સામવેદઃ

ઋગ્વેદના પવિત્ર સ્તોત્રોમાં વર્ણવાયેલી આ કથા પ્રવાહિત થાય છે— શક્તિશાળી દેવતા, તમે અનેક દુષ્ટતાઓને દૂર કરો છો, અને સંતાન માટે માર્ગ સરળ બનાવો છો. તમારી પોતાની શક્તિથી તમે ઘોડાઓને ઘડો છો. ગાય માટે માર્ગ વિશાળ કરો છો, અને ભક્તો વધુ મહિમા શોધે છે; યજ્ઞ એકરૂપ બને એવી પ્રાર્થના છે. રાજા, જ્ઞાનથી યુક્ત, શુદ્ધ થયેલા, વિચારોની સીમા સુધી પહોંચે છે અને મધ્યાકાશમાં વિહાર કરે છે. હે સોમ, અમારી પાસે આવો, અમને બળ, યુવાની, સૌંદર્ય અને તેજ આપો—દેવકૃપા માટે સુંદર રીતે પિછડાયેલા. હે ઈન્દુ, અમને સો ગાયનું ધન, ગૌપોષણ, ઉત્તમ ઘોડા અને શુભલક્ષ્મી આપો. તમે પુરુષયોગ્ય શક્તિઓ ધરાવો છો, સ્વર્ગના મહાન નિવાસોમાં નિવાસ કરો છો, અને તમારા સારા કર્મોથી અમને આકર્ષો છો. એકત્રિત બળ અને સ્તોત્રો સાથે, પ્રબળ સંકલ્પ અને આનંદથી, તમે સો દુર્ગો તોડી નાખો છો. પછી ખજાનો, સ્વર્ગના રાજા, તમારી પાસે આવે છે; અજાણ્યા, તેજસ્વી પાંખો ધરાવનાર તેને લાવે છે. આ રીતે, તમારી શક્તિ જાગૃત કરીને, તમે વધુ મહાનતા પ્રાપ્ત કરો છો—પ્રસિદ્ધ અને પુષ્કળતા દેનાર. સર્વદ્રષ્ટા માટે, તે સામાન્ય રાજ્ય ધારણ કરે છે, પવન જેવી ઝડપથી, ગાયનો રક્ષક અને અમૃત લાવનાર છે. હે ઈન્દુ, ભોજન માટે શુદ્ધ થાઓ, જ્ઞાનીઓ દ્વારા પવિત્ર બનાવાયેલા; તમારા તેજથી ગાયોમાં આવો. પવિત્રતા સાથે, તમે માર્ગ વિશાળ કરો છો, લોકો માટે બળ ઉદ્ભવાવો છો; હે કાંસ્યવર્ણી, ઝડપી પ્રવાહ વહાવો. દેવકૃપા માટે પવિત્ર થઈ, ઈન્દ્રના માર્ગે પ્રભાશાળી ઘોડાઓ સાથે આગળ વધો, હે ઈન્દુ. અગ્નિથી અગ્નિ જલાવે છે—મહાન ઋષિ, યુવાન ગૃહપતિ, હવન સ્વીકારનાર, ચમચી મોઢામાં ધરાવનાર. જે કોઈ, હે અગ્નિ, હવનથી તમને દેવદૂત સમાન પૂજે છે, એનો તમે સાચો રક્ષક બનો. જે કોઈ, હવનથી, દેવકૃપા માટે અગ્નિને બોલાવે છે, એને, હે પવિત્ર, સુખ આપો. હું મિત્ર, કુશળતામાં શુદ્ધ, અને વરુણ, શત્રુનાશક, તથા ઉજ્જ્વલ વિદ્યા, જે સફળતા આપે છે, તેમને આવકારું છું. સત્યથી, મિત્ર અને વરુણ, જે સત્યથી વૃદ્ધિ પામે છે અને સત્યને સ્પર્શે છે, વિશાળ શક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે. મિત્ર અને વરુણ, જ્ઞાની અને મહાન જન્મ ધરાવનાર, વિશાળ નિવાસોમાં વસે છે, અમને કુશળતા આપો અને દુશ્મનાવટ દૂર કરો. તમે ઈન્દ્ર સાથે એકસાથે દેખાવ છો, એકરૂપ, નિર્ભય, બંને સમાન તેજથી ચમકો છો. તેઓ ફરીથી પોતાના નિયમ મુજબ ગર્ભમાં પ્રવેશ કરે છે, પવિત્ર નામ ધરાવનાર, યજ્ઞયોગ્ય. છુપાયેલા પણ, ઈન્દ્ર, તમે તમારા અગ્નિથી શોધો છો, ગાયના પીછા કરતાં બંધને તોડી નાખો છો. હું તેમને બોલાવું છું, જેમણે પૂર્વે બધું સિદ્ધ કર્યું—ઈન્દ્ર અને અગ્નિ. અમે ઈન્દ્ર