સામવેદઃ

વિદ્વાનોએ હંમેશા જેની પ્રશંસા કરે છે, એ દેવતાઓને અમે સહાય માટે અને યુદ્ધમાં શક્તિ મેળવવા માટે સ્મરણ કરીએ છીએ. અમે બંને પ્રભુઓને, મધુર વાણીયુક્ત અને જ્ઞાનપ્રાપ્તિની ઇચ્છા સાથે, બોલાવીએ છીએ અને તેમની ભેટો મેળવવા માટે તત્પર છીએ. હે શક્તિશાળી, તું તારા પ્રવાહ સાથે વહે, જે મરુતોને આનંદ આપે છે; અમને તારી શક્તિથી ભરપૂર ભેટો પ્રદાન કર. તું પવિત્રકર્તા છે, બે શક્તિશાળી દેવોના આધારરૂપ છે, સૂર્યના દર્શક છે; તને હું સ્પર્ધામાં પ્રેરિત કરું છું, યુદ્ધમાં તું ઝડપી છે. હે પીળા રંગના, પવિત્ર છાણણીથી તારો પ્રવાહ વહેવા દે; સ્પર્ધામાં તારા જોડાયેલા વાઘાને પ્રેરણા આપ. શક્તિશાળી, લાલવર્ણી, ગર્જના કરતા તું ભૂમિ અને આકાશને ધ્વનિત કરાવું છે; ઇન્દ્રની અગ્નિ જેવો, તું મારી વાણી સાંભળ, જે તને સ્પર્ધામાં પ્રોત્સાહન આપે છે. રસથી ભરપૂર, રસાળ, તું વહે છે અને સૌથી મીઠો રસ આપે છે; હે પવિત્રકર્તા, તું ઇન્દ્ર માટે તારો પ્રવાહ બનાવે છે, સોમા, તું અર્પણ થાય છે. તું, આનંદદાયક, દુશ્મનોને નમાવતો, તેજસ્વી રૂપે આસપાસ વહે, ગાયોની જેમ છંટકાવવાયેલી સોમા, તું સર્વત્ર પ્રસરી જા. હે ઇન્દ્ર, તને જ અમે બોલાવીએ છીએ, શક્તિના ઇનામ માટે, હે મનુષ્યોના સ્વામી; યુદ્ધમાં, સાચા સ્વામી, દરેક તરફથી લોકો તને પોકારે છે. હે આશ્ચર્યજનક, વજ્રધારી, મહાન્તાથી પ્રશંસિત, પથ્થર ફેંકનાર, અમારે માટે ગાય, ઘોડા અને રથ વિતરણ કર; દરેક સ્પર્ધામાં અમને વિજય માટે શક્તિ આપ. હવે, જેમ જાણીતું છે, ઇન્દ્રની પ્રશંસા કરો, ધનદાતા, જે ગાયકોએ માટે હજારોથી પણ વધુ ભેટો આપે છે. સૈન્યના નેતા જેવો, તે શક્તિશાળી રીતે આગળ વધે છે, ઉપાસક માટે અવરોધો દૂર કરે છે; તેની પ્રસાદી પર્વતમાંથી વહેતા પ્રવાહ જેવી છે. હે ઇન્દ્ર, બોળધારી, લોકો તને લાંબા સમયથી હવન અર્પણ કરે છે; સ્તુતિથી વહન થતો ઇન્દ્ર, અમને સાંભળ—તારા સ્વજનો પાસે આવો. હે સુંદર નાકવાળા, પીળા, આનંદ મનાવ; અમે તને શોધીએ છીએ—તારા દ્વારા જ્ઞાની શોભાયમાન થાય છે. તારી પ્રસિદ્ધ, પ્રશંસનીય મહિમા, હે ઇન્દ્ર, સોમરસના પિડીયા સમયે પ્રગટ થાય છે. તારા ઉત્તમ આનંદથી, દબાયેલા સોમા સાથે વહે, હે દેવ, હે વિર, દુષ્કર્મના નાશક. તું વૃત્રને મારો, શત્રુને, તું રોજે રોજ વિજય મેળવ્યો; તું ગાયો અને ઘોડાનો વિજેતા છે. પોષક તત્ત્વો સાથે તું ગાયોની જેમ મિશ્રિત થયો છે; તું બાજ જેવો પોતાના ગુહામાં સ્થિર થયો છે. પૂષણ એ સંપત્તિ અને ભાગ્ય છે; પવિત્ર થતાં સોમા વહે છે. સર્વ સમૃદ્ધિના સ્વામી એ આકાશ અને પૃથ્વી બંને પ્રગટ કર્યા છે. પ્રિય અને આતુર ગાયો આનંદ માટે દોડી આવી છે; પવિત્ર થતા સોમાના