સામવેદઃ

ક્ષપો રાજન્નુત ત્મનાગ્ને વસ્તોરુતોષસઃ સ તિગ્મજમ્ભ રક્ષસો દહ પ્રતિ

હે રાજા અગ્નિ, તમારી સ્વભાવથી, રાત્રે-દિવસે અને ઉષા સાથે, તીક્ષ્ણ જ્હમ્મથી દુષ્ટોનો નાશ કરો.

વિશોવિશો વો અતિથિં વાજયન્તઃ પુરુપ્રિયમ્ અગ્નિં વો દુર્યં વચ સ્તુષે શૂષસ્ય મન્મભિઃ

દરેક ઘરમાં, તમારા મહેમાન, સર્વના પ્રિય અગ્નિને, હું મારા શક્તિભર્યા ગીતોથી પ્રાચીન વચન માટે વખાણું છું.

યં જનાસો હવિષ્મન્તો મિત્રં ન સર્પિરાસુતિમ્ પ્રશંસન્તિ પ્રશસ્તિભિઃ

જેનાં માટે લોકો હવન સાથે, ઘી જેવી મિત્રતા સાથે, પ્રશંસાથી વખાણ કરે છે.

પન્યાંસં જાતવેદસં યો દેવતાત્યુદ્યતા હવ્યાન્યૈરયદ્દિવિ

જે જ્ઞાની સર્વજ્ઞ છે, દેવોથી પણ આગળ, યજ્ઞના હવ્યો સ્વર્ગ સુધી પહોંચાડે છે.

સમિદ્ધમગ્નિં સમિધા ગિરા ગૃણે શુચિં પાવકં પુરો અધ્વરે ધ્રુવમ્ વિપ્રં હોતારં પુરુવારમદ્રુહં કવિં સુમ્નૈરીમહે જાતવેદસમ્

પ્રજ્વલિત અગ્નિને, સમિધા અને ગીતથી હું વખાણું છું; શુદ્ધ, તેજસ્વી, યજ્ઞમાં પ્રથમ, સ્થિર ઋષિ, અનેક વરદાન આપનાર, નિર્દોષ કવિ, હે સર્વજ્ઞ, અમે આશીર્વાદથી તમને ઇચ્છીએ છીએ.

ત્વાં દૂતમગ્ને અમૃતં યુગેયુગે હવ્યવાહં દધિરે પાયુમીડ્યમ્. દેવાસશ્ચ મર્ત્તાસશ્ચ જાગૃવિં વિભું વિશ્પતિં નમસા નિ ષેદિરે

હે અગ્નિ, અમર દૂત, દરેક યુગમાં તું હવન લઈને જતો રહ્યો છે, રક્ષક અને સ્તુતિને લાયક છે. દેવો અને મનુષ્યો, બંને જાગૃત અને શક્તિશાળી, વંશના સ્વામી, તને નમ્રતાથી ભેગા થયા છે.

વિભૂષન્નગ્ન ઉભયાં અનુ વ્રતા દૂતો દેવાનાં રજસી સમીયસે યત્તે ધીતિં સુમતિમાવૃણીમહે ઽધ સ્મા નસ્ત્રિવરૂથઃ શિવો ભવ

શોભાયમાન અગ્નિ, તું બંને નિયમોનું પાલન કરે છે, દેવોના દૂત બનીને બધા લોકોમાં જાય છે. અમે તારી બુદ્ધિ અને કૃપા માગીએ છીએ; તેથી અમારે પર ત્રિવિધ રક્ષક અને કલ્યાણકારી બની રહે.

ઉપ ત્વા જામયો ગિરો દેદિશતીર્હવિષ્કૃતઃ વાયોરનીકે અસ્થિરન્

સ્ત્રીઓ તને પોતાની પ્રાર્થનાઓ અર્પે છે, અને જ્યારે હવન થાય છે ત્યારે તે વાયુના ક્ષેત્રમાં પહોંચે છે.

યસ્ય ત્રિધાત્વવૃતં બર્હિસ્તસ્થાવસન્દિનમ્ આપશ્ચિન્નિ દધા પદમ્

જેના ત્રિસ્તરિય કુશાસન પર, મજબૂત અને જોડાયેલા, પાણીયાં પણ પોતાનું પગલું મૂકે છે.

પદં દેવસ્ય મીઢુષો ઽનાધૃષ્ટાભિરૂતિભિઃ ભદ્રા સૂર્ય ઇવોપદૃક્

દયાળુ દેવનું પગલું, જેને કોઈ હરાવી શકતું નથી, તે શુભ છે, જેમ કે સૂર્યની દૃષ્ટિ.

