સામવેદઃ

મન્દ્રં હોતારમૃત્વિજં ચિત્રભાનું વિભાવસુમ્ અગ્નિમીડે સ ઉ શ્રવત્

હું અગ્નિની સ્તુતિ કરું છું, જે મધુર હોતાર છે, ઋતુ પ્રમાણે યજ્ઞ કરનાર છે, તેજસ્વી છે; એ સાંભળે.

પાહિ નો અગ્ન એકયા પાહ્યૂત દ્વિતીયયા પાહિ ગીર્ભિસ્તિસૃભિરૂર્જાં પતે પાહિ ચતસૃભિર્વસો

હે અગ્નિ, એકથી અમને રક્ષા કર, બીજાથી રક્ષા કર, ત્રણ સ્તુતિઓથી રક્ષા કર, પોષણના સ્વામી, ચારથી રક્ષા કર, હે દયાળુ.

પાહિ વિશ્વસ્માદ્રક્ષસો અરાવ્ણઃ પ્ર સ્મ વાજેષુ નો ઽવ ત્વામિદ્ધિ નેદિષ્ઠં દેવતાતય આપિં નક્ષામહે વૃધે

અમને બધાં દુઃખ અને અનિષ્ટથી બચાવ; સ્પર્ધામાં અમને વિજય આપ. અમે તને, દેવતાઓમાં સૌથી નજીક, વૃદ્ધિ માટે શોધીએ છીએ.

ઇનો રાજન્નરતિઃ સમિદ્ધો રૌદ્રો દક્ષાય સુષુમાં અદર્શિ ચિકિદ્વિ ભાતિ ભાસા બૃહતાસિક્નીમેતિ રુશતીમપાજન્

હે રાજા, જ્યારે તારી જ્યોત પ્રગટે છે, તે કુશળતામાં તીવ્ર, તેજસ્વી અને વિદ્વાન દેખાય છે; મહાન પ્રકાશથી ઝળહળી, તેજસ્વી અંધકારને દૂર કરે છે.

કૃષ્ણાં યદેનીમભિ વર્પસાભૂજ્જનયન્યોષાં બૃહતઃ પિતુર્જામ્ ઊર્ધ્વં ભાનું સૂર્યસ્ય સ્તભાયન્દિવો વસુભિરરતિર્વિ ભાતિ

જ્યારે તું તારા રૂપથી અંધકારને ઢાંકે છે, ત્યારે તું મહાન પિતાથી ઉષાને જન્મ આપે છે; તું સૂર્યના તેજને ઊંચું રાખે છે, અને અગ્નિ સ્વર્ગના દાનથી ઝળહળી ઊઠે છે.

ભદ્રો ભદ્રયા સચમાન આગાત્સ્વસારં જારો અભ્યેતિ પશ્ચાત્ સુપ્રકેતૈર્દ્યુભિરગ્નિર્વિતિષ્ઠન્રુશદ્ભિર્વર્ણૈરભિ રામમસ્થાત્

સારા સાથે સારો જોડાય છે; પ્રેમી પછાતથી પોતાની બહેન પાસે જાય છે; અગ્નિ સ્પષ્ટ ચિહ્નો અને તેજસ્વી રંગો સાથે ઊભો રહે છે અને આનંદમાં સ્થિર થાય છે.

કયા તે અગ્ને અઙ્ગિર ઊર્જો નપાદુપસ્તુતિમ્ વરાય દેવ મન્યવે

હે અગ્નિ અંગિરસ, પોષણના પુત્ર, કઈ સ્તુતિથી અમે તને, હે દેવ, તારી કૃપા માટે પ્રસન્ન કરીએ?

દાશેમ કસ્ય મનસા યજ્ઞસ્ય સહસો યહો કદુ વોચ ઇદં નમઃ

અમે કોના માટે, કયા મનથી, યજ્ઞની સેવા કરીએ? કોની શક્તિ અને બળને ધ્યાને લઈએ? આ વંદન કોને અર્પણ કરીએ?

અધા ત્વં હિ નસ્કરો વિશ્વા અસ્મભ્યં સુક્ષિતીઃ વાજદ્રવિણસો ગિરઃ

તમે તો અમને સર્વે સુખી વસાહતો આપો છો, બળ અને ધનના દાતા છો, તમારા ગીતોથી અમારો કલ્યાણ કરો છો.

