સામવેદઃ

અઞ્જતે વ્યઞ્જતે સમઞ્જતે ક્રતું રિહન્તિ મધ્વાભ્યઞ્જતે સિન્ધોરુ ઽચ્છ્વાસે પતયન્તમુક્ષણં હિરણ્યપાવાઃ પશુમપ્સુ ગૃભ્ણતે

તેઓ અર્પણ કરે છે, શોભાવે છે અને જોડે છે; તેઓ શક્તિને ઉશ્કેરે છે, મધથી અંજણ કરે છે. સોનાના ખુરવાળાઓ, નદીમાં શ્વાસ લેતા અને દોડતા પશુને પકડી લે છે.

વિપશ્ચિતે પવમાનાય ગાયત મહી ન ધારાત્યન્ધો અર્ષતિ અહિર્ન જૂર્ણામતિ સર્પતિ ત્વચમત્યો ન ક્રીડન્નસરદ્વૃષા હરિઃ

વિદ્વાન, શુદ્ધિકર્તા માટે ગાવો; મહાન ધારા વહે છે, અંધકાર દોડી જાય છે. સાપ જેમ ત્વચા બદલે છે તેમ તેજસ્વી આગળ સરકે છે, અને યુવાનની જેમ રમતો હરિ આગળ વધે છે.

અગ્રેગો રાજાપ્યસ્તવિષ્યતે વિમાનો અહ્નાં ભુવનેષ્વર્પિતઃ હરિર્ઘૃતસ્નુઃ સુદૃશીકો અર્ણવો જ્યોતીરથઃ પવતે રાય ઓક્યઃ

આગે રહેનારો રાજા તેજથી ઉજવાય છે, દિવસે જગતમાં સ્થાપિત છે; ઘીથી સ્નાન કરેલો, સુંદર, મહાસાગર જેવો, પ્રકાશમય રથવાળો હરિ ધન અને ઘર માટે શુદ્ધ થાય છે.

આષ્ટમ પ્રથમો ઽર્ધઃ વિશ્વેભિરગ્ને અગ્નિભિરિમં યજ્ઞમિદં વચઃ ચનો ઘાઃ સહસા યહો

આઠમો, પહેલો અર્ધ, સર્વ અગ્નિઓ સાથે, હે અગ્નિ, આ યજ્ઞ અને આ વાણી, શક્તિ અને યશથી પૂર્ણ થાય.

યચ્ચિદ્ધિ શશ્વા તના દેવંદેવં યજામહે ત્વે ઇદ્ધૂયતે હવિઃ

યે કાયમ છે, એ બધાં દેવોને અમે પૂજીએ છીએ; તારા માટે હવન પ્રજ્વલિત થાય છે.

પ્રિયો નો અસ્તુ વિશ્પતિર્હોતા મન્દ્રો વરેણ્યઃ પ્રિયાઃ સ્વગ્નયો વયમ્

લોકોના સ્વામી, આનંદદાયક, શ્રેષ્ઠ હોતા અમને પ્રિય થાય; અમે અમારા પોતાના અગ્નિને પ્રિય હોઈએ.

ઇન્દ્રં વો વિશ્વતસ્પરિ હવામહે જનેભ્યઃ અસ્માકમસ્તુ કેવલઃ

અમે સર્વને અતિક્રમનારા ઇન્દ્રને લોકો માટે પુકારીએ છીએ; એ માત્ર અમારો જ રહે.

સ નો વૃષન્નમું ચરું સત્રાદાવન્નપા વૃધિ અસ્મભ્યમપ્રતિષ્કુતઃ

હે વળી શક્તિશાળી, તું આ ચઢાવટ યજ્ઞભોજનમાં સ્વીકાર; અમારે માટે અન્ન વધાર, અપરાજિત.

બૃષા યૂથેવ વંસગઃ કૃષ્ટીરિયર્ત્યોજસા ઈશાનો અપ્રતિષ્કુતઃ

વંશમાં જન્મેલો, ઝુંડમાં વાછરડા જેવો બળવાન, તું તારી શક્તિથી પ્રજાને ઉશ્કેરે છે; તું સ્વામી છે, અપરાજિત છે.

ત્વં નશ્ચિત્ર ઊત્યા વસો રાધાંસિ ચોદય અસ્ય રાયસ્ત્વમગ્ને રથીરસિ વિદા ગાધં તુચે તુ નઃ

હે દયાળુ અગ્નિ, તારી અજોડ મદદથી અમને દાન આપવા પ્રેરણા આપ. તું જ અમને આ સમૃદ્ધિ સુધી પહોંચાડે છે, અમારો માર્ગદર્શન કર અને અમને સુરક્ષિત આશ્રય સુધી લઈ જા.