સપ્તમ તૃતીયો ઽર્ધઃ અભિ ત્વા પૂર્વપીતય ઇન્દ્ર સ્તોમેભિરાયવઃ સમીચીનાસ ઋભવઃ સમસ્વરન્રુદ્રા ગૃણન્ત પૂર્વ્યમ્

સાતમું અને ત્રીજું ભાગ, તેઓ તને, હે ઇન્દ્ર, પ્રાચીન સ્તુતિઓથી ગાય છે; કુશળ અને એકમન, રુદ્રો, પ્રાચીન દેવની પ્રશંસા કરે છે.

અસ્યેદિન્દ્રો વાવૃધે વૃષ્ણ્યં શવો મદે સુતસ્ય વિષ્ણવિ અદ્યા તમસ્ય મહિમાનમાયવો ઽનુ ષ્ટુવન્તિ પૂર્વથા

ઇન્દ્રે સોમપાનથી પોતાની શક્તિ અને પ્રભુત્વ વધાર્યું છે; આજે પણ મહાન લોકો તેમનું મહિમા પહેલાંની જેમ ગાય છે.

પ્ર વામર્ચન્ત્યુક્થિનો નીથાવિદો જરિતારઃ ઇન્દ્રાગ્ની ઇષ આ વૃણે

જે લોકો સ્તુતિ અને માર્ગદર્શન જાણે છે, તેઓ તને, હે ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, ગાય છે; હું તારી કૃપા અને ધન માગું છું.

ઇન્દ્રાગ્ની નવતિં પુરો દાસપત્નીરધૂનુતમ્ સાકમેકેન કર્મણા

ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, તમે દાસા સ્ત્રીઓના નવ્વદ કિલ્લાઓ એક જ કાર્યથી ધ્રુજાવી નાખ્યા છે.

ઇન્દ્રાગ્ની અપસસ્પર્યુપ પ્ર યન્તિ ધીતયઃ ઋતસ્ય પથ્યા ઽ ઽ અનુ

ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, પ્રાર્થનાઓ તમારી પાસે આવે છે; એ સત્યના માર્ગે ચાલે છે.

ઇન્દ્રાગ્ની તવિષાણી વાં સધસ્થાનિ પ્રયાંસિ ચ યુવોરપ્તૂર્યં હિતમ્

ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, તમારી મહાન શક્તિઓ અને નિવાસસ્થાનો તથા કલ્યાણકારી કાર્યો ક્યારેય નિષ્ફળ નથી થતા.

શગ્ધ્યૂ ષુ શચીપત ઇન્દ્ર વિશ્વાભિરૂતિભિઃ ભગં ન હિ ત્વા યશસં વસુવિદમનુ શૂર ચરામસિ

હે શક્તિશાળી ઇન્દ્ર, સર્વજયી માર્ગોથી અમને ભાગ્ય આપ; તું પ્રસિદ્ધ અને ધનની જાણકારી ધરાવે છે, અમે તારા માટે પ્રયત્ન કરીએ છીએ, હે વીર.

પૌરો અશ્વસ્ય પુરુકૃદ્ગવામસ્યુત્સો દેવ હિરણ્યયઃ ન કિર્હિ દાનં પરિ મર્ધિષત્વે યદ્યદ્યામિ તદા ભર

ઘોડા અને ગાયોના અનેક દાન તારા છે, હે દેવ, સુવર્ણમય સ્ત્રોત; દાન રોકીશ નહિ, હું જે માગું તે બધું આપ.

ત્વં હ્યેહિ ચેરવે વિદા ભગં વસુત્તયે ઉદ્વાવૃષસ્વ મધવન્ગવિષ્ટય ઉદિન્દ્રાશ્વમિષ્ટયે

તુ જ ઇચ્છુકને fortune અને ધન આપે છે; ગાય માટે મધુરતા અને ઘોડા માટે પણ, હે ઇન્દ્ર, આપ.

ત્વં પુરૂ સહસ્રાણિ શતાનિ ચ યૂથા દાનાય મંહસે આ પુરન્દરં ચકૃમ વિપ્રવચસ ઇન્દ્રં ગાયન્તો ઽવસે

તારા પાસે હજારો અને સૈંકડો ઝુંડ છે દાન અને મહાનતામાં; અમે પુરંદર ઇન્દ્રને અમારા ગીતોથી પ્રસિદ્ધ બનાવ્યો છે, સહાય માટે.

યો વિશ્વા દયતે વસુ હોતા મન્દ્રો જનાનામ્ મધોર્ન પાત્રા પ્રથમાન્યસ્મૈ પ્ર સ્તોમા યન્ત્વગ્નયે

જે સર્વે ધન આપે છે, લોકોમાં આનંદદાયક યજમાન છે, તેને પ્રથમ મધથી ભરેલા પાત્ર મળે છે; એ સ્તુતિઓ અગ્નિ સુધી પહોંચે.

