સામવેદઃ

સ નો મહાં અનિમાનો ધૂમકેતુઃ પુરુશ્ચન્દ્રઃ ધિયે વાજાય હિન્વતુ

એ મહાન, અડગ, ધૂમ્રધ્વજ, આગળ તેજવાળો દેવ અમને બુદ્ધિ અને શક્તિ માટે પ્રેરણા આપે.

સ રેવાં ઇવ વિશ્પતિર્દૈવ્યઃ કેતુઃ શૃણોતુ નઃ ઉક્થૈરગ્નિર્બૃહદ્ભાનુઃ

એ દૈવી ચિહ્ન, લોકોનો સ્વામી, દયાળુ જેવો, અમારા સ્તોત્રો સાંભળે—એ અગ્નિ, જે મહાન તેજ ધરાવે છે.

તદ્વો ગાય સુતે સચા પુરુહૂતાય સત્વને શં યદ્ગવે ન શાકિને

યજ્ઞ સમયે, બહુવાર બોલાવાતા અને દયાળુ માટે, જે ગાય માટે શુભ છે, એવી શક્તિ માટે એ ગીત ગાવો.

ન ઘા વસુર્નિ યમતે દાનં વાજસ્ય ગોમતઃ યત્સીમુપશ્રવદ્ગિરઃ

સાચો દાતા, જ્યારે સ્તુતિઓ સુધી પહોંચે છે, ત્યારે ગાયોથી ભરપૂર ધનની ભેટ કદી અટકાવતો નથી.

કુવિત્સસ્ય પ્ર હિ વ્રજં ગોમન્તં દસ્યુહા ગમત્ શચીભિરપ નો વરત્

શત્રુઓને હરાવનાર, કદાચ, ગાયો ભરેલા વાડ સુધી જાય; તે પોતાની શક્તિથી અમને દૂર ન રાખે.

ઇદં વિષ્ણુર્વિ ચક્રમે ત્રેધા નિ દધે પદમ્ સમૂઢમસ્ય પાંસુલે

વિષ્ણુએ ત્રણ પગલા લીધાં; તેણે ત્રણ વાર પગ મૂક્યો, બધું ધૂળમાં આવરી લીધું.

ત્રીણિ પદા વિ ચક્રમે વિષ્ણુર્ગોપા અદાભ્યઃ અતો ધર્માણિ ધારયન્

વિષ્ણુ, રક્ષક અને અપરાજિત, ત્રણ પગલા લીધાં; ત્યાંથી તે ધર્મોને સ્થિર રાખે છે.

વિષ્ણોઃ કર્માણિ પશ્યત યતો વ્રતાનિ પસ્પશે ઇન્દ્રસ્ય યુજ્યઃ સખા

વિષ્ણુના કાર્યો જુઓ, જ્યાંથી તેના નિયમો પ્રગટ થાય છે; તે ઇન્દ્રનો પ્રિય મિત્ર છે.

તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદં સદા પશ્યન્તિ સૂરયઃ દિવીવ ચક્ષુરાતતમ્

વિષ્ણુનું પરમ પગલું જ્ઞાની લોકો હંમેશા જુએ છે, જેમ આકાશમાં ફેલાયેલું આંખ હોય એમ.

તદ્વિપ્રાસો વિપન્યુવો જાગૃવાંસઃ સમિન્ધતે વિષ્ણોર્યત્પરમં પદમ્

વિષ્ણુનું એ પરમ પગલું, જાગૃત અને પ્રેરિત કવિઓ હંમેશા ઉજાગર કરે છે.

અતો દેવા અવન્તુ નો યતો વિષ્ણુર્વિચક્રમે પૃથિવ્યા અધિ સાનવિ

જ્યાંથી વિષ્ણુએ પગલા લીધાં, પૃથ્વીના કાંઠે, ત્યાંથી દેવતાઓ અમારો રક્ષણ કરે.

મો ષુ ત્વા વાઘતશ્ચ નારે અસ્મન્નિ રીરમન્ આરાત્તાદ્વ સધમાદં ન આ ગહીહ વા સન્નુપ શ્રુધિ

તું કે યજમાન અમથી નારાજ ન થાઓ; દૂરથી આ સભામાં આવો, અથવા નજીક હોય તો અમને સાંભળો.

