સામવેદઃ

અગ્નિ, પ્રજાઓના સ્વામી અને હવનના વહનકર્તા, સર્વે કુળો હંમેશાં તને આહ્વાન કરે છે, કેમ કે તું સૌને પ્રિય છે. પવિત્ર કુશ પર જન્મેલા અગ્નિ, તું યજ્ઞના પુજારી છે અને સ્તુતિ માટે યોગ્ય છે; તું અહીં દેવતાઓને પધરાવજે. હવે અમે મિત્ર અને વર્ણુનને પણ બોલાવીએ છીએ, જે શુદ્ધ દૃષ્ટિ સાથે જન્મેલા છે અને સોમપાન માટે પધારશે. મિત્ર અને વર્ણુન, તમે સત્યથી ઋતને સ્થિર રાખો છો, પ્રકાશના સ્વામી છો; અમે તમારો આશ્રય માગીએ છીએ. વરુણ, રક્ષક, અને મિત્ર, તમારી કૃપા અમારે પ્રાપ્ત થાય એવી આશા રાખીએ છીએ. ઇન્દ્ર માટે ગાયકોએ ગાન ગાયું; સ્તોત્રો દ્વારા ઇન્દ્રની પ્રશંસા કરવામાં આવી, અને દરેક દિશાથી લોકોને ઇન્દ્રને પોકાર્યો. ઇન્દ્ર, બંને અગ્નિઓ સાથે, એકસાથે સંકલ્પ કરનાર, સ્વર્ણમય વજ્રધારી છે. હે શક્તિશાળી ઇન્દ્ર, સ્પર્ધા અને યુદ્ધમાં અમને રક્ષા કરજે, અમારે હજારો વિજયોની આશા છે. તું દુરંદેશી દ્રષ્ટિથી સૂર્યને આકાશમાં ઉગાડ્યો અને તેની કિરણોથી પર્વતોને ફાડી નાખ્યા. ઇન્દ્ર અને અગ્નિને અમે મહાન શ્રદ્ધા અને ઉજળી સ્તુતિથી પૂજીએ છીએ; અમે એમની પાસે ગાયોની જેમ સહાય માંગીએ છીએ. વિદ્વાનો હંમેશાં એમને જ આવું સ્તુતિથી સ્મરે છે, કેમ કે યુદ્ધમાં શક્તિની જીત માટે સહાય એમાંથી મળે છે. હે બંને દેવો, અમે તમારે શ્રેષ્ઠ વાણીથી, ઉત્સુકતાપૂર્વક બોલાવીએ છીએ અને જ્ઞાન માટે તમારી ભેટ ઈચ્છીએ છીએ. હે શક્તિશાળી સોમ, તું તારી ધારા સાથે વહે, મરુતો માટે આનંદદાયક બનીને; અમને તારી શક્તિથી ભરેલી ભેટ આપ. તું શુદ્ધિકર્તા છે, બંને શક્તિશાળી દેવોનો આધાર છે, સૂર્યને પણ તું જાણે છે; સ્પર્ધામાં, યુદ્ધમાં તું ઝડપી છે, તને અમે પ્રેરિત કરીએ છીએ. હે પીતવર્ણીય, શુદ્ધ છાણથી તું વહે, સ્પર્ધામાં તારા જોડાયેલા વાનરને ઉદ્દીપિત કર. શક્તિશાળી, લાલવર્ણી, ગર્જનારા તું ધરતી અને આકાશને ધ્વનિત કરે છે; ઇન્દ્રના અગ્નિ જેવી તારી વાત સાંભળજે, સ્પર્ધામાં ઉદ્દીપન આપ. રસથી ભરપૂર, મદિરા સાથે તું વહે છે, અમૃતમય પ્રવાહ વહાવે છે; તું શુદ્ધિકર્તા સોમ, તારી ધારા ઇન્દ્ર માટે વહે છે. હે આનંદદાયક, તું દુશ્મનને નમાવતો, તેજસ્વી રૂપ ધારણ કરી, ગાયોની જેમ ચારે બાજુ વહે, છાંટાયેલો સોમ. હે ઇન્દ્ર, અમે તને બળના ઇનામ માટે બોલાવીએ છીએ; દરેક યુદ્ધમાં, સાચા સ્વામી, લોકો તને સર્વત્ર પોકારે છે. હે આશ્ચર્યજનક, વજ્રધારી, શક્તિશાળી, શિલાવાહક, અમારે માટે ગાય, ઘોડા અને રથ વિતરણ કર, દરેક સ્પર્ધામાં અમને વિજય માટે શક્તિ આપ. હવે, જાણીતું છે, ઇન્દ્રને સ્તુતિ કરવી, જે દાનમાં અગ્રગણ્ય છે; ગાયકોએ જેમને હજારો ભેટો આપી છે, એવા મેઘાવાન ઇન્દ્ર. સૈનિકોના નેતા જેવી શક્તિથી, તું ભક્ત માટે અવરોધો દૂર કરે છે; તારો દાન પર્વતમાંથી વહેતા પ્રવાહ જેવું છે. હે ઇન્દ્ર, લોકો તને લાંબા સમયથી હવન અર્પણ કરે છે; વજ્રધારી, સ્તોત્રોથી વહન થતા ઇન્દ્ર, અમને સાંભળ અને તારા વંશજોમાં આવજે. હે સુંદર નાકવાળા, પીતવર્ણીય, તું આનંદિત થા; તારા ગુણોથી વિદ્વાનો શોભાયમાન થાય છે. તારી પ્રસિદ્ધ, પ્રશંસનીય મહિમા સોમપાનમાં પ્રગટ થાય છે. હે દેવ, હે પરાક્રમી, તારી શ્રેષ્ઠ મદિરા સાથે, દોષયુક્ત વાણીનો નાશકર્તા, તું દબાયેલ સોમ સાથે વહે. તું વૃત્રને વધ કર્યો, શત્રુને હરાવ્યો, રોજે રોજ ઇનામ જીત્યો; તું ગાય-ઘોડાનો વિજેતા છે. તું પોષક દ્રવ્યો સાથે ગાયોની જેમ મિશ્રિત થયો, અને બાજ જેવી તું તારા ગૂંફમાં સ્થિર થયો. પુષણ સંપત્તિ અને સૌભાગ્ય છે; શુદ્ધ થતા સોમ વહે છે. સર્વ સમૃદ્ધિના સ્વામી, સ્વર્ગ અને પૃથ્વી બંનેને પ્રગટ કરે છે. ગાયોની જેમ પ્રિય, ઉત્સુક ધારા આનંદ માટે દોડી આવી છે; શુદ્ધ થતા સોમના બિંદુઓ માર્ગ બનાવે છે. હે શુદ્ધિકર્તા, અમને શ્રેષ્ઠ તેજ આપી, જે સર્વે કરતાં શ્રેષ્ઠ હોય; જેના દ્વારા અમે પાંચ જાતિઓમાં સંપત્તિ જીતીએ. વિચારોમાં વૃષભ, વિવેકી સોમ, દિવસ-પ્રભાતને પાર કરી શુદ્ધ થાય છે; તે નદીઓના કળશમાં ગર્જના કરે છે અને વિદ્વાનો સાથે ઇન્દ્રના હૃદયમાં પ્રવેશે છે. વિદ્વાનો દ્વારા શુદ્ધ થયેલો, પ્રાચીન ઋષિ સોમ, મનુષ્યો દ્વારા ઘેરાયેલો વહે છે; તેણે પાત્રો ભરી દીધાં. ત્રિતાનું નામ સર્જી, મધુરતા વહાવી, ઇન્દ્ર અને વાયુની મૈત્રી માટે. આ શુદ્ધ સોમ પ્રભાતોને તેજ આપે છે, નદીઓમાં જગ્યા બનાવે છે; સાત ધારાઓમાંથી ત્રણ વખત દૂધ દોહી, હૃદય માટે રસપ્રદ delight બની શુદ્ધ થાય છે. એથી તું સાચો પરાક્રમી છે, હે વિજેતા, તારો દાનશીલ મન એવો જ છે. દાન આપનારામાં શ્રેષ્ઠ, તારી ભેટ સર્વ દાતાઓ સાથે સ્થાન પામે છે; હે ઇન્દ્ર, તું અમારે સાથ રહે. એવું અમારે ના બને, હે ઇન્દ્ર, તું ઇનામના સ્વામી, પ્રાર્થનાથી; ગાયો ભરપૂર સોમપાનમાં આનંદ મનાવજે. સર્વે અવાજોએ ઇન્દ્રને મહાન બનાવ્યો, જેના પરાક્રમ સમુદ્ર સમાન છે—રથચાલકોમાં શ્રેષ્ઠ, સાચો સ્વામી, ઇનામનો અધિપતિ. હે ઇન્દ્ર, તારી મિત્રતા સાથે, અમે શક્તિશાળી, ક્યારેય ડરીએ નહીં; તને અમે વિજયી, અપરાજિત સ્વરૂપે સ્તુતિ કરીએ છીએ. તારી પ્રાચીન દયાળુતા ક્યારેય ખૂટતી નથી; ગાયોનું ધન જ્યારે મળે, તે ગાયકોએ માટે મહાન આનંદ હોય છે. સોમના બિંદુઓ, ઉત્સુક અને ઝડપી, બીજીવાર પણ વહે છે, છાણમાંથી પસાર થઈ, સર્વે આશીર્વાદોને આવરી લે છે.