સામવેદઃ

યો વિશ્વા દયતે વસુ હોતા મન્દ્રો જનાનામ્ મધોર્ન પાત્રા પ્રથમાન્યસ્મૈ પ્ર સ્તોમા યન્ત્વગ્નયે

જે સર્વે ધન આપે છે, લોકોમાં આનંદદાયક યજમાન છે, તેને પ્રથમ મધથી ભરેલા પાત્ર મળે છે; એ સ્તુતિઓ અગ્નિ સુધી પહોંચે.

અશ્વ ન ગીર્ભી રથ્યં સુદાનવો મર્મૃજ્યન્તે દેવયવઃ ઉભે તોકે તનયે દસ્મ વિસ્પતે પર્ષિ રાધો મઘોનામ્

ઘોડા જેવી વાણીથી, દયાળુ અને રથ ચલાવવામાં કુશળ લોકોની પ્રશંસા થાય છે; સંતાન અને વંશમાં, હે આશ્ચર્યજનક વંશપતિ, તું દયાળુઓનું ધન આપે છે.

ઇમં મે વરુણ શ્રુધી હવમદ્યા ચ મૃડય ત્વામવસ્યુરા ચકે

હે વરુણ, આજે મારી પ્રાર્થના સાંભળ અને કૃપા કર; હું તારી શરણમાં આવ્યો છું.

કયા ત્વં ન ઊત્યાભિ પ્ર મન્દસે વૃષન્ કયા સ્તોતૃભ્ય આ ભર

હે મહાબળવાન, તું કઈ રીતે થાકતો નથી? કઈ સહાયથી તું ભક્તોને દાન આપતો રહે છે?

ઇન્દ્રમિદ્દેવતાતય ઇન્દ્રં પ્રયત્યધ્વરે ઇન્દ્રં સમીકે વનિનો હવામહ ઇન્દ્રં ધનસ્ય સાતયે

ઇન્દ્ર માટે જ યજ્ઞમાં હવન થાય છે; ઇન્દ્રને જ યજ્ઞકાળે પુજારી બોલાવે છે; ધન મેળવવા માટે અમે ઇન્દ્રને જ પુકારીએ છીએ, કારણ કે ઇન્દ્ર ધન આપનાર છે.

ઇન્દ્રો મહ્ના રોદસી પપ્રથચ્છવ ઇન્દ્રઃ સૂર્યમરોચયત્ ઇન્દ્રે હ વિશ્વા ભુવનાનિ યેમિર ઇન્દ્રે સુવાનાસ ઇન્દવઃ

ઇન્દ્રે પોતાની મહિમાથી આકાશ અને ધરતી ફેલાવી છે; પોતાની શક્તિથી સૂર્યને તેજ આપ્યું છે; બધું જ ઇન્દ્રમાં સમાયેલું છે; ઇન્દ્રમાં જ સોમરસ વહે છે.

વિશ્વકર્મન્હવિષા વાવૃધાનઃ સ્વયં યજસ્વ તન્વાં સ્વા હિ તે મુહ્યન્ત્વન્યે અભિતો જનાસ ઇહાસ્માકં મઘવા સૂરિરસ્તુ

હે સર્વ સર્જનહાર, તું હવનથી વધતો જાય છે, તું પોતે જ પોતાની આરાધના કર; સાચી શક્તિ તો તારી જ છે. બીજાઓ ચકિત થાય, પણ અહીં અમારો દાતા ભગવાન બુદ્ધિમાન રહે.

અયા રુચા હરિણ્યા પુનાનો વિશ્વા દ્વેષાંસિ તરતિ સયુગ્વભિઃ સૂરો ન સયુગ્વભિઃ ધારા પૃષ્ઠસ્ય રોચતે પુનાનો અરુષો હરિઃ વિશ્વા યદ્રૂપા પરિયાસ્યૃક્વભિઃ સપ્તાસ્યેભિરૃક્વભિઃ

આ તેજસ્વી સુવર્ણ કાંતિથી પોતે શુદ્ધ થઈ, તે પોતાના સંગથી બધાં દ્વેષો જીતે છે; જેમ સૂર્ય પોતાના સંગથી તેજ આપે છે, તેમ પીઠ પરની ધારા પ્રકાશે છે, શુદ્ધ કરનાર લાલ અને પીળા રંગે. જ્યારે તે બધા રૂપે, સાત મુખથી, સ્તુતિઓ સાથે ફરતો હોય છે.

