સામવેદઃ

સોમદેવ મહાન છે—તેજस्वી, પરાક્રમી, અને વીરવ્રત ધારણ કરનાર દેવ. તેઓ દૈવી નિયમોની રક્ષા કરે છે અને તેમની શક્તિ અપ્રતિમ છે. સોમના વીર્ય અને તેજમાં કોઈ સમાન નથી; દ્રવિત સોમ પણ એટલો જ શક્તિશાળી છે. તેથી તેઓ મહાનોમાં મહાન કહેવાય છે. સોમ, તમે મજબૂત ઘોડાની જેમ, દ્રુતગતિએ દોડો છો અને અમારું દુર સ્થિત ધન વધારો છો. તમે પ્રકાશથી ચમકતા છો, અને અમે તમને, પવિત્ર અને સૂર્યદર્શન કરનારને, આહ્વાન કરીએ છીએ. જ્યારે તમે પાણીથી છાંટવામાં આવો, આયુષ્યથી શુદ્ધ થાઓ, ત્યારે પાત્રમાં પવિત્ર આસનમાં પહોંચો છો. વીરતા માટે આનંદથી વહેતા સોમ, તમારાં હથિયારો સાથે અહીં આવો, તમારાં પ્રવાહો સાથે. શુદ્ધિકર્તા તરીકે તમે છાણમાંથી ઉપર ઉઠો ત્યારે, અમે તમારી મિત્રતા પસંદ કરીએ છીએ. સોમ, તમારા જે પ્રવાહો છાણમાંથી વહે છે, એ અમને સુખ આપે—અમે એ માટે પ્રાર્થના કરીએ છીએ. શુદ્ધિકર્તા, અમને ધન આપો, વીરપૂર્વક ભોજન આપો, સોમ, તમે સર્વ પર શાસન કરો છો. આ યજ્ઞ માટે અમે અગ્નિને દૂત, સર્વજ્ઞ અને શ્રેષ્ઠ પંડિત તરીકે પસંદ કરીએ છીએ. અગ્નિ, સર્વે કુળો હંમેશા તુંજને આહુતિઓ સાથે બોલાવે છે; તું લોકપતિ, આહુતિ વહન કરનાર અને સર્વપ્રિય છે. અગ્નિ, તું યજ્ઞસ્થળે જન્મે છે—દેવતાઓને અહીં લાવ, કેમ કે તું પાત્ર અને સ્તુતિયોગ્ય પુરોહિત છે. અમે મિત્ર અને વર્ણુને પણ પવિત્ર દ્રષ્ટિ સાથે સોમપાન માટે બોલાવીએ છીએ. તમે બંને સત્યથી ઋતની સ્થાપના કરો છો; પ્રકાશના સ્વામી મિત્ર અને વર્ણુ, અમે તમને પ્રાર્થના કરીએ છીએ. વર્ણુ, રક્ષક, અને મિત્ર, તેમની સહાય સાથે, અમને કૃપા આપો. ઇન્દ્ર માટે ગાયકોએ ગીતો ગાયા; સ્તોત્રો દ્વારા ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરવામાં આવી, અને દરેક દિશાથી અવાજે ઇન્દ્રને બોલાવ્યા. ઇન્દ્ર, બંને અગ્નિઓ સાથે, સંકલ્પમાં જોડાયેલા, વાણીથી યુક્ત, સુવર્ણ વજ્રધારી છે. ઇન્દ્ર, તું અમને સ્પર્ધા અને યુદ્ધમાં હજારો ગણી વિજય અપાવ, તારી મહાશક્તિથી અમને રક્ષા કર. ઈન્દ્રે દૂરદર્શી દ્રષ્ટિથી આકાશમાં સૂર્ય ઉગાડ્યો; તેની કિરણોથી પર્વતને તોડી નાખ્યો. ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, અમે મહાન સ્તુતિ અને શ્રદ્ધા સાથે તમને આહ્વાન કરીએ છીએ—અમારી સહાય માટે, જેમ ગાયોની શોધ થાય છે તેમ. વિદ્વાનો હંમેશા એમની મદદ માટે એમની સ્તુતિ કરે છે, યુદ્ધમાં શક્તિ મેળવવા માટે. તમે બંનેને અમે વાણીથી, ઉત્સાહથી બોલાવીએ છીએ; જ્ઞાન માટે તમારી દયાનિર્વૃત્તિ માંગીએ છીએ. સોમ, મરુતોને આનંદ આપનાર પ્રવાહથી વહો; અમને શક્તિ આપતી ભેટો આપો. શુદ્ધિકર્તા, બંને શક્તિશાળી દેવોના સહાયક, સૂર્યદર્શી, તને અમે સ્પર્ધામાં પ્રોત્સાહન આપીએ છીએ. પવિત્ર છાણથી, કાપિલ, તું પ્રવાહ સાથે વહે; સ્પર્ધામાં તારા જોડાયેલા ઘોડાને પ્રેરણા આપ. શક્તિશાળી લાલવર્ણી, ગર્જન કરતી, તું પૃથ્વી અને આકાશને ધ્વનિત કરાવું છે; ઇન્દ્રની અગ્નિની જેમ, સ્પર્ધામાં મારા વચન સાંભળ. રસથી ભરપૂર, તાજગીથી ભરેલો તું વહે, મીઠો રસ વહેંચે છે; શુદ્ધિકર્તા, તું સોમને ઇન્દ્ર માટે વહાવું છે. આમ, આનંદદાયક સોમ, ઉન્માદ માટે વહે, દુશ્મનને નમાવતો, તેજસ્વી રૂપે ચારે તરફ વહે, ગાયોની જેમ છાંટાઈને. ઇન્દ્ર, અમને શક્તિ માટે, વિજય માટે, દરેક દિશાથી બોલાવવામાં આવે છે. હે આશ્ચર્યજનક, વજ્રધારી, મહાશક્તિવાન, પથ્થર ફેંકનાર, અમને ગાય, ઘોડા અને રથ આપો; દરેક સ્પર્ધામાં વિજય માટે અમને શક્તિ આપો. હવે, ઇન્દ્રને સ્તુતિ કરો—ધન આપનાર, ગાયકોએ માટે દયાળુ, હજારો ભેટ આપનાર. શતસૈનિક નેતાની જેમ, તે શક્તિથી આગળ વધે છે, ભક્તો માટે અવરોધો દૂર કરે છે; તેની દયાળુતા પર્વતની ધારા જેવી વહે છે. ઇન્દ્ર, તને લોકો પ્રાચીનકાળથી આહુતિઓ ચઢાવે છે; વજ્રધારી, સ્તુતિથી વહન થનાર ઇન્દ્ર, અમને સાંભળો—તમારા સ્વજનો પાસે આવો. હે સુંદર નાકવાળા લાલવર્ણી, આનંદિત થાઓ; અમે તને શોધીએ છીએ—જ્ઞાની લોકો તારા દયાથી શોભાયમાન થાય છે. તારી પ્રસિદ્ધ, સ્તુતિપાત્ર કીર્તિઓ, સોમના પિછાણમાં પ્રગટ થાય છે. તમારી શ્રેષ્ઠ ઉન્માદક શક્તિથી, દબાયેલા સોમ સાથે વહો, હે દેવ, હે વીર, દુષ્કથન નાશક. તું વૃત્રને માર્યો, શત્રુને હરાવ્યો; તું રોજે રોજ ઇનામ જીતે છે, ગાય અને ઘોડા જીતે છે. તમે પોષક ગાયોની જેમ રંગીન થયા છો; તમે ખડકમાં વસ્યા છો, બાજ જેવા પોતાના ઘરમાં સ્થિર થયા છો. પુષણ એ ધન અને સદભાગ્ય છે; શુદ્ધ થતા સોમ વહે છે. સર્વ સંપત્તિના સ્વામી એ સ્વર્ગ અને પૃથ્વી બંને પ્રગટ કર્યા. પ્રિય ગાયો, ઉત્સુકતાથી ઉન્માદ માટે દોડી આવી છે; શુદ્ધ થતો સોમ, બિંદુઓ, માર્ગ બનાવે છે. શુદ્ધિકર્તા, અમને શ્રેષ્ઠ, સર્વે કરતાં વધુ તેજસ્વી કીર્તિ અપાવો, જેથી અમે પાંચ જાતિમાં ધન જીતીએ. આ રીતે, દેવતાઓની મહિમા, સોમના પ્રવાહ અને ઇન્દ્રની વિજયકથા એકસાથે યજ્ઞસ્થળે ઉજવાય છે—અમે તેમને શ્રદ્ધાપૂર્વક બોલાવીએ છીએ, તેમનાં આશીર્વાદ માટે પ્રાર્થના કરીએ છીએ.