અને અગ્નિને બોલાવીએ છીએ, પ્રચંડ અને વિઘ્નનાશક; તેઓ અમને કૃપા આપો. તમે શત્રુ વૃત્રોને, દસ્યુઓને, અને બધા દુશ્મનોને પરાસ્ત કરો છો, હે સત્ય સ્વામી. પિછડાયેલ અને આનંદમય સોમા વહે છે, જ્ઞાની, આનંદથી પરિપૂર્ણ, સમુદ્રની સપાટીએ, ઉત્સુક અને આનંદમાં છલકાતા. પવિત્રતા સાથે, તમે તમારી લહેરથી સમુદ્ર પાર કરો છો, હે રાજા, હે દેવ, સત્યમાં મહાન; મિત્ર અને વરુણના નિયમથી, મહાન સત્યને આગળ ધપાવતા વહો. રાજા, સમુદ્રના દેવ, મનુષ્યો દ્વારા શોભિત, તેજસ્વી અને વિવેકી, પ્રગટ થાય છે. તે ત્રણ સ્વરો ઉચ્ચારે છે: અગ્નિ સત્યની પ્રેરણા આપે છે, પુજારીની જ્ઞાન આપે છે; ગાયો પોતાના સ્વામીએ પૂછે છે, અને વિચારો, આતુર, સોમાની ઇચ્છા કરે છે. ગાયો અને દૂધદાયિ ગાયો, આતુર, સોમા પાસે જાય છે; જ્ઞાની, પોતાના વિચારો સાથે, સોમાની શોધ કરે છે; પિછડાયેલ અને પવિત્ર સોમાની સ્તુતિ થાય છે; સોમાને સ્તોત્રો અને ત્રિષ્ટુપ છંદ જોડાય છે. આ રીતે, હે સોમ, તમે વહો છો અને પવિત્ર થાઓ છો, અમારા કલ્યાણ માટે વહો; ઈન્દ્રમાં તમારી વિશાળ મદિરા સાથે પ્રવેશો અને અમને પુષ્કળ વાણી આપો. હે ઈન્દ્ર, જો તમારી પાસે સૈંકડો-સૈંકડો સ્વર્ગ અને પૃથ્વી હોય, તો પણ હજાર સુર્ય પણ તમારી સરખામણી કરી શકે નહીં, કે બંને લોકોએ જન્મ સમયે પણ નહીં. તમે તમારી મહાન શક્તિથી વિસ્તારો છો, હે બલવાન, બલથી સર્વશક્તિમાન; અમારે રક્ષણ કરો, હે દાનવીર, ગૌસંપન્ન પુરસ્કારમાં, હે વજ્રધારી, તેજસ્વી સહાયથી. અમે સોમા પિછડ્યા પછી, તમારા પાસે આવીએ છીએ જેમ પાણી વેદિક પાસે આવે છે; પવિત્રકર્તાના વહાવામાં, હે વૃત્રનાશક, તમારા ભક્તો ભેગા થાય છે. હે વસુ, જ્યારે તમે પિછડાવા પામો છો, ત્યારે લોકો સ્તુતિથી તમને બોલાવે છે; તમે ક્યારે, ઈન્દ્ર, જે આતુરતાપૂર્વક ઇચ્છાતા, અમારા ઘરમાં આવશો, વાંસળીના અવાજ જેવો ધ્વનિ કરી? કણ્વો સાથે, હે બલવાન, અમે તમને જોયા—ધ્વજધારી, હજાર દેનાર, મેઘાવાન, કાંસ્યવર્ણી, જ્ઞાની; અમે ઝડપથી ગૌસંપન્ન ધન મેળવવા ઇચ્છીએ છીએ. ઝડપદાર, જીતવા ઉત્સુક, પુરંધિ સાથે જોડાઈને પુરસ્કાર શોધે છે; હે ઈન્દ્ર, બહુવાર બોલાવાતા, હું સ્તોત્રથી વંદન કરું છું, જેમ સારી રીતે ઘડાયેલ પક્કી ઘડીના કિનારા. જેની પ્રસંસા યોગ્ય નથી, તે ધનવાનોમાં પ્રસંસા પામતો નથી, કે અયોગ્ય ધન ટકે છે; હે મેઘાવાન, મહાન માટે, દાનશીલને શ્રેષ્ઠ તું આપ. ત્રણ સ્વરો ઉઠે છે; ગાયો રંભાવે છે, દૂધદાયિ ગાયો બોલાવે છે; કાંસ્યવર્ણી ઉંચે અવાજ કરે છે. બ્રાહ્મણ સ્તુતિઓ અનુસરે છે, સત્યની યુવાન માતાઓ, સ્વર્ગના સંતાનને પવિત્ર કરે છે. આ રીતે, દેવતાઓના મહિમા, યજ્ઞ, સ્તુતિ અને પવિત્રતાના પ્રવાહમાં, સમગ્ર વિશ્વ કલ્યાણ માટે પ્રેરિત થાય છે.