સામવેદઃ

વિદ્વાનોએ શોધેલો, વિચારોમાં શ્રેષ્ઠ એવા સોમદેવને શુદ્ધ કરવામાં આવે છે. આ સોમ, દિવસો અને સ્વર્ગની ઉષાઓને પાર કરી, નદીઓના પાત્રોમાં ગર્જના કરે છે અને ઈન્દ્રના હૃદયમાં વિદ્વાન સાથે પ્રવેશ કરે છે. વિદ્વાનો દ્વારા શુદ્ધ થયેલો પ્રાચીન ઋષિ સોમ પુરુષોની વચ્ચે વહે છે અને પાત્રોને પરિપૂર્ણ કરે છે. તે ત્રિતાનું નામ સર્જે છે, મધુરતા વહાવે છે અને ઈન્દ્ર તથા વાયુની મૈત્રી માટે રસપાન કરાવે છે. આ શુદ્ધ થયેલો સોમ ઉષાઓને તેજસ્વી બનાવે છે અને નદીઓમાં જગ્યા આપે છે. સોમ ત્રણ વખત સાત નદીઓને દુધાવે છે, જે હૃદય માટે આનંદદાયક અને સુંદર છે. હે પરાક્રમી, તું ખરેખર વીર છે, અડગ છે, અને તારો મન દયાળુ છે. તારી આપેલી દાનમય ભેટ, સર્વ દાતાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે; હે ઈન્દ્ર, તું અમારો સાથ રાખજે. હે ઈન્દ્ર, અમારી ઉપર કોઈ અશુભ ઘટના ન આવે, તું અમારી પ્રાર્થના સાંભળજે, ગાયોથી સમૃદ્ધ સોમપાનમાં આનંદ મેળજે. સર્વ વાણીઓએ ઈન્દ્રનું મહિમા ગાયું છે, જેના બળ સમુદ્ર જેટલું છે, રથચાલકોમાં શ્રેષ્ઠ, સાચો સ્વામી અને પુરસ્કારોના અધિપતિ છે. હે ઈન્દ્ર, તારી મિત્રતામાં અમે, શક્તિશાળી લોકો, ક્યારેય ડરશું નહીં; અમે તને અજય વિજયી તરીકે સ્તુતિ કરીએ છીએ. ઈન્દ્ર, તારા પ્રાચીન દાન કદી નિષ્ફળ નથી થતા; જ્યારે ગાયોનું ધન મળે છે, ત્યારે તે ગાયકોએ ખૂબ મહાન લાગે છે. ઉત્સુક અને ઝડપી સોમની બિંદુઓ ફરીથી વહે છે, સર્વ આશીર્વાદોને આવરી લે છે. હે શક્તિશાળી, તું અનેક દુષ્ટતાઓ દૂર કરે છે, સંતાન માટે માર્ગ સરળ બનાવે છે અને ઘોડાઓની રચના કરે છે. ગાય માટે માર્ગ વિશાળ બનાવવામાં આવે છે અને તેઓ પ્રસંસા શોધે છે; yajna નો પ્રસાદ અમારે માટે એકરૂપ થાય. જ્ઞાનથી યુક્ત રાજા શુદ્ધ થઈ વિચારની સીમા સુધી જાય છે અને અંતરિક્ષમાં યાત્રા કરે છે. હે સોમ, અમને બળ, યુવાનપણ, સૌંદર્ય અને તેજ આપજે; તું દેવકૃપા માટે સારી રીતે પિછડાયેલો છે. હે ઈંદુ, અમને સો ગાયોનું ધન, પશુઓનું પોષણ અને સુંદર ઘોડાઓ આપજે, જે અમને આનંદ આપે. તું પુરુષત્વથી ભરપૂર છે, સ્વર્ગના મહાન ગૃહોમાં વસે છે; તારી શુભ કૃત્યોથી તું અમને મનગમતો છે. તું એકત્રિત બળ અને સ્તુતિઓથી, પ્રતિજ્ઞા અને ઉત્સાહથી, સો દુર્ગોનો નાશ કરેલો છે. પછી ખજાનો, સ્વર્ગના રાજાને, કુશળ ઇન્દ્રને મળવા આવે છે; અશ્રમિત અને તેજસ્વી પાંખોવાળો તેને લાવે છે. તું તારી શક્તિ જાગૃત કરીને વધુ મહાનતા મેળવે છે, હે પુરુષોમાં