અગ્ન આ યાહ્યગ્નિભિર્હોતારં ત્વા વૃણીમહે આ ત્વામનક્તુ પ્રયતા હવિષ્મતી યજિષ્ઠં બર્હિરાસદે

અગ્નિ, તમે અન્ય અગ્નિઓ સાથે અહીં પધારો; હોતાર તરીકે અમે તમને પસંદ કરીએ છીએ. તૈયારીપૂર્વક અર્પણ લાવનાર તમને બોલાવે, યજ્ઞ માટે યોગ્ય, પવિત્ર કૂશ પર આવીને બેસો.

અચ્છા હિ ત્વા સહસઃ સૂનો અઙ્ગિરઃ સ્રુચશ્ચરન્ત્યધ્વરે ઊર્જો નપાતં ઘૃતકેશમીમહે ઽગ્નિં યજ્ઞેષુ પૂર્વ્યમ્

હે શક્તિના પુત્ર, અંગિરસ, યજ્ઞ સમયે ઘીથી ભરેલી કરછીઓ તમારી તરફ દોડે છે; અમે ઘી જેવા તેજવાળા, શક્તિના સંતાન, યજ્ઞોમાં પ્રાચીન અગ્નિને ઇચ્છીએ છીએ.

અચ્છા નઃ શીરશોચિષં ગિરો યન્તુ દર્શતમ્ અચ્છા યજ્ઞાસો નમસા પુરૂવસું પુરુપ્રશસ્તમૂતયે

અમારા ગીતો તેજસ્વી, સૌંદર્યમય અગ્નિની તરફ જાય; યજ્ઞો અને વંદના અનેક ગુણવંત, બહુ વખાણાયેલા દેવને સહાય માટે પહોંચે.

અગ્નિં સૂનું સહસો જાતવેદસં દાનાય વાર્યાણામ્ દ્વિતા યો ભૂદમૃતો મર્ત્યેષ્વા હોતા મન્દ્રતમો વિશિ

અગ્નિ, શક્તિના પુત્ર, સર્વજ્ઞ, અમને ધન સંપત્તિ આપો; જે મનુષ્યોમાં અમર હોતાર છે, સર્વેમાં શ્રેષ્ઠ અને આનંદદાયક છે.

અદાભ્યઃ પુરએતા વિશામગ્નિર્માનુષીણામ્ તૂર્ણી રથઃ સદા નવઃ

અગ્નિ, અપરાજિત, સર્વ લોકોના નેતા, મનુષ્યોમાં સર્વોત્તમ, ઝડપી રથ, હંમેશા નવા છો.

અભિ પ્રયાંસિ વાહસા દાશ્વાં અશ્નોતિ મર્ત્યઃ ક્ષયં પાવકશોચિષઃ

પવિત્ર તેજથી યજમાન તેના વાહન દ્વારા પોતાના ઘર સુધી પહોંચે છે; હે શુદ્ધ તેજવાળા, મનુષ્ય તમારાથી ઘર પ્રાપ્ત કરે છે.

સાહ્વાન્વિશ્વા અભિયુજઃ ક્રતુર્દેવાનામમૃક્તઃ અગ્નિસ્તુવિશ્રવસ્તમઃ

જે સર્વ વિરોધીઓને બોલાવે છે, દેવોની ઇચ્છા છે, કદી ન થાકે તે અગ્નિ સર્વમાં પ્રસિદ્ધ છે.

ભદ્રો નો અગ્નિરાહુતો ભદ્રા રાતિઃ સુભગ ભદ્રો અધ્વરઃ ભદ્રા ઉત પ્રશસ્તયઃ

અગ્નિ, જ્યારે પોકારવામાં આવે ત્યારે અમારે માટે શુભ થાઓ; દાન શુભ થાય, હે સૌભાગ્યશાળી, યજ્ઞ અને પ્રશંસા પણ શુભ થાય.

ભદ્રં મનઃ કૃણુષ્વ વૃત્રતૂર્યે યેના સમત્સુ સાસહિઃ અવ સ્થિરા તનુહિ ભૂરિ વનેમા તે અભિષ્ટયે

અમારા મનને વિઘ્નો દૂર કરવા માટે શુભ બનાવો, જેના દ્વારા તમે યુદ્ધમાં વિજય મેળવો છો; અમારા શરીરને મજબૂત કરો, તમારી કૃપાથી અમે ઘણું પ્રાપ્ત કરીએ.

અગ્ને વાજસ્ય ગોમત ઈશાનઃ સહસો યહો અસ્મે દેહિ જાતવેદો મહિ શ્રવઃ

અગ્નિ, ગૌ-ધનથી ભરપૂર બળના સ્વામી, શક્તિ અને યશ આપો, હે સર્વજ્ઞ, અમને મહાન પ્રતિષ્ઠા આપો.

