સામવેદઃ

આયુ અને મનુ માટે પ્રકાશની જે ઓળખ તમે કરી છે, એ પ્રકાશ અહીંના આ પવિત્ર આસન પર આનંદપૂર્વક વિભાસિત થાય છે અને તેની તેજસ્વિતા ચમકે છે. એ જ રીતે, વિદ્વાનોએ આજે પણ પૂર્વની જેમ સ્તુતિઓ ગાઈ છે; મહાન જળો, જે શક્તિના સહચરીઓ છે, રોજે રોજ વિજય મેળવે છે. હે ઇન્દ્ર, અમારા આહ્વાનને સાંભળો, અમારા પૂજક માટે; તમે મહાન છો—અમને વીર્ય, ધન અને પશુઓથી પૂર્ણ કરો. જે ઇન્દ્ર માટે નવા અને આનંદદાયક ગીત રચાય છે, અને જે પ્રાચીન પણ પોષક અને સત્યમય વિચારો ઘડે છે, એવા ઇન્દ્રની આપણે સ્તુતિ કરીએ. હે પવમાન, દેવ અશ્વિનીઓની ગાયોએ દૂધથી યજ્ઞકુંડને ભરી દીધું છે; આ પ્રાચીન પ્રવાહો, જે પ્રેરિત અને કુશળ લોકો દ્વારા શુદ્ધ થાય છે, આકાશમાંથી વહી રહ્યાં છે. શુદ્ધ પવમાનના બંને બાજુએ તેજસ્વી કિરણો ધ્વજની જેમ ફરતા રહે છે, જયારે પીળા પદાર્થને ચાળીને શુદ્ધ કરવામાં આવે છે; તે પોતે પાત્રમાં, યજ્ઞકુંડમાં સ્થિરપણે બેઠો છે. બધા ગૃહો, સર્વદ્રષ્ટા, કુશળ ધ્વજધારી અને શક્તિશાળી પવમાનને ઘેરી રહે છે; સોમા, તમે તમારા નિયમથી વ્યાપક રીતે વહો છો, સર્વભૂતના રાજા છો. પવમાને આકાશમાંથી અદભુત ગર્જના અને વિશાળ પ્રકાશ ઉત્પન્ન કર્યો છે. પવમાનો રસ, તેની મદિરા, રાજાની જેમ અવરોધ વિના દરેક અવરોધને તોડી, વહે છે. પવમાનનો સાર કુશળતાપૂર્વક તેજસ્વી રીતે ઝળકે છે; એ પ્રકાશ સર્વત્ર દ્રષ્ટિ આપે છે, સ્વર્ગના દર્શન માટે. જેમ ઉત્સુક ગાયો દોડી આવે છે, તેમ તેજસ્વી પ્રવાહો કાળાં આવરણને દૂર કરે છે. અમે એ શુભદાતા પવમાનની કૃપા માગીએ છીએ, જેથી અમે દુષ્કર અવરોધ પાર કરી શકીએ અને દુષ્ટ શત્રુઓને જીતીએ. પવમાનની ધ્વનિ વરસાદની ગર્જના જેવી સંભવાય છે; વીજલીઓ આકાશમાં રમે છે. હે સોમા, અમારો કલશ ધન, પશુ, સોનાં, ઘોડાં અને વીરોથી ભરપૂર કરીને વહો. હે સર્વપોષક, આ વિશ્વ અને પૃથ્વીને ભરી દો; તમારી કિરણોથી પ્રભાત અને સૂર્યની જેમ ઝળકો. હે સોમા, તમારી સર્વવ્યાપી ધારા દ્વારા અમને આશ્રય આપો; સમગ્ર વિસ્તરણ પર રસની જેમ વહો. હે મહાન, તમારા ઉત્તમ મનથી દોડી આવો, અને એ પ્રિય સ્થાનને ઘેરી લો, જ્યાં દેવતાઓ નિવાસ કરે છે. અસુદ્ધને શુદ્ધ કરો, દુષ્ટને દૂર કરો અને લોક માટે વરsha લાવો. આ પવમાનો, ચાળીને શુદ્ધ થયેલો, આકાશમાં ઝડપથી વહે છે; નદીની લહેર પ્રસરી ગઈ છે. પિડીને તૈયાર કરાયેલ રસ શુદ્ધ, તેજસ્વી અને શક્તિશાળી છે—તે પ્રકાશ આપે છે. એ રસ ઇન્દ્ર માટે દૂર-નજીકથી પિડીને લાવવામાં આવે છે, જેમ મધ વહે છે. પંડિતો પથ્થરથી પીળા સોમાને પિડીને ઇન્દ્ર માટે પીવાનું તૈયાર કરે છે. બહેનો કુશળતાથી વંશના સ્વામી એવા સોમાને પિડે છે; મહાન સોમા, શક્તિશાળીઓ દ્વારા તૈયાર થાય છે. તેજસ્વી પવમાન દેવતાઓ માટે પિડીને લોકને સર્વ ધન વિતરે છે. પવમાન, શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ અને વરસાદ લાવો, દેવતાઓ માટે વહો, એકત્રિત અર્પણ માટે. લોકરક્ષક અગ્નિ જન્મે છે, ચેતન, કુશળ, નવી સમૃદ્ધિ માટે; ઘૃતથી અનુકૂળ થયેલો, આકાશને સ્પર્શતો, તેજસ્વી અગ્નિ ભારતો માટે શુદ્ધતાથી ઝળકે છે. હે અગ્નિ, અંગિરસોએ તને દરેક જંગલમાં છુપાયેલું, શોભાયમાન શોધ્યું હતું; તું ચરખાઈને જન્મે છે, શક્તિશાળી, બળનો પુત્ર કહેવાય છે. મનુષ્યો અગ્નિને યજ્ઞનું ચિહ્ન, પ્રથમ પુરોહિત તરીકે પ્રજ્વલિત કરે છે; તે ઇન્દ્ર અને દેવતાઓ સાથે ઘાસ પર હોમકુંડમાં વિદ્વાન હોતાર તરીકે બેસે છે. આ પિડીને તૈયાર કરાયેલ સોમા, હે મિત્ર અને વરુણ, સત્યથી વૃદ્ધ થયેલો, તમારો છે; અહીં મારા આહ્વાનને સાંભળો. બે અપરાજિત રાજાઓ, હજારો સ્તંભોથી આધારિત, સર્વોચ્ચ આસન પર સ્થિરપણે બેસે છે. એ અધિત્ય દેવતાઓ, દાનના સ્વામી, અવિચલ ઘૃતની ધારા પર આનંદિત થાય છે. ઇન્દ્રે દધીચિના હાડકાંથી નવ્વાણું દુશ્મન નાશ કર્યા. પહાડોમાં છુપાયેલ ઘોડાની ખોપડી ઈચ્છી, તેણે ગિદ્ધની મદદથી શોધી કાઢી. અહીં તેમણે ત્વષ્ટાના દૂધાળાં વાછરડાનું નામ શોધ્યું—એ ચંદ્રના ગૃહમાં. આ પ્રાચીન સ્તુતિ ઇન્દ્ર અને અગ્નિ માટે છે, જે સુંદર મનમાંથી જન્મી છે, મેઘમાંથી વરસાદની જેમ. હે ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, ગાયકના આહ્વાનને સાંભળો, ગીતો સ્વીકારો, વિચારને પોષો. અમને દુષ્ટ તરફ ન લઈ જશો, ન તો અપમાન તરફ, ન તો અમારા ગૃહમાં નુકસાન પહોંચાડો. પિળા પદાર્થ, કુશળતા પૂરું પાડતા, દેવતાઓ માટે પીવા માટે વહો; એ આનંદ મરુતો અને વાયુ માટે હોઈ. દેવતાઓ સાથે શક્તિશાળી કવિ, જન્મસ્થળમાં પ્રિય, શુદ્ધ અને અપરાજિત તેજસ્વી ઝળકે છે.