પ્રસિદ્ધ, તું સમૃદ્ધિ આપનાર છે. સર્વજ્ઞ દ્રષ્ટા માટે, તું સામાન્ય ક્ષેત્ર ધારણ કરે છે, પવન જેટલી ઝડપથી ચાલે છે, ગાયોનો રક્ષક અને અમૃત લાવનાર છે. શુદ્ધ થા, હે ઈંદુ, જીવન માટે; વિદ્વાનો દ્વારા શુદ્ધ થયેલો તું તેજ સાથે ગાયો પાસે આવજે. તું શુદ્ધ કરી માર્ગ વિશાળ કરે છે, લોકમંગલ માટે બળ પેદા કરે છે; હે પીતળા, ઝડપી ધારા વહાવજે. દેવકૃપા માટે શુદ્ધ થઈ, ઈન્દ્રના માર્ગે, તેજસ્વી ઘોડાઓ સાથે તું આગળ વધજે. અગ્નિ દ્વારા અગ્નિ જલાવવામાં આવે છે; તે ઋષિ, યુવાન ગૃહપતિ, હવનના વહનકર્તા, ચમચી મોઢામાં ધરાવે છે. જે કોઈ અગ્નિને હવનથી દેવદૂત તરીકે પૂજે છે, એનો તું ખરેખર રક્ષક બનજે. જે કોઈ હવનથી અગ્નિને દેવકૃપા માટે બોલાવે છે, એને, હે શુદ્ધ, સુખ આપજે. હું મિત્ર, કુશળતામાં શુદ્ધ, અને વરુણ, શત્રુ વિનાશક, તથા તેજસ્વી પ્રજ્ઞાને પ્રાર્થું છું. સત્યથી મિત્ર અને વરુણ વધે છે, તેઓ સત્યને સ્પર્શે છે અને વિશાળ શક્તિ મેળવે છે. મિત્ર અને વરુણ, વિદ્વાન અને મહાન જન્મ ધરાવતા, વિશાળ ગૃહોમાં વસે છે; અમને કુશળતા આપો અને દ્વેષ દૂર કરો. તમે ઈન્દ્ર સાથે એકરૂપે, નિર્ભયતા સાથે, સમાન તેજમાં ઝળહળતા, અહીં આવો છો. તેઓ પોતાના નિયમથી ફરીથી ગર્ભમાં પ્રવેશ કરે છે, પવિત્ર નામ ધારણ કરે છે અને યજ્ઞ માટે યોગ્ય બને છે. છુપાયેલાને પણ, હે ઈન્દ્ર, તું તારા અગ્નિથી શોધી કાઢે છે, અવરોધ તોડી, ગાયોનું અનુસરણ કરે છે. હું તેમને બોલાવું છું, જેમણે આ બધું પ્રાચીનકાળે કર્યું—ઈન્દ્ર અને અગ્નિ. અમે ઈન્દ્ર અને અગ્નિને બોલાવીએ છીએ, ભયાનક, અવરોધોના વિનાશક; તેઓ અમને કૃપા આપે. તમે દુશ્મન વૃત્રો, દાસ્યુઓ અને તમામ શત્રુઓને પરાસ્ત કરો છો, હે સત્ય સ્વામી. પિછડાયેલો, આનંદદાયક સોમ વહે છે, વિદ્વાન, આનંદથી ભરપૂર, સમુદ્રના સપાટી પર ઉત્સુક અને મદમસ્ત. તું શુદ્ધ થઈ, તરંગથી સમુદ્ર પાર કરે છે, હે રાજા, હે દેવ, સત્યમાં મહાન; મિત્ર અને વરુણના નિયમથી વહે, મહાસત્યને પ્રેરણા આપ. રાજા, સમુદ્રના દેવ, મનુષ્યો દ્વારા શોભાયમાન, તેજસ્વી અને વિવેકી પ્રગટ થાય છે. તે ત્રણ અવાજો ઉચ્ચારે છે: અગ્નિ સત્યની પ્રેરણા આપે છે, પુરૂહિતની બુદ્ધિ આપે છે; ગાયો પોતાના સ્વામી પાસે પૂછવા જાય છે અને વિચારો, તરસથી, સોમને શોધે છે. ગાયો, દુધારુ ગાયો, તરસથી સોમની શોધે જાય છે; વિદ્વાન પોતાના વિચારો સાથે સોમની શોધ કરે છે; પિછડાયેલો અને શુદ્ધ થયેલો સોમ પ્રશંસાયોગ્ય છે; સોમને સ્તુતિઓ અને તૃષ્ટુપ છંદ જોડાય છે.