સામવેદઃ

પઞ્ચમ દ્વિતીયો ઽર્ધઃ અ અક્રાન્ત્સમુદ્રઃ પ્રથમે વિધર્મં જનયન્પ્રજા ભુવનસ્ય ગોપાઃ ચ્ વૃષા પવિત્રે અધિ સાનો અવ્યે બૃહત્સોમો વાવૃધે સ્વાનો અદ્રિઃ

તે મહાન સોમ સમુદ્ર પાર કર્યો, શરૂઆતમાં વ્યવસ્થા સ્થાપી, સંતાન ઉત્પન્ન કર્યા અને જગતનું રક્ષણ કર્યું; પવિત્ર ઢાળ પર વઢેલો સોમ વાસણમાં ફૂલ્યો અને પથ્થર ગુંજી ઉઠ્યો.

અ મત્સિ વાયુમિષ્ટયે રાધસે ચ મત્સિ મિત્રાવરુણા પૂયમાનઃ ચ્ મત્સિ શર્ધો મારુતં મત્સિ દેવાન્મત્સિ દ્યાવાપૃથિવી દેવ સોમ

હે વાયુ, અમારે પર પ્રસન્ન થા અને અમને દાન આપ; હે મિત્ર અને વર્ણ, શુદ્ધ થતા અમારે પર પ્રસન્ન થા; હે મારુતગણ, દેવતાઓ, દ્યાવાપૃથ્વી અને દેવ સોમ, અમારે પર પ્રસન્ન થા.

અ મહત્તત્સોમો મહિષશ્ચકારાપાં યદ્ગર્ભો ઽવૃણીત દેવાન્ ચ્ અદધાદિન્દ્રે પવમાન ઓજો ઽજનયત્સૂર્યે જ્યોતિરિન્દુઃ

તે મહાન સોમ, મહાબલી, જ્યારે જળના ગર્ભરૂપે દેવતાઓને પસંદ કરે છે, ત્યારે ઇન્દ્રને બળ આપે છે અને સૂર્યમાં પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરે છે.

અ એષ દેવો અમર્ત્યઃ પર્ણવીરિવ દીયતે ચ્ અભિ દ્રોણાન્યાસદમ્

આ અમર દેવ પાંદડાવાળી ડાળી જેવો વહે છે અને વાસણોમાં સ્થિર થાય છે.

અ એષ વિપ્રૈરભિષ્ટુતો ઽપો દેવો વિ ગાહતે ચ્ દધદ્રત્નાનિ દાશુષે

મહાન ઋષિઓ દ્વારા વખાણાયેલો આ દેવ જળમાં પ્રવેશે છે અને ઉપાસકને ધન આપે છે.

અ એષ વિશ્વાનિ વાર્યા શૂરો યન્નિવ સત્વભિઃ ચ્ પવમાનઃ સિષાસતિ

આ બલવાન પવમાન, પોતાના બળથી, વીર જેવો સર્વ ઇચ્છિત વસ્તુઓ મેળવે છે.

અ એષ દેવો રથર્યતિ પવમાનો દિશસ્યતિ ચ્ આવિષ્કૃણોતિ વગ્વનુમ્

આ દેવ પવમાન રથ પર સવાર થઈ દોડે છે, અવાજ અને ધ્વનિ પ્રગટ કરે છે.

અ એષ દેવો વિપન્યુભિઃ પવમાન ઋતાયુભિઃ ચ્ હરિર્વાજાય મૃજ્યતે

આ દેવ, વિદ્વાનો અને ઋત પાળનારાઓ દ્વારા શુદ્ધ કરાયેલ, પીળો પવમાન વિજય માટે ધોવાઈ રહ્યો છે.

અ એષ દેવો વિપા કૃતો ઽતિ હ્વરાંસિ ધાવતિ ચ્ પવમાનો અદાભ્યઃ

આ શુદ્ધ કરાયેલ દેવ બધા અવરોધો પાર કરે છે; પવમાન અપરાજેય છે.

અ એષ દિવં વિ ધાવતિ તિરો રજાંસિ ધારયા ચ્ પવમાનઃ કનિક્રદત્

આ પવિત્ર કરનાર ગર્જનારો પોતાની ધારા સાથે આકાશમાં દોડે છે, ધૂળભરેલા વિસ્તારોને પાર કરે છે.

અ એષ દિવં વ્યાસરત્તિરો રજાંસ્યસ્પૃતઃ ચ્ પવમાનઃ સ્વધ્વરઃ

આ પવિત્ર કરનાર, સ્વયં નિયમવાળો, આકાશમાં વ્યાપી ગયો છે, ધૂળભરેલા વિસ્તારોમાં અસ્પર્શિત રહીને ફેલાયો છે.

અ એષ પ્રત્નેન જન્મના દેવો દેવેભ્યઃ સુતઃ ચ્ હરિઃ પવિત્રે અર્ષતિ

આ પ્રાચીન જન્મ ધરાવનારો દેવ, દેવો માટે દબાવવામાં આવેલ, પીળો રંગ ધરાવતો, પવિત્ર કરનાર મારફતે વહે છે.

અ એષ ઉ સ્ય પુરુવ્રતો જજ્ઞાનો જનયન્નિષઃ ચ્ ધારયા પવતે સુતઃ

આ અનેકવિધ વિધિઓ ધરાવનારો, જન્મ લઈને પ્રકાશો ઉત્પન્ન કરે છે; દબાવ્યા પછી પોતાની ધારા સાથે વહે છે.

