સામવેદઃ

આ યઃ પુરં નાર્મિણીમદીદેદત્યઃ કવિર્નભન્યો નાર્વ સૂરો ન રુરુક્વાઞ્છતાત્મા

જે ઋષિ અને દ્રષ્ટા તરીકે, પ્રાચીન નગરી તરફ આગળ વધ્યો, સૂર્ય જેવો તેજસ્વી અને અવિરત મનવાળો છે.

અભિ દ્વિજન્મા ત્રી રોચનાનિ વિશ્વા રજાંસિ શુશુચનો અસ્થાત્ હોતા યજિષ્ઠો અપાં સધસ્થે

દ્વિજાતિ યજ્ઞકર્તા ત્રણેય આકાશ અને સર્વ જગત પર તેજથી ઊભો રહ્યો, યજ્ઞમાં સર્વોચિત, જળના સ્થાનમાં.

અયં સ હોતા યો દ્વિજન્મા વિશ્વા દધે વાર્યાણિ શ્રવસ્યા મર્તો યો અસ્મૈ સુતુકો દદાશ

આ એ યજ્ઞકર્તા છે, દ્વિજાતિ, જેણે સર્વ શ્રેષ્ઠ વસ્તુઓ પ્રતિષ્ઠિત કરી; જે મરણશીલ સોમ સાથે તેને અર્પણ કરે છે, તે લાભ મેળવે છે.

અગ્ને તમદ્યાષ્વં ન સ્તોમૈઃ ક્રતું ન ભદ્રં હૃદિસ્પૃષમ્ ઋધ્યામા ત ઓહૈઃ

હે અગ્નિ, આજે તારી પ્રશંસા સાથે, તારી મદદથી અમે ઘોડો અને હૃદયને સ્પર્શે એવી શુભ ઈચ્છા પ્રાપ્ત કરીએ.

અધા હ્યગ્ને ક્રતોર્ભદ્રસ્ય દક્ષસ્ય સાધોઃ રથીરૃતસ્ય બૃહતો બભૂથ

હે અગ્નિ, તું શુભ ઈચ્છા, બુદ્ધિ, સદગુણ અને મહાન ધર્મનો રથચાલક બની ગયો છે.

એભિર્નો અર્કૈર્ભવા નો અર્વાઙ્ક્સ્વાર્ણ જ્યોતિઃ અગ્ને વિશ્વેભિઃ સુમના અનીકૈઃ

આ સ્તુતિઓ સાથે તું અમારે નજીક આવ, હે અગ્નિ, તારા સર્વ શુભ મુખોથી અમને પ્રકાશ આપ.

અગ્ને વિવસ્વદુષસશ્ચિત્રં રાધો અમર્ત્ય આ દાશુષે જાતવેદો વહા ત્વમદ્યા દેવાં ઉષર્બુધઃ

હે અગ્નિ, વિવસ્વાનની ઉષાઓમાંથી, અમર અને સુંદર દાન ભક્તને આપ; હે જાતવેદસ, આજે દેવતાઓને જાગૃત કર.

જુષ્ટો હિ દૂતો અસિ હવ્યવાહનો ઽગ્ને રથીરધ્વરાણામ્ સજૂરશ્વિભ્યામુષસા સુવીર્યમસ્મે ધેહિ શ્રવો બૃહત્

તું પ્રિય દૂત અને હવન લેનાર છે, હે અગ્નિ, યજ્ઞના રથચાલક; અશ્વિનીકુમારો સાથે અમને પરાક્રમ અને મહાન યશ આપ.

વિધું દદ્રાણં સમને બહૂનાં યુવાનં સન્તં પલિતો જગાર દેવસ્ય પશ્ય કાવ્યં મહિત્વાદ્યા મમાર સ હ્યઃ સમાન

યુવાન હોવા છતાં પક્વ વાળ ધરાવનારો, સભામાં અનેકમાં જાગેલો છે; દેવની મહાન બુદ્ધિ જો—ગઈકાલે મર્યો, આજે એ જ જન્મ્યો.

શાક્મના શાકો અરુણઃ સુપર્ણ આ યો મહઃ શૂરઃ સનાદનીડઃ યચ્ચિકેત સત્યમિત્તન્ન મોઘં વસુ સ્પાર્હમુત જેતોત દાતા

પોતાની શક્તિથી, તે બળવાન, લાલચટ્ટો, ગરુડ, હંમેશા પરાક્રમી અને અડગ છે; જે સત્યને પોતાનું આહાર જાણે છે, તેનું ધન વ્યર્થ નથી, તે જીતનાર અને દાન આપનાર છે.