પર્ષિ તોકં તનયં પર્તૃભિષ્ટ્વમદબ્ધૈરપ્રયુત્વભિઃ અગ્ને હેડાંસિ દૈવ્યા યુયોધિ નો ઽદેવાનિ હરાંસિ ચ

હે અગ્નિ, તું અમારા સંતાનો અને વંશજોની નિષ્ફળ ન થતી અને હંમેશા સાથે રહેતી તારી સંગાતીઓ સાથે રક્ષા કર. દેવો તરફથી આવતા દુઃખો અને અદૈવી કષ્ટો અમથી દૂર રાખ.

કિમિત્તે વિષ્ણો પરિચક્ષિ નામ પ્ર યદ્વવક્ષે શિપિવિષ્ટો અસ્મિ મા વર્પો અસ્મદપ ગૂહ એતદ્યદન્યરૂપઃ સમિથે બભૂથ

હે વિષ્ણુ, તું કયું પ્રસિદ્ધ નામ ધરાવે છે અને કઈ રીતે બધું ઘેરી લે છે? હું તો કહું છું કે હું શિપિવિષ્ટ છું. તું તારો સ્વરૂપ અમથી છુપાવું નહીં, જેમ તું એકવાર સભામાં બીજું રૂપ ધારણ કર્યું હતું.

પ્ર તત્તે અદ્ય શિપિવિષ્ટ હવ્યમર્યઃ શંસામિ વયુનાનિ વિદ્વાન્ તં ત્વા ગૃણામિ તવસમતવ્યાન્ક્ષયન્તમસ્ય રજસઃ પરાકે

હે શિપિવિષ્ટ, આજે હું તારી આરાધના અને યજ્ઞ અર્પણ કરું છું, કેમ કે હું તારા કાર્યો જાણું છું. તું જ જંગલોમાં શક્તિશાળી છે અને આ વિશાળ જગતના અંત સુધી વસે છે, એ માટે હું તારી સ્તુતિ કરું છું.

વષટ્ તે વિષ્ણવાસ આ કૃણોમિ તન્મે જુષસ્વ શિપિવિષ્ટ હવ્યમ્ ત્વા સુષ્ટુતયો ગિરિ મે યૂયં પાત સ્વસ્તભિઃ સદા નઃ

હે વિષ્ણુ, હું તારા માટે 'વષટ્' ઉચ્ચારું છું. હે શિપિવિષ્ટ, તું મારું આ હવન સ્વીકાર. મારી સ્તુતિઓ તારી સુધી પહોંચે અને તમે બધા હંમેશા અમને સુખ-શાંતિથી રક્ષો.

વાયો શુક્રો અયામિ તે મધ્વો અગ્રં દિવિષ્ટિષુ આ યાહિ સોમપીતયે સ્પાર્હો દેવ નિયુત્વતા

હે વાયુ, તેજસ્વી દેવ, હું તારી પાસે મધુર પાનનું શ્રેષ્ઠ ભાગ લઈને આવ્યો છું. તું તારી સેના સાથે અહીં આવ અને સોમરસ પાન કર.

ઇન્દ્રશ્ચ વાયવેષાં સોમાનાં પીતિમર્હથઃ યુવાં હિ યન્તીન્દવો નિમ્નમાપો ન સધ્ર્યક્

હે ઇન્દ્ર અને વાયુ, તમે બંને આ સોમપાન માટે યોગ્ય છો. કેમ કે ધારા જેમ પાણી સાથે વહે છે, તેમ સોમ પણ તમારું સ્વાગત કરવા વહે છે.

વાયવિન્દ્રશ્ચ શુષ્મિણા સરથં શવસસ્પતી નિયુત્વન્તા ન ઊતય આ યાતં સોમપીતયે

હે વાયુ અને ઇન્દ્ર, તમે બંને શક્તિશાળી અને બળવાન છો, તમારી સેના સાથે એક જ રથ પર બેસી સોમપાન માટે અહીં આવો.

અધ ક્ષપા પરિષ્કૃતો વાજાં અભિ પ્ર ગાહતે યદી વિવસ્વતો ધિયો હરિં હિન્વન્તિ યાતવે

પછી, રાત્રીના શૃંગારથી સજ્જ થઈ, તમે વિજય તરફ આગળ વધો છો; જ્યારે વિવસ્વાનના ધૂસરો ઘોડા, વિચારોથી પ્રેરિત થઈ, આગળ વધે છે.