સ ઇધાનો વસુષ્કવિરગ્નિરીડેન્યો ગિરા રેવદસ્મભ્યં પુર્વણીક દીદિહિ

જે અગ્નિ પ્રજ્વલિત થાય છે, ધનથી સમૃદ્ધ છે, ગીતોથી વખાણવા યોગ્ય છે, હે નેતા, અમારે માટે ધનથી પ્રકાશિત થાઓ.

ક્ષપો રાજન્નુત ત્મનાગ્ને વસ્તોરુતોષસઃ સ તિગ્મજમ્ભ રક્ષસો દહ પ્રતિ

હે રાજા અગ્નિ, તમારી સ્વભાવથી, રાત્રે-દિવસે અને ઉષા સાથે, તીક્ષ્ણ જ્હમ્મથી દુષ્ટોનો નાશ કરો.

વિશોવિશો વો અતિથિં વાજયન્તઃ પુરુપ્રિયમ્ અગ્નિં વો દુર્યં વચ સ્તુષે શૂષસ્ય મન્મભિઃ

દરેક ઘરમાં, તમારા મહેમાન, સર્વના પ્રિય અગ્નિને, હું મારા શક્તિભર્યા ગીતોથી પ્રાચીન વચન માટે વખાણું છું.

યં જનાસો હવિષ્મન્તો મિત્રં ન સર્પિરાસુતિમ્ પ્રશંસન્તિ પ્રશસ્તિભિઃ

જેનાં માટે લોકો હવન સાથે, ઘી જેવી મિત્રતા સાથે, પ્રશંસાથી વખાણ કરે છે.

પન્યાંસં જાતવેદસં યો દેવતાત્યુદ્યતા હવ્યાન્યૈરયદ્દિવિ

જે જ્ઞાની સર્વજ્ઞ છે, દેવોથી પણ આગળ, યજ્ઞના હવ્યો સ્વર્ગ સુધી પહોંચાડે છે.

સમિદ્ધમગ્નિં સમિધા ગિરા ગૃણે શુચિં પાવકં પુરો અધ્વરે ધ્રુવમ્ વિપ્રં હોતારં પુરુવારમદ્રુહં કવિં સુમ્નૈરીમહે જાતવેદસમ્

પ્રજ્વલિત અગ્નિને, સમિધા અને ગીતથી હું વખાણું છું; શુદ્ધ, તેજસ્વી, યજ્ઞમાં પ્રથમ, સ્થિર ઋષિ, અનેક વરદાન આપનાર, નિર્દોષ કવિ, હે સર્વજ્ઞ, અમે આશીર્વાદથી તમને ઇચ્છીએ છીએ.

ત્વાં દૂતમગ્ને અમૃતં યુગેયુગે હવ્યવાહં દધિરે પાયુમીડ્યમ્. દેવાસશ્ચ મર્ત્તાસશ્ચ જાગૃવિં વિભું વિશ્પતિં નમસા નિ ષેદિરે

હે અગ્નિ, અમર દૂત, દરેક યુગમાં તું હવન લઈને જતો રહ્યો છે, રક્ષક અને સ્તુતિને લાયક છે. દેવો અને મનુષ્યો, બંને જાગૃત અને શક્તિશાળી, વંશના સ્વામી, તને નમ્રતાથી ભેગા થયા છે.

વિભૂષન્નગ્ન ઉભયાં અનુ વ્રતા દૂતો દેવાનાં રજસી સમીયસે યત્તે ધીતિં સુમતિમાવૃણીમહે ઽધ સ્મા નસ્ત્રિવરૂથઃ શિવો ભવ

શોભાયમાન અગ્નિ, તું બંને નિયમોનું પાલન કરે છે, દેવોના દૂત બનીને બધા લોકોમાં જાય છે. અમે તારી બુદ્ધિ અને કૃપા માગીએ છીએ; તેથી અમારે પર ત્રિવિધ રક્ષક અને કલ્યાણકારી બની રહે.

ઉપ ત્વા જામયો ગિરો દેદિશતીર્હવિષ્કૃતઃ વાયોરનીકે અસ્થિરન્

સ્ત્રીઓ તને પોતાની પ્રાર્થનાઓ અર્પે છે, અને જ્યારે હવન થાય છે ત્યારે તે વાયુના ક્ષેત્રમાં પહોંચે છે.

યસ્ય ત્રિધાત્વવૃતં બર્હિસ્તસ્થાવસન્દિનમ્ આપશ્ચિન્નિ દધા પદમ્

જેના ત્રિસ્તરિય કુશાસન પર, મજબૂત અને જોડાયેલા, પાણીયાં પણ પોતાનું પગલું મૂકે છે.