બિંદુઓ માર્ગ બનાવે છે. અમને સર્વોચ્ચ તેજસ્વી મહિમા આપ, હે પવિત્રકર્તા, એવી કે જે સર્વને વટાવે; જેના દ્વારા અમે પાંચ જાતિઓમાં ધન જીતીએ. વિચારમયમાં વૃષભ, વિવેકી સોમા, પવિત્ર થાય છે, દિવસો અને પ્રભાતોને વટાવે છે; તે નદીઓના પાત્રોમાં ગર્જના કરે છે અને વિદ્વાનો સાથે ઇન્દ્રના હૃદયમાં પ્રવેશ કરે છે. વિદ્વાનો દ્વારા પવિત્ર થયેલો, પ્રાચીન ઋષિ પુરુષોથી ઘેરાયેલો વહે છે; તેણે પાત્રો ભરી દીધા. ત્રિતાનું નામ સર્જે છે, મધુરતા વહાવે છે, ઇન્દ્ર અને વાયુની મિત્રતા માટે. આ પવિત્ર થતો સોમા પ્રભાતોને તેજસ્વી બનાવે છે; તે નદીઓમાં જગ્યા બનાવે છે. સાત પ્રવાહોમાં ત્રણવાર દૂધ દોહે છે; હૃદય માટે પવિત્ર, આનંદદાયક છે. તું ખરેખર વીર છે, હે વિજયી, તું અડગ છે; તારો દયાળુ મન આવું જ છે. તારી આપેલી ભેટ, હે દાનમાં શ્રેષ્ઠ, સર્વ દાતાઓ સાથે મૂકી છે; તો ઇન્દ્ર, તું અમારી સાથે રહેજે. એવું કશું ન થાય, હે ઇન્દ્ર, જે પ્રાર્થનાથી દૂર રહે; દૂધાળ ગાયો ભરપૂર એવા દબાયેલા સોમામાં આનંદ માણ. બધા સ્વરો એ મહાસાગર જેવી શક્તિ ધરાવનારા ઇન્દ્રની મહિમા ગાય છે—રથ ચાલકોમાં શ્રેષ્ઠ, સાચા સ્વામી, ઇનામના અધિપતિ. હે ઇન્દ્ર, તારી મિત્રતામાં, અમે શક્તિશાળી, ક્યારેય ડરીએ નહીં; તને, અજય વિજેતા, અમે પ્રશંસા કરીએ છીએ. તારી પ્રાચીન કૃપાઓ કદી ખૂટે નહીં; ગાયોનું ધન મળવાથી ગાયકોએ માટે એ મહાન છે. બિંદુઓ, આતુર અને ઝડપી, બીજીવાર વહે છે, પવિત્રકર્તા દ્વારા પસાર થઈ, સર્વ આશીર્વાદોથી ભરપૂર. અનેક દુર્ગુણો દૂર કરીને, હે શક્તિશાળી, તું સંતાન માટે સરળ માર્ગ બનાવે છે, તારી શક્તિથી ઘોડાઓનું સ્વરૂપ ઘડે છે. ગાય માટે માર્ગ વિસ્તૃત કરીને, તેઓ પ્રસંસા મેળવવા માટે પ્રયત્ન કરે છે; અર્પણ અમારે માટે એકરૂપ થાઓ. રાજા, જ્ઞાને સમૃદ્ધ, વિચારની સીમા સુધી પવિત્ર થઈ મધ્યકાશમાં વિહરે છે. અમારી પાસે આવો, હે સોમા, શક્તિ અને યુવાનપન લાવો, સૌંદર્ય અને તેજ આપો, દેવપ્રસન્ન માટે સારી રીતે દબાયેલો. આવો, હે ઇંદુ, અમને એકસો ગાયનું ધન, ગાયોનું પોષણ, અને સુંદર ઘોડાઓ આપો, સદભાગ્ય સાથે આનંદ માટે. તમે પુરુષત્વથી ભરપૂર, સ્વર્ગના મહાન ગૃહોમાં વસતા, તમારા સારા કર્મોથી અમને આકર્ષક લાગે છે. સંકલિત શક્તિ અને સ્તુતિઓથી, મહાન પ્રતિજ્ઞા અને આનંદથી, તમે સો કિલ્લાઓ તોડી નાખી. પછી ખજાનો, સ્વર્ગના રાજા પાસે આવ્યો, હે કુશળ, અશ્રમહીન, તેજસ્વી પાંખો ધરાવનારો તેને લાવે છે. આ રીતે, તારી શક્તિ ઉગ્ર કરીને, તું વધુ મહાનતા પ્રાપ્ત કરે છે, હે પ્રસિદ્ધ, સંપત્તિ આપનાર. દરેકને જોઈ શકે એવો, તે સામાન્ય રાજ્ય લાવે છે, પવનની જેમ ઝડપી, ગાયનો રક્ષક, અમૃત લાવનાર છે.