પ્રાચીમનુ પ્રદિશં પાતિ ચેકિતત્સં રશ્મિભિર્યતતે દર્શતો રથો દૈવ્યો દર્શતો રથઃ અગ્મન્નુક્થાનિ પૌંસ્યેન્દ્રં જૈત્રાય હર્ષયત વજ્રશ્ચ યદ્ભવથો અનપચ્યુતા સમત્સ્વનપચ્યુતા

જ્ઞાની પૂર્વ દિશાનું રક્ષણ કરે છે; પોતાની કિરણોથી દર્શનશીલ રથ આગળ વધે છે, દેવત્વથી ભરેલો રથ. હે પરાક્રમી ઇન્દ્ર, વિજય માટે સ્તુતિઓ આવી છે, અને જ્યારે તું યુદ્ધમાં અવિચલ વજ્ર બને છે, ત્યારે તું અવિચલ રહે છે.

ત્વં હ ત્યત્પણીનાં વિદો વસુ સં માતૃભિર્મર્જયસિ સ્વ આ દમ ઋતસ્ય ધીતિભિર્દમે પરાવતો ન સામ તદ્યત્રા રણન્તિ ધીતયઃ ત્રિધાતુભિરરુષીભિર્વયો દધે રોચમાનો વયો દધે ઉત નો ગોષણિં ધિયમશ્વસાં વાજસામુત નૃવત્કૃણુહ્યૂતયે

તને વેપારીઓનું ધન ખબર છે; તું માતાઓ સાથે એ તારા ઘરે એકત્ર કરે છે. સત્યના વિચારો સાથે, તું ઘરમાઁ દૂરનું ગીત ગાય છે, જ્યાં વિચારો સ્પર્ધા કરે છે. ત્રિવર્ણી, તેજસ્વી પાંખોથી તું તેજ સ્થાપે છે. અમને ગાયનું ધન, ઘોડાની બુદ્ધિ અને પુરુષોની શક્તિ સહાયરૂપે આપ.

શશમાનસ્ય વા નરઃ સ્વેદસ્ય સત્યશવસઃ વિદા કામસ્ય વેનતઃ

હે પુરૂષો, આનંદિત, પરિશ્રમી અને સાચી શક્તિ ધરાવનારા વ્યક્તિની ઇચ્છા જાણો.

ઉપ નઃ સૂનવો ગિરઃ શૃણ્વન્ત્વમૃતસ્ય યે સુમૃડીકા ભવન્તુ નઃ

અમારી વાણી અમર પુત્રો સાંભળે, અને તેઓ અમારે પર કૃપાળુ બને.

પ્ર વાં મહિ દ્યવી અભ્યુપસ્તુતિં ભરામહે શુચી ઉપ પ્રશસ્તયે

હે આકાશ અને ધરતી, અમે તમારું મહાન અને શુદ્ધ સ્તુતિગાન લાવીએ છીએ, જે તમારી પ્રશંસા માટે છે.

પુનાને તન્વા મિથઃ સ્વેન દક્ષેણ રાજથઃ ઊહ્યાથે સનાદૃતમ્

પોતે શુદ્ધ થઈ, તમે દરેક પોતપોતાની શક્તિથી રાજ કરો છો; અને પ્રાચીન સત્યને આગળ વધાર્યું છે.

મહી મિત્રસ્ય સાધથસ્તરન્તી પિપ્રતી ઋતમ્ પરિ યજ્ઞં નિ ષેદથુઃ

મિત્રની મહાન સહાય છે, જે પાર ઉતારે છે અને સત્યને જાળવે છે; તમે યજ્ઞને ચારે બાજુથી ઘેરી બેઠા છો.

અયમુ તે સમતસિ કપોત ઇવ ગર્ભધિમ્ વચસ્તચ્ચિન્ન ઓહસે

આ તારી સભામાં, ઘોંસલામાં કબૂતરની જેમ છે; આ વચન હું તારી પાસેથી છુપાવતો નથી.

સ્તોત્રં રાધાનાં પતે ગિર્વાહો વીર યસ્ય તે વિભૂતિરસ્તુ સૂનૃતા

હે દાનના સ્વામી, સ્તુતિ ગાયક, પરાક્રમી, તારી મહિમા સારા વચન સાથે રહે.

ઊર્ધ્વસ્તિષ્ઠા ન ઊતયે ઽસ્મિન્વાજે શતક્રતો સમન્યેષુ બ્રવાવહૈ

હે શતશક્તિમાન, અમારી મદદ માટે ઊભો રહેજે, આ સ્પર્ધામાં; અને અમે સાથીઓ વચ્ચે વાત કરીએ.

ગાવ ઉપ વદાવટે મહિ યજ્ઞસ્ય રપ્સુદા ઉભા કર્ણા હિરણ્યયા

ગાયો પાણી પીવા માટે આવી છે, યજ્ઞના રસથી ભરપૂર, બંને કાન સોનાથી શોભે છે.