ઇમે હિ તે બ્રહ્મકૃતઃ સુતે સચા મધૌ ન મક્ષ આસતે ઇન્દ્રે કામં જરિતારો વસૂયવો રથે ન પાદમા દધુઃ

આ તારી પ્રાર્થનાથી બનેલા સ્તોત્રો, યજ્ઞ સમયે, ધન ઇચ્છતા ગાયકોએ મધમાં માખીઓ જેમ બેઠા છે, એમ ઇન્દ્ર પાસે બેઠા છે; તેઓએ રથ પર પગ મૂક્યો છે.

અસ્તાવિ મન્મ પૂર્વ્યં બ્રહ્મેન્દ્રાય વોચત પૂર્વીરૃતસ્ય બૃહતીરનૂષત સ્તોતુર્મેધા અસૃક્ષત

હું એ પ્રાચીન સ્તુતિ ગાઈ છે; હવે એ બ્રહ્મા અને ઇન્દ્રને કહો. સત્યના મહાન શ્લોકો પાછળ આવ્યા છે; સ્તુતિકારના વિચારો વહેતા થયા છે.

સમિન્દ્રો રાયો બૃહતીરધૂનુત સં ક્ષોણી સમુ સૂર્યમ્ સં શુક્રાસઃ શુચયઃ સં ગવાશિરઃ સોમા ઇન્દ્રમમન્દિષુઃ

ઇન્દ્રે મહાન ધન ઝાંખી નાખ્યું છે; ધરતી, સૂર્ય, તેજસ્વી અને શુદ્ધ લોકો, ગાય આપનારા અને સોમ રસ સાથે મળીને ઇન્દ્રને આનંદિત કર્યા છે.

ઇન્દ્રાય સોમ પાતવે વૃત્રઘ્ને પરિ ષિચ્યસે નરે ચ દક્ષિણાવતે દેવાય સદનાસદે

સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે પીવા માટે, વૃત્રના વિનાશક માટે, કુશળ પુરુષ માટે, દાનશીલ માટે અને પોતાના સ્થાન પર બેઠેલા દેવ માટે પાથરવામાં આવે છે.

તં સખાયઃ પુરૂરુચં યૂયં વયં ચ સૂરયઃ અશ્યામ વાજગન્ધ્યં સનેમ વાજપસ્ત્યમ્

હે વિશાળ પ્રકાશવાળા, અમે અને તમે બધા જ્ઞાની મિત્રો, શક્તિની સુગંધ પ્રાપ્ત કરીએ; અને બળનું ધન મેળવીએ.

પરિ ત્યં હર્યતં હરિં બભ્રું પુનન્તિ વારેણ યો દેવાન્વિશ્વાં ઇત્પરિ મદેન સહ ગચ્છતિ

તેઓ એ પીળા-કથ્થાઈ ઘોડાને પાણીથી શુદ્ધ કરે છે, જે મદિરા સાથે મળીને બધા દેવો સુધી પહોંચે છે.

કસ્તમિન્દ્ર ત્વાવસો મર્ત્યો દધર્ષતિ શ્રદ્ધા ઇત્તેમઘવન્ પાર્યે દિવિ વાજી વાજં સિષાસતિ

હે ધનવાન ઇન્દ્ર, કયો મનુષ્ય તને જીતે શકે? ખરેખર, હે દયાળુ, શ્રદ્ધાથી બળવાન વ્યક્તિ પરમ સ્વર્ગમાં બળ શોધે છે.

મઘોનઃ સ્મ વૃત્રહત્યેષુ ચોદય યે દદતિ પ્રિયા વસુ તવ પ્રણીતી હર્યશ્વ સૂરિભિર્વિશ્વા તરેમ દુરિતા

હે દાનશીલ, વૃત્રના વિનાશમાં અમને પ્રેરણા આપ, જે પ્રિય ધન આપે છે; તારી માર્ગદર્શનથી, હે ઘોડાવાળા ઇન્દ્ર, અમે જ્ઞાનો સાથે બધા દુઃખો પાર કરી જઈએ.

