સામવેદઃ

પવિત્રતા માટે, વિદ્વાનો દ્વારા શુદ્ધ થયેલા, ઈન્દુ! તું પોતાને શુદ્ધ કર અને ગૌઓ પાસે તેજસ્વી બનીને આવી પહોંચ. તું પવિત્રતા લાવે છે, માર્ગોને વિશાળ બનાવે છે અને પ્રજાઓ માટે શક્તિ ઉત્પન્ન કરે છે; ઓ પીળા, વહેતા પ્રવાહને છલકાવ. દેવકૃપા માટે શુદ્ધ થઈ, ઈન્દુ, ઈન્દ્રના માર્ગે તેજસ્વી બનીને, ઘોડાઓ સાથે જોડાઈ આગળ વધ. અગ્નિથી અગ્નિ પ્રગટે છે—યજ્ઞપતિ, યુવાન, ઘરનો સ્વામી, હવનના ચમચાથી હવન સ્વીકારતો ઋષિ. જે કોઈ, અગ્ને, તને હવનથી દેવદૂત સમાન પૂજે છે, તેનું તું સાચું રક્ષણ કર. અને જે તને હવનથી દેવકૃપા માટે બોલાવે છે, શુદ્ધ અગ્નિ, તેને સુખ આપ. હું મિત્ર, કૌશલ્યમાં શુદ્ધ, અને દુશ્મનોને વિઘ્નિત કરનાર વરુણ, તથા તેજસ્વી વિદ્યા જે સફળતા આપે છે, તેમને બોલાવું છું. સત્યથી, મિત્ર અને વરુણ, જે સત્યથી વૃદ્ધિ પામે છે અને સત્યને સ્પર્શે છે, વિશાળ શક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે. મિત્ર અને વરુણ, મહાન ઉત્પત્તિના, વિશાળ ગૃહોમાં નિવાસ કરતા, અમને કૌશલ્ય આપો અને વૈર દૂર કરો. ઈન્દ્ર સાથે તમે બંને એકસાથે દેખાવ છો, નિર્ભય, સમાન તેજથી ઝગમગતા. તેઓ ફરીથી પોતાના નિયમ મુજબ ગર્ભમાં પ્રવેશી ગયા છે, પવિત્ર નામ ધારણ કરી, યજ્ઞને યોગ્ય બની. છુપાયેલા એકને પણ, ઈન્દ્રે, તારા અગ્નિથી શોધી કાઢ્યો, અવરોધ તોડી, ગૌઓના પીછા ગયા. હું બંનેને બોલાવું છું, જેમણે આ સર્વ પુરાતન કાર્ય સિદ્ધ કર્યું—ઈન્દ્ર અને અગ્નિ. અમે ઈન્દ્ર અને અગ્નિને બોલાવીએ છીએ, ભયાનક, વિઘ્નવિનાશક; તેઓ અમને કૃપા આપે. તમે દુશ્મન વૃત્રોને, દસ્યુઓને, અને બધા શત્રુઓને નિષ્ફળ બનાવો છો, સચ્ચા સ્વામી. દબાયેલ, આનંદપ્રદ સોમા વહે છે, વિદ્વાનો, આનંદથી છલકાતા, મહાસાગર પર, ઉત્સુક અને પરમ આનંદથી ભરપૂર. પવિત્રતા લાવી, તું તરંગ સાથે મહાસાગર પાર કરે છે, રાજા, દેવ, મહાન સત્યમાં; મિત્ર અને વરુણના નિયમથી વહે, મહાસત્યને આગળ ધપાવ. રાજા, મહાસાગરના દેવ, મનુષ્યો દ્વારા શોભિત, તેજસ્વી અને વિવેકી, પ્રગટ થાય છે. તે ત્રણ અવાજો આપે છે: અગ્નિ સત્યની પ્રેરણા આપે છે, પુરોહિતની બુદ્ધિ આપે છે; ગૌઓ પોતાના સ્વામી પાસે પૂછવા જાય છે, અને મન, તરસતા, સોમાની શોધે જાય છે. ગૌઓ, દુધારુ ગાયો, તરસી, સોમા તરફ જાય છે; વિદ્વાનોએ પોતાના મનથી સોમાની શોધ કરી; દબાયેલ અને શુદ્ધ સોમાનું સ્તવન થાય છે; સોમાને સ્તુતિ અને તૃષ્ટુપ્ છંદ જોડાય છે. આ રીતે, સોમા, તું વહે અને શુદ્ધ થ, અમારે કલ્યાણ માટે; ઈન્દ્રમાં તારો વિશાળ મદ પ્રવેશે અને અમારે માટે પ્રચુર વાણી ઉત્પન્ન કરે. ઈન્દ્ર, જો તારી પાસે સૈંકડો આકાશ અને પૃથ્વી હોય, તો પણ હજારો સૂર્ય તારી સરખામણી નહીં કરી શકે, અને બંને જગત તારા જન્મ સમયે પણ નહીં. તું પોતાની મહાશક્તિથી વિસ્તર્યો છે, બળવાને, તારા બળથી સર્વશક્તિમાન; અમને ગૌસંપત્તિ દેનારા ઈનામમાં રક્ષા કર, વજ્રધારી, તેજસ્વી સહાયથી. અમે સોમા દબાવી, તારા તરફ આવીએ છીએ, જેમ પાણી યજ્ઞસ્થળે આવે છે; પવિત્રકર્તાની ધારા પર, વૃત્રનાશક, તારા ઉપાસકો ભેગા થાય છે. વસુ, જ્યારે તું દબાય છે, લોકો તને સ્તુતિથી બોલાવે છે; ઇચ્છિત ઈન્દ્ર, તું ક્યારે અમારા ઘરમાં, વાંસળીના અવાજ જેવી ધ્વનિ સાથે આવશે? કણ્વો સાથે, મહાન, અમે તને જોયો છે, ધ્વજવાહક, હજારો દાન આપનાર, મેઘવન, પીળા સ્વરૂપે, વિદ્વાન; અમે ઝડપથી ગૌસંપત્તિથી ભરપૂર ધન મેળવવા ઈચ્છીએ છીએ. ઝડપથી દોડનાર, જીતની ઈચ્છા ધરાવનાર, પુરંધિ સાથે જોડાઈ ઈનામની શોધે જાય છે; તને, ઘણીવાર બોલાવાતા ઈન્દ્ર, હું ગીતથી નમું છું, મજબૂત, સારી રીતે ઘડાયેલા ચક્રની કિનારી સમાન. અપ્રશંસિતને ધનવાનોમાં કોઈ પ્રસંસા નથી, કે નિષ્ફળ ખજાનો ટકે; મેઘવન, તારા માટે, મહાન, દાનશીલને શ્રેષ્ઠતમ સ્વર્ગીય લાભ મળે. ત્રણ અવાજો ઊઠે છે; ગાયો રંભે છે, દુધારુ ગાયો બોલાવે છે; પીળો (ઇંદુ) જોરથી ગર્જના કરે છે. બ્રાહ્મણસ્તુતિઓ અનુસરે છે, સત્યની યુવાન માતાઓ, સ્વર્ગના સંતાનને શુદ્ધ કરે છે. સોમા, દરેક દિશાથી અમારે માટે ચાર મહાસાગરો જેટલું સહસ્રો ધન વહાવો. મધુર, દબાયેલ સોમા, ઈન્દ્રને આનંદ આપનારા, ચાળણીથી ગળીને, તારો ઉત્સાહ અવિરત દેવો સુધી પહોંચે. ‘ઈન્દ્ર માટે ઈન્દુ દબાવવામાં આવ્યો છે,’ એમ દેવોએ કહ્યું; વાણીના સ્વામી યજ્ઞમાં આનંદ પામે છે, સર્વશક્તિના સ્વામી. હજારો ધારાઓથી મહાસાગર વહે છે, વાણીની શોધે; સોમા, ધનની સ્વામી, ઈન્દ્રના મિત્ર સાથે, દિનપ્રતિદિન વહે છે. તારી ચાળણી વિસ્તૃત છે, પ્રાર્થનાના સ્વામી; તું સર્વ શરીરોમાં સ્વામી બની ફરતો રહે છે; જેના શરીરમાં તાપ નથી, નબળો તેને પામતો નથી; શુદ્ધ થયેલા, હવન લાવનાર, તેને સાથે પહોંચે છે. તાપ-ચાળણી સ્વર્ગના આસન પર વિસ્તૃત છે; તેની ચમકતી તાંતણીઓ ખેંચાઈ છે; શુદ્ધ જ્વાળાઓ, ચાળણી બની, તેજથી સ્વર્ગની પીઠ પર ચઢે છે. પ્રિષ્ણિનો પહેલો જન્મેલો વાછરડો પ્રભાતે તેજથી ઉજળી ઉઠ્યો, લોકોએ શક્તિ માટે ગર્જના કરી; માયાવીઓએ તેને પોતાની માયાથી માપ્યો; ઋષિોએ માનવી દૃષ્ટિથી બીજ મૂક્યું. મહાન, તેજસ્વી, ઋતના આધાર, ઝગમગતા, શક્તિશાળી, એ જને યજ્ઞમાં સ્તુતિઓ મળે છે. મેઘવન, વિર પુરુષોથી પ્રસિદ્ધ, પ્રગટે છે, મહિમાથી બોલાવવામાં આવે છે; તેની કૃપા અમને મળે, એ ઈનામ સાથે આવે. તારા ઉત્સાહને અમે સ્તુતિ કરીએ છીએ, મહાન, દબાણમાં બળવાન, વિજયી, જગતનિર્માતા, પથ્થરધારી, સુવર્ણપ્રભ. આ રીતે, વિદ્વાનોએ દબાવેલા, શુદ્ધ કરેલા ઈન્દુએ દેવો માટે યજ્ઞમાં પ્રવેશ કર્યો, અગ્નિ પ્રગટ થયો, મંત્રો ઉચ્છવાસ્યા, ગૌઓ પોતાની શોધે દોડી, અને ઈન્દ્ર-અગ્નિએ દુશ્મનોને પરાજય આપ્યો. સોમા વહેતો રહ્યો, મહાસાગર સમાન, અને સર્વે દેવો, યજમાન અને ઉપાસકો સાથે, કલ્યાણ અને સંપત્તિ માટે પ્રાર્થના કરતા રહ્યા.