ઐભિર્દદે વૃષ્ણ્યા પૌંસ્યાનિ યેભિરૌક્ષદ્વૃત્રહત્યાય વજ્રી યે કર્મણઃ ક્રિયમાણસ્ય મહ્ન ઋતેકર્મમુદજાયન્ત દેવાઃ

આ શક્તિઓથી તેણે પુરુષાર્થ અને પરાક્રમ આપ્યા, જેના વડે વજ્રધારી એ વૃત્રનો વિનાશ કર્યો; મહાન કર્મથી દેવતાઓ જન્મ્યા, કર્મથી અલગ.

અસ્તિ સોમો અયં સુતઃ પિબન્ત્યસ્ય મરુતઃ ઉત સ્વરાજો અશ્વિના

આ સોમ રસ તૈયાર થયો છે; મારુતો એનો પાન કરે છે અને તેજસ્વી અશ્વિનીકુમારો પણ પીવે છે.

પિબન્તિ મિત્રો અર્યમા તના પૂતસ્ય વરુણઃ ત્રિષધસ્થસ્ય જાવતઃ

મિત્ર, અર્યમા અને વરુણ શુદ્ધ સોમને પોતાના ભાગ પ્રમાણે ત્રણ ભાગવાળી પાત્રમાંથી પીવે છે.

ઉતો ન્વસ્ય જોષમા ઇન્દ્રઃ સુતસ્ય ગોમતઃ પ્રાતર્હોતેવ મત્સતિ

ઇન્દ્ર પણ ગૌવાળું સોમ રસ આનંદથી પીવે છે, જાણે પ્રભાતના યજમાનની જેમ આનંદ મેળવે છે.

બણ્મહાં અસિ સૂર્ય બડાદિત્ય મહાં અસિ મહસ્તે સતો મહિમા પનિષ્તમ મહ્ના દેવ મહાં અસિ

હે સૂર્ય, તું મહાન છે; તું આદિત્ય છે, તારો મહિમા મહાન છે. તારા જેવો મહાન બીજું કોઈ નથી; તારી વિશાળતા દ્વારા તું ખરેખર મહાન છે.

બટ્ સૂર્ય શ્રવસા મહાં અસિ સત્રા દેવ મહાં અસિ મહ્ના દેવાનામસુર્યઃ પુરોહિતો વિભુ જ્યોતિરદાભ્યમ્

હે સૂર્ય, તારી કીર્તિથી તું મહાન છે; તારી શક્તિથી તું મહાન છે. તારી વિશાળતા દ્વારા તું દેવોમાં સર્વોપરી છે, હે અસૂર્ય, તું સર્વત્ર પ્રકાશ ફેલાવનારો અને અપરાજિત છે.

ઉપ નો હરિભિઃ સુતં યાહિ મદાનાં પતે ઉપ નો હરિભિઃ સુતમ્

હે આનંદના સ્વામી, તારા ઘોડાઓ સાથે અમારે પાસે આવો, તૈયાર કરેલા સોમ માટે; તારા ઘોડાઓ સાથે અમારે પાસે આવો, સોમ માટે.

દ્વિતા યો વૃત્રહન્તમો વિદ ઇન્દ્રઃ શતક્રતુઃ ઉપ નો હરિભિઃ સુતમ્

હે ઇન્દ્ર, વૃત્રને મારનાર, બુદ્ધિશાળી અને શતશક્તિવાન, તારા ઘોડાઓ સાથે અમારે પાસે આવો, સોમ માટે.

ત્વં હિ વૃત્રહન્નેષાં પાતા સોમાનામસિ ઉપ નો હરિભિઃ સુતમ્

હે વૃત્રવિનાશક, તું આ સોમનો રક્ષક છે; તારા ઘોડાઓ સાથે અમારે પાસે આવો, સોમ માટે.

પ્ર વો મહે મહેવૃધે ભરધ્વં પ્રચેતસે પ્ર સુમતિં કૃણુધ્વમ્ વિશઃ પૂર્વીઃ પ્ર ચર ચર્ષણિપ્રાઃ

મહાન અને સતત વધતા, બુદ્ધિશાળી માટે અર્પણ કરો; શુભ ભાવના ઉત્પન્ન કરો. હે મનુષ્યોના નેતાઓ, પ્રાચીન જાતિઓને આગળ વધવા દો.

ઉરુવ્યચસે મહિને સુવૃક્તિમિન્દ્રાય બ્રહ્મ જનયન્ત વિપ્રાઃ તસ્ય વ્રતાનિ ન મિનન્તિ ધીરાઃ

વિશાળ હૃદયવાળા અને શક્તિશાળી ઇન્દ્ર માટે વિદ્વાનો સુંદર સ્તુતિ રચે છે. બુદ્ધિશાળાઓ ક્યારેય તેના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતા નથી.

ઇન્દ્રં વાણીરનુત્તમન્યુમેવ સત્રા રાજાનં દધિરે સહધ્યૈ હર્યશ્વાય બર્હયા સમાપીન્

સ્તોત્રોએ અપરાજિત મનવાળા ઇન્દ્રને રાજાઓ સાથે મિત્રતાથી, હરિયાળાં ઘોડાવાળાને, યજ્ઞકુશ સાથે જોડ્યા છે.

યદિન્દ્ર યાવતસ્ત્વમેતાવદહમીશીય સ્તોતારમિદ્દધિષે રદાવસો ન પાપત્વાય રંસિષમ્

હે ઇન્દ્ર, જેટલો તું વ્યાપેલો છે, એટલો હું પણ સ્વામી બની શકું; મેં સ્તોતારને તારી કૃપા માટે સોંપ્યો છે, દુઃખ માટે નહીં.

શિક્ષેયમિન્મહયતે દિવેદિવે રાય આ કુહચિદ્વિદે ન હિ ત્વદન્યન્મઘવન્ન આપ્યં વસ્યો અસ્તિ પિતા ચ ન

હે દાતાર, હું રોજે રોજ તારી પૂજા શીખવા ઇચ્છું છું, હું જ્યાં પણ હોઉં. હે મઘવન, તારા સિવાય અમને ધન આપનાર બીજું કોઈ નથી, પિતા પણ નહીં.

શ્રુધી હવં વિપિપાનસ્યાદ્રેર્બોધા વિપ્રસ્યાર્ચતો મનીષામ્ કૃષ્વા દુવાંસ્યન્તમા સચેમા

હે પર્વતવાસી, રસ ઢાળનારની પ્રાર્થના સાંભળો; ગાન કરનાર વિદ્વાનની ભાવના સમજો. અમને તારી કૃપા આપો જેથી અમે તારી સાથે જોડાઈ શકીએ.

ન તે ગિરો અપિ મૃષ્યે તુરસ્ય ન સુષ્ટુતિમસુર્યસ્ય વિદ્વાન્ સદા તે નામ સ્વયશો વિવક્મિ

હે પ્રબળ, હું તારા વચનોને ક્યારેય નકારી શકતો નથી, ન તો અસુર્યની પ્રશંસાને, કારણ કે હું જાણકાર છું. હું હંમેશા તારું નામ અને તારી કીર્તિ બોલું છું.

ભૂરિ હિ તે સવના માનુષેષુ ભૂરિ મનીષી હવતે ત્વામિત્ મારે અસ્મન્મઘવઞ્જ્યોક્કઃ

માણસોમાં તારી ઘણી અર્પણીઓ થાય છે; અનેક વિદ્વાનો તારી પ્રાર્થના કરે છે. હે મઘવન, અમને તારી કૃપાથી વંચિત ન કરશો.

પ્રો ષ્વસ્મૈ પુરોરથમિન્દ્રાય શૂષમર્ચત અભીકે ચિદુ લોકકૃત્સઙ્ગે સમત્સુ વૃત્રહ અસ્માકં બોધિ ચોદિતા નભન્તામન્યકેષાં જ્યાકા અધિ ધન્વસુ

યુદ્ધમાં સર્વોપરી ઇન્દ્ર માટે દૂરસુધી જયઘોષ કરો. દરેક સભામાં, દરેક સ્પર્ધામાં, હે વૃત્રવિનાશક, જ્યારે અમને પ્રેરણા મળે ત્યારે અમને યાદ રાખજો. યુદ્ધભૂમિ પર બીજાના ધનુષ્ય તૂટી જાય.

ત્વં સિન્ધૂંરવાસૃજો ઽધરાચો અહન્નહિમ્ અશત્રુરિન્દ્ર જજ્ઞિષે વિશ્વં પુષ્યસિ વાર્યમ્ તં ત્વા પરિ ષ્વજામહે નભન્તામન્યકેષાં જ્યાકા અધિ ધન્વસુ

હે ઇન્દ્ર, તું નદીઓને મુક્ત કરી, નીચાઓને હરાવ્યા અને હિમને તોડી નાખ્યો. તું અપરાજિત છે, વિજય માટે જન્મેલો છે. તું સર્વ સુખ આપે છે. અમે તને હૃદયથી સ્વીકારીએ છીએ; યુદ્ધભૂમિ પર બીજાના ધનુષ્ય તૂટી જાય.