અભ્યારમિદદ્રયો નિષિક્તં પુષ્કરે મધુ અવટસ્ય વિસર્જને

પથ્થરો એકસાથે વહે છે, મીઠો રસ પાત્રમાં ઢોળાયો છે, પાણી પીવાના સ્થળે વહે છે.

સિઞ્ચન્તિ નમસાવટમુચ્ચાચક્રં પરિજ્માનમ્ નીચીનબારમક્ષિતમ્

તેઓ ભક્તિપૂર્વક પાણી પીવાના સ્થળે, ઊંચા ચકરા અને દૂર સુધી વહેતી, કદી ન સુકાતી ધારા વહાવે છે.

મા ભેમ મા શ્રમિષ્મોગ્રસ્ય સખ્યે તવ મહત્તે વૃષ્ણો અભિચક્ષ્યં કૃતં પશ્યેમ તુર્વશં યદુમ્

હે મહાન વૃષ્ણ, તારી તીવ્ર મિત્રતા સાથે અમે ડરીએ નહીં કે થાકી જઈએ નહીં. તું તુર્વશ અને યદુ માટે જે મહાન કાર્યો કર્યા છે, તે અમે જોઈ શકીએ.

સવ્યામનુ સ્ફિગ્યં વાવસે વૃષ્ના ન દાનો અસ્ય રોષતિ મધ્વા સંપૃક્તાઃ સારઘેણ ધેનવસ્તૂયમેહિ દ્રવા પિબ

હે શક્તિશાળી, તું ડાબી બાજુએ ગાયોને ઉશ્કેરે છે; દાતા એથી ક્યારેય ગુસ્સો થતો નથી. મધથી ભીંજાયેલી અને શોભાયમાન ગાયો આગળ આવે છે; તું આવ, વહેતા અમૃતને પી.

ઇમા ઉ ત્વા પુરૂવસો ગિરો યા મમ પાવકવર્ણાઃ શુચયો વિપશ્ચિતો ઽભિ સ્તોમૈરનૂષત

હે પુરૂવસ, મારી આ ગાનીઓ, જે તેજસ્વી અને શુદ્ધ છે, વિદ્વાન અને સમજદાર છે, તેમણે તને સ્તુતિથી વખાણી છે.

અયં સહસ્રમૃષિભિઃ સહસ્કૃતઃ સમુદ્ર ઇવ પપ્રથે સત્યઃ સો અસ્ય મહિમા ગૃણે શવો યજ્ઞેષુ વિપ્રરાજ્યે

આ મહાન, હજારો ઋષિઓ દ્વારા સન્માનિત, સમુદ્ર જેવો વ્યાપક થયો છે; તેની મહિમા સાચી છે, હું યજ્ઞોમાં અને વિદ્વાનોના રાજમાં તેની શક્તિનું ગાન કરું છું.

યસ્યાયં વિશ્વ આર્યો દાસઃ શેવધિપા અરિઃ તિરશ્ચિદર્યે રુશમે પવીરવિ તુભ્યેત્સો અજ્યતે રયિઃ

જેના માટે આર્ય અને દાસા બધા જ વશ છે; દુશ્મન પણ વિરોધ કરે ત્યારે દબાઈ જાય છે. હે તેજસ્વી, તને ધન અર્પણ થાય છે.

તુરણ્યવો મધુમન્તં ઘૃતશ્ચતં વિપ્રાસો અર્કમાનૃચુઃ અસ્મે રયિઃ પપ્રથે વૃષ્ણ્યં શવો ઽસ્મે સ્વાનાસ ઇન્દવઃ

ઝડપી લોકોએ મધમય ઘીનું ગાન કર્યું છે; વિદ્વાનોએ સ્તુતિ ગાઈ છે. અમારે માટે ધન વિસ્તર્યું છે, શક્તિ મળી છે; અમારે માટે, હે ઇંદુ, ધારા અમારી છે.

ગોમન્ન ઇન્દો અશ્વવત્સુતઃ સુદક્ષ ધનિવ શુચિં ચ વર્ણમધિ ગોષુ ધાર્ય

હે ઇંદુ, ગાય અને ઘોડા સાથે દબાયેલ, કુશળ, ધનવાન, શુદ્ધ રંગવાળો, તું ગાયોમાં ધારણ કરવા યોગ્ય છે.

સ નો હરીણાં પત ઇન્દો દેવપ્સરસ્તમઃ સખેવ સખ્યે નર્યો રુચે ભવ

હે ઇંદુ, તું અમારે માટે હરિનો સ્વામી, સર્વથી દિવ્ય, મિત્રતામાં મિત્ર જેવો, અને શ્રેષ્ઠોમાં તેજસ્વી બની રહે.