તમસ્ય મર્જયામસિ મદો ય ઇન્દ્રપાતમઃ યં ગાવ આસભિર્દધુઃ પુરા નૂનં ચ સૂરયઃ

અમે એ આનંદદાયક પાન તૈયાર કરીએ છીએ, જે ઇન્દ્રને પ્રિય છે, જે ગાયોએ પોતાની શક્તિથી, પ્રાચીન સમયથી અને આજેય, આપ્યું છે, હે જ્ઞાનીઓ.

તં ગાથયા પુરાણ્યા પુનાનમભ્યનૂષત ઉતો કૃપન્ત ધીતયો દેવાનાં નામ બિભ્રતીઃ

એ પવિત્ર પાનની પ્રાચીન ગીતે પણ સ્તુતિ કરી છે; અને દેવોના નામ ધરાવતી પ્રેરિત વિચારો એ પાનને શોભાવશે છે.

અશ્વં ન ત્વા વારવન્તં વન્દધ્યા અગ્નિં નમોભિઃ સમ્રાજન્તમધ્વરાણામ્

મજબૂત લગામવાળા ઘોડા જેવી રીતે, તેમ અમે તને, હે અગ્નિ, શ્રદ્ધાથી વંદન કરીએ છીએ, તું યજ્ઞોનો રાજા છે.

સ ઘા નઃ સૂનુઃ શવસા પૃથુપ્રગામા સુશેવઃ મીઢ્વાં અસ્માકં બભૂયાત્

એ પુત્ર અમારો થાઓ, જે શક્તિશાળી, દયાળુ અને દાનશીલ છે અને દુર સુધી પહોંચે છે.

સ નો દૂરાચ્ચાસાચ્ચ નિ મર્ત્યાદઘાયોઃ પાહિ સદમિદ્વિશ્વાયુઃ

એ હંમેશા અમને દુઃખ, દુશ્મન અને પાપથી, નજીક અને દૂરથી, સર્વે જીવના હિત માટે, રક્ષા કરે.

ત્વમિન્દ્ર પ્રતૂર્તિષ્વભિ વિશ્વા અસિ સ્પૃધઃ અશસ્તિહા જનિતા વૃત્રતૂરસિ ત્વં તૂર્ય તરુષ્યતઃ

હે ઇન્દ્ર, તું યુદ્ધમાં બધા શત્રુઓને હરાવે છે; તું દુઃખોનો નાશક, સર્જક અને વૃત્રનો વિનાશક છે—તું હંમેશા વિજયી છે.

અનુ તે શુષ્મં તુરયન્તમીયતુઃ ક્ષોણી શિશું ન માતરા વિશ્વાસ્તે સ્પૃધઃ શ્નથયન્ત મન્યવે વૃત્રં યદિન્દ્ર તૂર્વસિ

પૃથ્વી તારી મહાન શક્તિ પાછળ, માતા બાળકને અનુસરે તેમ, ચાલે છે; હે ઇન્દ્ર, જ્યારે તું વૃત્રને ક્રોધથી હરાવે છે, ત્યારે તું બધા શત્રુઓને તોડી નાખે છે.

યજ્ઞ વ્યવર્તયત્ ચક્રાણ ઓપશં દિવિ

યજ્ઞે દુશ્મનોને પાછા હાંકી દીધા અને આકાશમાં રક્ષણનું આવરણ ઉભું કર્યું.

વ્યાન્તરિક્ષમતિરન્મદે સોમસ્ય રોચના ઇન્દ્રો યદભિનદ્વલમ્

ઇન્દ્રે જ્યારે વલને ફોડી નાખ્યો, ત્યારે સોમના આનંદમાં, તેણે આકાશ અને સ્વર્ગના વિસ્તૃત ભાગને પણ વિભાજિત કરી નાખ્યા.

ઉદગા આજદઙ્ગિરોભ્ય આવિષ્કૃણ્વન્ગુહા સતીઃ અર્વાઞ્ચં નુનુદે વલમ્

અંગિરાઓમાંથી એ ઉઠી, છુપાયેલા સ્થાનમાંથી પોતે દેખાઈ પડી; જે છુપાયેલી હતી, એ હવે આવરણ દૂર કરી નાખે છે.

ત્યમુ વઃ સત્રાસાહં વિશ્વાસુ ગીર્ષ્વાયતમ્ આ ચ્યાવયસ્યૂતયે

એ મહાન વિજયી, સભામાં જીતનારને, તમે સૌ દરેક ગીતમાં બોલાવો, જેથી તે અમારી મદદ માટે જાગે.