અશ્વ ન ગીર્ભી રથ્યં સુદાનવો મર્મૃજ્યન્તે દેવયવઃ ઉભે તોકે તનયે દસ્મ વિસ્પતે પર્ષિ રાધો મઘોનામ્

ઘોડા જેવી વાણીથી, દયાળુ અને રથ ચલાવવામાં કુશળ લોકોની પ્રશંસા થાય છે; સંતાન અને વંશમાં, હે આશ્ચર્યજનક વંશપતિ, તું દયાળુઓનું ધન આપે છે.

ઇમં મે વરુણ શ્રુધી હવમદ્યા ચ મૃડય ત્વામવસ્યુરા ચકે

હે વરુણ, આજે મારી પ્રાર્થના સાંભળ અને કૃપા કર; હું તારી શરણમાં આવ્યો છું.

કયા ત્વં ન ઊત્યાભિ પ્ર મન્દસે વૃષન્ કયા સ્તોતૃભ્ય આ ભર

હે મહાબળવાન, તું કઈ રીતે થાકતો નથી? કઈ સહાયથી તું ભક્તોને દાન આપતો રહે છે?

ઇન્દ્રમિદ્દેવતાતય ઇન્દ્રં પ્રયત્યધ્વરે ઇન્દ્રં સમીકે વનિનો હવામહ ઇન્દ્રં ધનસ્ય સાતયે

ઇન્દ્ર માટે જ યજ્ઞમાં હવન થાય છે; ઇન્દ્રને જ યજ્ઞકાળે પુજારી બોલાવે છે; ધન મેળવવા માટે અમે ઇન્દ્રને જ પુકારીએ છીએ, કારણ કે ઇન્દ્ર ધન આપનાર છે.

ઇન્દ્રો મહ્ના રોદસી પપ્રથચ્છવ ઇન્દ્રઃ સૂર્યમરોચયત્ ઇન્દ્રે હ વિશ્વા ભુવનાનિ યેમિર ઇન્દ્રે સુવાનાસ ઇન્દવઃ

ઇન્દ્રે પોતાની મહિમાથી આકાશ અને ધરતી ફેલાવી છે; પોતાની શક્તિથી સૂર્યને તેજ આપ્યું છે; બધું જ ઇન્દ્રમાં સમાયેલું છે; ઇન્દ્રમાં જ સોમરસ વહે છે.

વિશ્વકર્મન્હવિષા વાવૃધાનઃ સ્વયં યજસ્વ તન્વાં સ્વા હિ તે મુહ્યન્ત્વન્યે અભિતો જનાસ ઇહાસ્માકં મઘવા સૂરિરસ્તુ

હે સર્વ સર્જનહાર, તું હવનથી વધતો જાય છે, તું પોતે જ પોતાની આરાધના કર; સાચી શક્તિ તો તારી જ છે. બીજાઓ ચકિત થાય, પણ અહીં અમારો દાતા ભગવાન બુદ્ધિમાન રહે.

અયા રુચા હરિણ્યા પુનાનો વિશ્વા દ્વેષાંસિ તરતિ સયુગ્વભિઃ સૂરો ન સયુગ્વભિઃ ધારા પૃષ્ઠસ્ય રોચતે પુનાનો અરુષો હરિઃ વિશ્વા યદ્રૂપા પરિયાસ્યૃક્વભિઃ સપ્તાસ્યેભિરૃક્વભિઃ

આ તેજસ્વી સુવર્ણ કાંતિથી પોતે શુદ્ધ થઈ, તે પોતાના સંગથી બધાં દ્વેષો જીતે છે; જેમ સૂર્ય પોતાના સંગથી તેજ આપે છે, તેમ પીઠ પરની ધારા પ્રકાશે છે, શુદ્ધ કરનાર લાલ અને પીળા રંગે. જ્યારે તે બધા રૂપે, સાત મુખથી, સ્તુતિઓ સાથે ફરતો હોય છે.

પ્રાચીમનુ પ્રદિશં પાતિ ચેકિતત્સં રશ્મિભિર્યતતે દર્શતો રથો દૈવ્યો દર્શતો રથઃ અગ્મન્નુક્થાનિ પૌંસ્યેન્દ્રં જૈત્રાય હર્ષયત વજ્રશ્ચ યદ્ભવથો અનપચ્યુતા સમત્સ્વનપચ્યુતા

જ્ઞાની પૂર્વ દિશાનું રક્ષણ કરે છે; પોતાની કિરણોથી દર્શનશીલ રથ આગળ વધે છે, દેવત્વથી ભરેલો રથ. હે પરાક્રમી ઇન્દ્ર, વિજય માટે સ્તુતિઓ આવી છે, અને જ્યારે તું યુદ્ધમાં અવિચલ વજ્ર બને છે, ત્યારે તું અવિચલ રહે છે.