અ એષ ધિયા યાત્યણ્વ્ય શૂરો રથેભિરાશુભિઃ ચ્ ગચ્છન્નિન્દ્રસ્ય નિષ્કૃતમ્

આ સૂક્ષ્મ બુદ્ધિ સાથે, ઝડપી રથો પર સવાર થયેલો વીર, ઇન્દ્રના નિવાસસ્થાન તરફ આગળ વધે છે.

અ એષ પુરૂ ધિયાયતે બૃહતે દેવતાતયે ચ્ યત્રામૃતાસ આશત

આને અનેક લોકો મહાન દેવવિધિ માટે બુદ્ધિપૂર્વક બોલાવે છે, જ્યાં અમર લોકો બેઠા છે.

અ એતં મૃજન્તિ મર્જ્યમુપ દ્રોણેષ્વાયવઃ ચ્ પ્રચક્રાણં મહીરિષઃ

આને, જે શુદ્ધ થવાનો છે, દબાવવાના પથ્થરો પાત્રોમાં ધોઈને પવિત્ર કરે છે, અને એ વિશાળ સંપત્તિ ફેલાવે છે.

અ એષ હિતો વિ નીયતે ઽન્તઃ શુન્ધ્યાવતા પથા ચ્ યદી તુઞ્જન્તિ ભૂર્ણયઃ

આને યોગ્ય રીતે મૂકીને શુદ્ધિના માર્ગે આગળ લઈ જવાય છે, જ્યારે લટકાવનારા તેને આગળ ધપાવે છે.

અ એષ રુક્મિભિરીયતે વાજિ શુભ્રેભિરંશુભિઃ ચ્ પતિઃ સિન્ધૂનાં ભવન્

આ સોનાની કિરણો સાથે, તેજસ્વી ધારોવાળો ઘોડો બનીને, નદીઓનો સ્વામી બને છે.

અ એષ શૃઙ્ગાણિ દોધુવચ્છિશીતે યૂથ્યો વૃષા ચ્ નૃમ્ણા દધાન ઓજસા

આ ઝુંડનો યુવાન વાછરડો, પોતાની શિંગડાં હલાવે છે, પુરુષાર્થ અને શક્તિથી ભરેલો છે.

અ એષ વસૂનિ પિબ્દનઃ પરુષા યયિવાં અતિ ચ્ અવ શાદેષુ ગચ્છતિ

આ સંપત્તિથી ભરેલો, કઠણ રસ્તાઓ પાર કરી, આરામની જગ્યાઓ તરફ જાય છે.

અ એતમુ ત્યં દશ ક્ષિપો હરિં હિવન્તિ યાતવે ચ્ સ્વાયુધં મદિન્તમમ્

આ પીળા રંગવાળાને, દસ આંગળીઓ યાત્રા માટે દબાવે છે, પોતાનું શસ્ત્ર ધરાવતો, સૌથી વધુ આનંદદાયક છે.

અ એષ ઉ સ્ય વૃષા રથો ઽવ્યા વારેભિરવ્યત ચ્ ગચ્છન્વાજં સહસ્રિણમ્

આનો વાછરડાવાળો રથ આવરણોથી સુરક્ષિત છે, અને તે હજારો ઇનામ તરફ આગળ વધે છે.

અ એતં ત્રિતસ્ય યોષણો હરિં હિન્વન્ત્યદ્રિભિઃ ચ્ ઇન્દુમિન્દ્રાય પીતયે

આ પીળા રંગવાળાને, ત્રિતાની સ્ત્રીઓ પથ્થરો વડે દબાવે છે, જે ઇન્દ્ર માટે પીવાનું છે.

અ એષ સ્ય માનુષીષ્વા શ્યેનો ન વિક્ષુ સીદતિ ચ્ ગચ્છં જારો ન યોષિતમ્

આ મનુષ્યોમાં વસે છે, વસાહતોમાં શ્યેનની જેમ બેસે છે, અને પ્રેમી પોતાની પ્રિયાને મળે તેમ આગળ વધે છે.

અ એષ સ્ય મદ્યો રસો ઽવ ચષ્ટે દિવઃ શિશુઃ ચ્ ય ઇન્દુર્વારમાવિશત્

આ મદમસ્ત રસ, આકાશનો બાળક, પોતે જ દેખાય છે, જે ઇન્દ્ર માટે આવરણમાં પ્રવેશી ગયો છે.

અ એષ સ્ય પીતયે સુતો હરિરર્ષતિ ધર્ણસિઃ ચ્ ક્રન્દન્યોનિમભિ પ્રિયમ્

આ દબાવેલો પીળો રંગવાળો પીવા માટે ધસી આવે છે, ગર્જના કરે છે અને પોતાના પ્રિય નિવાસને શોધે છે.

અ એતં ત્યં હરિતો દશ મર્મૃજ્યન્તે અપસ્યુવઃ ચ્ યાભિર્મદાય શુમ્ભતે

આ પીળા રંગવાળાને, દસ તેજસ્વી સ્ત્રીઓ ધોઈને શુદ્ધ કરે છે, જેના દ્વારા એ આનંદ માટે ઝગમગે છે.

અ એષ વાજી હિતો નૃભિર્વિશ્વવિન્મનસસ્પતિઃ ચ્ અવ્યો વારં વિ ધાવતિ

આ ઘોડો, મનુષ્યો દ્વારા ચલાવેલો, સર્વજ્ઞ મનનો સ્વામી, અવરોધ વિના ઝડપથી પોતાના લક્ષ્ય તરફ દોડે છે.

અ એષ પવિત્રે અક્ષરત્સોમો દેવેભ્યઃ સુતઃ ચ્ વિશ્વા ધામાન્યાવિશન્

આ સોમ, દેવો માટે પિછડાયેલો, શુદ્ધિમાં સતત વહે છે અને બધા નિવાસસ્થાનોમાં પ્રવેશે છે.