સામવેદઃ

પવિત્ર અને મધુર સોમ, અંગિરસો માટે વિશાળ જગ્યા અને દૂધ સાથે વહે છે. તેની તેજસ્વિતા વરસાદના ઝલકની જેમ, અગ્નિના પ્રકાશ જેવી, અને ઉષા જેવી છે—જ્યારે તે વનસ્પતિ અને વૃક્ષોમાં પ્રવાહિત થાય છે અને પોતે જ ભોજન એકત્ર કરે છે. પવન દ્વારા ચલિત અને ઇચ્છા દ્વારા પ્રેરિત, તે પશુઝંડમાં ઊભો રહે છે; જ્યારે તે ભોજન શોધી રહ્યો હોય, ત્યારે રથચાલકો તેના માટે, અમર અગ્નિના ભાગ માટે, પ્રયત્ન કરે છે. અગ્નિ, જે વિદ્યા-દાતા, સભાના વ્યવસ્થાપક અને યજ્ઞના પુરોહિત છે, તેને સૌ મિત્ર તરીકે પસંદ કરે છે; તેઓ બીજાને પસંદ કરતા નથી. ખરેખર, તારો સહારો અતિપ્રચુર છે—હવે, વરુણ અને મિત્ર, મેં તમારો સન્માન મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. અમે તમારી સુરક્ષિત વસાહત સુધી પહોંચીએ અને આપના મિત્ર બનીએ, હે મીત્ર. હે મીત્ર, તમારી રક્ષાથી અમને સુરક્ષિત રાખો અને બંને મજબૂત સહાયથી અમારો બચાવ કરો; અમે આપણા શરીરથી દુશ્મનોને જીતીએ. ઇન્દ્ર, તું શક્તિથી ઊભો થઈ, એકતામાં મજબૂત બની, સોમ પીધા પછી તારા ગાલ હલાવ્યા. બંને જગતોએ તારો અનુસરણ કર્યું, હે ઇન્દ્ર, જ્યારે તું દુશ્મનનો સંહારક બન્યો. હું ઇન્દ્ર પાસેથી નવી રંગતવાળી, સત્યમાં વિકસિત, આઠ પગવાળી વાણી માગું છું, મારા શરીરનું વિસ્તરણ થાય તે માટે. ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, આ સ્તુતિઓ તમારી માટે રચાઈ છે; આવો અને સોમ પીઓ, જે તમને આનંદ આપે છે. તમારો જે ઉત્સુક સમૂહ છે, તે લઈને યજમાન પાસે આવો. એ સમૂહો સાથે, હે વીર ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, અહીં આ સોમયજ્ઞે આવો, સોમ પીવા માટે. અતિપ્રભા સોમ ધ્વનિ સાથે પાત્રોમાં વહે, યોગ્ય સ્થાને સ્થિર થાઓ. સોમો ઇન્દ્ર, વાયુ, વરુણ, મરુત અને વિષ્ણુ માટે વહે. હે સોમ, અમને દરેક બાજુથી પોષણ અને સંતાન આપો; હજારો ગુણવત્તાવાળું ધન લાવતાં વહો. યજ્ઞકર્મમાં પિડીને અને ગાળીને, સોમ ઝડપથી દોડતા ઘોડા જેવો વહે છે, આનંદદાયક પ્રવાહ સાથે આગળ વધે છે. પોષક ચરોતરોમાં, ગાયોથી ભરપુર, દૂધવાળાં પશુઓ દ્વારા રક્ષિત, સોમ નદીઓની જેમ સાગર સુધી વહે છે અને આનંદ પામે છે. જે દૈવી કે ભૌતિક સંપત્તિ પ્રશંસનીય છે, હે સોમ, શુદ્ધ કરીને અમને આપો. પ્રભુત્વશાળી, શુદ્ધ થયેલો સોમ, ગર્જના સાથે જીવન લાવે છે અને યજ્ઞસ્થળે વિશ્રાંમ લે છે; પીળો સોમ સામાન્ય આસન પર બેસે છે. ઇન્દ્ર અને સોમ, તમે બંને સુખના સ્વામી અને પશુઓના રક્ષક છો; અમારા