એદુ મધોર્મદિન્તરં સિઞ્ચાધ્વર્યો અન્ધસઃ એવા હિ વીર સ્તવતે સદાવૃધઃ

હે અધ્વર્યુ, મધુર અને આનંદદાયક સોમ રસ પાત્રમાંથી પાથર; કેમ કે આવા સદા વધતા વીરની સ્તુતિ થાય છે.

ઇન્દ્ર સ્થાતર્હરીણાં ન કિષ્ટે પૂર્વ્યસ્તુતિમ્ ઉદાનંશ શવસા ન ભન્દના

હે ઇન્દ્ર, ઘોડાવાળા, તું ક્યારેય પ્રાચીન સ્તુતિ છોડતો નથી; તું પોતાની શક્તિથી ઊભો થયો છે, તને કોઈ રોકી શકતું નથી.

તં વો વાજાનાં પતિમહૂમહિ શ્રવસ્યવઃ અપ્રાયુભિર્જ્ઞેભિર્વાવૃધેન્યમ્

અમે એ બળના સ્વામીનું આહ્વાન કરીએ છીએ, હે પ્રસિદ્ધો, જેથી જ્ઞાની અને કદી ન હારતા લોકો દ્વારા એ વધે.

તં ગૂર્ધયા સ્વર્ણરં દેવાસો દેવમરતિં દધન્વિરે દેવત્રા હવ્યમૂહિષે

ગીત દ્વારા દેવોએ એ તેજસ્વી અને અપરાજિત દેવને દેવોમાં હવન લાવનાર તરીકે સ્થાપિત કર્યો છે.

વિભૂતરાતિં વિપ્ર ચિત્રશોચિષમગ્નિમીડિષ્વ યન્તુરમ્ અસ્ય મેધસ્ય સોમ્યસ્ય સોભરે પ્રેમધ્વરાય પૂર્વ્યમ્

ઘણા દાનની ઈચ્છા રાખીને, હે પ્રેરિત, તેજસ્વી અગ્નિને સ્તુતિ કર, એ રથચાલકને, આ જ્ઞાન માટે, સોમ માટે, તેજસ્વી યજ્ઞ માટે અને પ્રાચીન વિધિ માટે.

આ સોમ સવાનો અદ્રિભિસ્તિરો વારાણ્યવ્યયા જનો ન પુરિ ચમ્વોર્વિશદ્ધરિઃ સદો વનેષુ દધ્રિષે

પથ્થરો વડે પિછડાયેલો સોમ અવિરત અવરોધો પાર કરે છે; શહેરમાં રહેલા મનુષ્ય જેવો, એ પીળો એક જંગલમાં બેઠો છે.

સ મામૃજે તિરો અણ્વાનિ મેષ્યો મીડ્વાન્ત્સપ્તિર્ન વાજયુઃ અનુમાદ્યઃ પવમાનો મનીષિભિઃ સોમો વિપ્રેભિરૃક્વભિઃ

એ પોતાને શુદ્ધ કરે છે, નાનાં અવરોધો પાર કરીને, બળ માટે તરસતા વિજયી રથચાલક જેવો; વહેતો સોમ, જ્ઞાની અને ગાયકોથી સ્તુત થાય છે.

વયમેનમિદા હ્યો ઽપીપેમેહ વજ્રિણમ્ તસ્મા ઉ અદ્ય સવને સુતં ભરા નૂનં ભૂષત શ્રુતે

અમે આજે આ બળવાન, શસ્ત્રધારીને પરિપૂર્ણ કર્યો છે; તેથી, દબાણ સમયે એ માટે પિછડાયેલો સોમ લાવો; હવે એ પ્રસિદ્ધ માટે શોભાવો.

વૃકશ્ચિદસ્ય વારણ ઉરામથિરા વયુનેષુ ભૂષતિ સેમં ન સ્તોમં જુજુષાણ આ ગહીન્દ્ર પ્ર ચિત્રયા ધિયા

અહીં સુધી કે વાઘ પણ એના રક્ષક તરીકે માર્ગોમાં શોભે છે; જે આ સ્તુતિમાં આનંદ પામે છે, એ અહીં આવે, હે ઇન્દ્ર, શ્રેષ્ઠ વિચારો સાથે.