્ર, અમારી શુભકામનાઓમાં આનંદ પામ. અમારા વિચારો વડે સ્થિર થયેલો તને મોટા રૂપવાળા, અદ્ભુત ધન મળ્યું છે.

ઇરજ્યન્નગ્ને પ્રથયસ્વ જન્તુભિરસ્મે રાયો અમર્ત્ય સ દર્શતસ્ય વપુષો વિ રાજસિ પૃણક્ષિ દર્શતં ક્રતુમ્

હે અગ્નિ, તું તેજથી પ્રગટ થા, સર્વ જીવોમાં દેખા. અમને અમર ધન આપ. તું દેખાતા રૂપથી ઉજવાય છે, અમને પણ દેખાતી બુદ્ધિ અને શક્તિથી પરિપૂર્ણ કર.

ઇષ્કર્ત્તારમધ્વરસ્ય પ્રચેતસં ક્ષયન્તં રાધસો મહઃ રાતિં વામસ્ય સુભગાં મહીમિષં દધાસિ સાનસિં રયિમ્

તું યજ્ઞનો કર્તા છે, બુદ્ધિશાળી છે, મહાન દાનને ટકાવી રાખે છે. તું દયાળુ, શુભ સંપત્તિ, ભરપૂર અન્ન અને ચિરસ્થાયી ધન આપે છે.

ઋતાવાનં મહિષં વિશ્વદર્શતમગ્નિં સુમ્નાય દધિરે પુરો જનાઃ શ્રુત્કર્ણં સપ્રથસ્તમં ત્વા ગિરા દૈવ્યં માનુષા યુગા

પ્રાચીનકાળના લોકોએ સર્વેને જોવા વાળા મહાબળવાન અગ્નિને સુખ અને કલ્યાણ માટે સ્થાપ્યા હતો; માનવીઓએ તારા મહિમા અને પ્રસિદ્ધિને પોતાના મીઠા શબ્દોથી ગાયું છે, હે અગ્નિ, તું દૈવી છે અને સર્વ યુગોમાં માનવીઓની વાણીમાં વસે છે.

પ્ર સો અગ્ને તવોતિભિઃ સુવિરાભિસ્તરતિ વાજકર્મભિઃ યસ્ય ત્વં સખ્યમાવિથ

હે અગ્નિ, તારી સહાય અને વિજયી શક્તિથી મનુષ્ય પરાક્રમના કાર્યો કરીને મુશ્કેલીઓ પાર કરી જાય છે; જેમણે તારી મિત્રતા મેળવી છે, તું તેમનો સહારો બની રહ્યો છે.