પ્રાર્થનાને ફળદાયી બનાવો. ઇન્દ્ર, તું ઉત્સાહ અને શક્તિ માટે, વૃત્રના સંહારક તરીકે મજબૂત થયો; અમે તને મહાસંઘર્ષોમાં બોલાવીએ છીએ—તું અમને વિજય આપ. તું વાસ્તવમાં વીર નેતા છે, અતિઉદાર છે, નમ્રની પણ સહાય કરે છે, અને યજમાનને ધન આપે છે. જ્યારે યુદ્ધ માટે વીર જાગે છે અને પુરસ્કાર નિર્ધારિત થાય છે, ત્યારે તું ઉત્સાહદાયક ઘોડાઓને જોડે છે; તું કોને હરાવશે, કોને ધન આપશે? હે ઇન્દ્ર, અમને સમૃદ્ધિ આપ. ગાયો મધુર અને ભરપૂર મધ પીવે છે; જે ઇન્દ્ર સાથે આનંદ કરે છે, તે શક્તિશાળી, ધનવાન અને સુર્યના શાસનને અનુસરે છે. એ ચિત્તાકર્ષક ગાયો ઇન્દ્ર માટે સોમ પીડે છે, વજ્ર અને બાણ તૈયાર કરે છે, અને ધન સાથે તેજ આપે છે. તે વિદ્વાનો ભક્તિપૂર્વક તેની શક્તિની સેવા કરે છે; તેની પ્રાચીન વિધિઓનું પાલન કરે છે અને સુર્યના શાસનને અનુસરે છે. એ ઉત્સાહદાયક સોમ, પાણીમાં કુશળ, પર્વતોમાં વસે છે અને ગૃધ્ર જેવો સ્થિર થાય છે. પવિત્ર, નિષ્કલંક સોમ, દેવોના પવનથી ચલિત, જળમાં ધોઈને, માનવો દ્વારા પિડીને, ગાયોના દૂધથી મધુર બને છે. યજ્ઞમાં ઘોડા જેવો સજાવટ પામે છે, અમરતા માટે મધુરૂપ રસ છે. હે બલવાન દેવ, તું મહાન યશ ધરાવતો છે, ભક્તિ પ્રેરક છે, મધ્યમ પાત્ર ખોલ. હે કુશળ, પાત્રમાંથી પિડીને આવેલ રસ બોલ; તું લોકોમાં અગ્નિ જેવો છે, કુળના સ્વામી, સોમ વરસાવ, ગાય મેળવવા અને જ્ઞાન માટે પ્રવાહ લાવ. મહાન દેવપુત્ર, સત્યના તેજને જાગૃત કરે છે; તે સૌના પ્રિય બને છે, સૌને એકતામાં બાંધે છે. તું ત્રિતાના પથ્થર સુધી પહોંચ્યો, ગુપ્ત સ્થાન શોધ્યું; યજ્ઞના સાત સ્થાન સાથે પ્રિય સુધી ગયો. ત્રિતાના ત્રણ આધારથી તું આગળ વધ્યો, માર્ગ માપ્યો અને તેની યોક સજાવટવાળી છે. તું શક્તિ મેળવવા માટે, ગાળીને, પિડીને, મધથી વધુ મધુર સોમ, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ અને દેવો માટે વહે. તું વિચારોથી શુદ્ધ થતો, ગાળણમાં, નિર્દોષ; જેમ માતા નવજાત વાછરડાને ચારેકોરે છે, તેમ પવિત્ર સોમ તું વહે છે. તું મહાશક્તિથી આકાશ અને ધરતીને આવરી લે છે; તારી મહિમાથી આવરણ દૂર કરે છે. પોષણથી ભરપૂર, શક્તિથી સંપન્ન સોમ, ઇન્દ્ર માટે, ઉત્સાહ માટે વહે છે; તે દૈત્યને હરાવે છે, શત્રુતા દૂર કરે છે, વિશાળ માર્ગ બનાવે છે અને પ્રજાનો રાજા બને છે. પછી, મધ સાથે મિશ્રિત, ગાળણમાંથી પસાર થયેલી બૂંદ, પથ્થર પરથી પિડીને, વહે છે; તે ઉત્સાહદાયક, ઇન્દ્રના મિત્રત્વથી આનંદિત, દેવ માટે દેવ, ઉત્સાહ માટે જાગે છે.