સામવેદઃ

આકાશકન્યા ઉષા હવે પ્રગટ થઈ છે—તેજસ્વિ અને દિવ્ય. તે તેના દ્રષ્ટિથી મહાસાગરોને પસંદ કરે છે, અંધકારને દૂર કરે છે અને પ્રકાશ ફેલાવે છે; ખરેખર, તે કલ્યાણમય પુત્રી છે. ઉષાનો આ આગમન, અને તેના સાથે ઉગતો સૂર્ય, તારાઓ સાથે ઝગમગતો ચાલે છે; તેના પ્રકાશમાં, સૂર્યના આવિર્ભાવે, આપણે સૌ એક સાથે આગળ વધીએ, સહભાગી બનીએ. આ સ્વર્ગસ્થ ઉષાઓ અશ્વિનીકુમારોને પોકારે છે; હું પણ તમને બોલાવું છું, વીર્યદાતા, કારણ કે તમે લોકોમાંથી લોકો તરફ જાઓ છો. હે અશ્વિનો, તમે અદ્ભુત આહાર આપો છો; સુવક્તા વક્તાને પ્રોત્સાહન આપો છો; એકમનથી તમારો રથ લાવો અને મધુભર્યા સોમનો પાન કરો. પ્રાચીન, તેજસ્વી દૂધ ગાયોએ તેના માટે દોહ્યું છે—હજારો પ્રવાહોનું સમૃદ્ધ દૂધ. તે, સૂર્યની જેમ, આગળ જુએ છે; નદીઓમાં દોડે છે અને સાત માર્ગોથી આકાશ સુધી પહોંચે છે. આ શુદ્ધ સોમા સર્વ લોકોથી ઉપર ઊભો છે, દેવતાસમાન, સૂર્ય જેવો. આ તેજસ્વી, દેવતાઓ માટે દબાયો, પ્રાચીન જન્મ ધરાવે છે; પીલાશ, ઝરીએ વહે છે. આ દેવ, પ્રાચીન વિચાર સાથે, બીજા દેવોથી શ્રેષ્ઠ છે; ઋષિ પ્રેરિત સોમા સાથે બળવાન થયો છે. પ્રાચીન દૂધ દોહી, તમે ઝરીને ઘેરીને વહેતા થાઓ છો; તમારી ધ્વનિએ દેવતાઓને જન્મ માટે ઉદ્દીપિત કર્યા છે. હે શુદ્ધ સોમા, શત્રુઓમાં ભય પેદા કરો, જે અમને હાનિ પહોંચાડવા ઇચ્છે છે; અમને ધન આપો. દેવોએ ઉષા સમયે જન્મેલા, ગાયોથી શોભિત, સુંદર રીતે શુદ્ધ થયેલા સોમના બિંદુને શોધ્યો છે. હે પુરુષો, શુદ્ધ ઇંદુ માટે ગાવો; દેવતાઓ શ્રદ્ધાપૂર્વક શુદ્ધ સોમાને નજીક આવે છે. વિદ્વાન સોમાઓ, મહાન મહિષોની જેમ, તેમના પ્રવાહોથી જળોને આગળ વધારતાં, વનોમાં સંચર કરે છે. પીલાશ, તેજસ્વી સોમા, સત્યના પ્રવાહથી, પાત્રોને છલકાવે છે, ગૌધનથી સમૃદ્ધ બળ વરસાવે છે. દબાયેલા સોમા ઈન્દ્ર, વાયુ, વરુણ, મરુત અને વિષ્ણુ માટે વહે છે. સોમા, દેવપ્રસાદ માટે, નદીની જેમ પૂરથી ફૂલી ઊઠે છે; દૂધના ભાગથી, જાગેલા જેવો, મધુભર્યા પાત્ર પાસે આવે છે. તેજસ્વી, પ્રિય, પુત્ર જેવો સોમા પાત્રમાં શોભે છે; પ્રવાહો તેને નદીઓના હાથ વચ્ચે રથની જેમ ચલાવે છે. દબાયેલા, આનંદથી ભરેલા સોમા, અમારા યશ માટે, દાનવંતો માટે સ્પર્ધામાં પ્રવેશી ગયા છે. જેમ હંસ પોતાનાં સમૂહને બોલાવે છે, તેમ તેમણે સર્વના વિચારો જાગૃત કર્યા; ઘોડા જેવો, તે ગાયો દ્વારા અવરોધાતા નથી. ત્રિતાની પત્નીઓ પથ્થરો વડે પીલાશ સોમાને દબાવે છે—ઈન્દ્ર માટે પાન કરવા. હે દેવ, આથી શુદ્ધ થાઓ, ધ્વનિથી ઝરીને ચક્કર લગાવો; મધુના પ્રવાહો વહે છે. સોનું જેવો પ્રિય સોમા શુદ્ધ થયો છે; તેજસ્વી સ્થાનોમાં આનંદ કરે છે; ગાયકોએ યશ લાવતો વહે. મર્ત્ય, સોમા દબાવીને, તેના રસની વાણી ઇચ્છે છે; ભૃગુઓએ યજ્ઞ નષ્ટ કર્યો તેમ, ભોંકતા, ઈર્ષાળુને દુર કરો. હે સોમા, વાણીમાં શ્રેષ્ઠ, સુંદર રૂપે વહે, સર્વ વિદ્યા-કર્મને આવરી લો. વાણીમાં શ્રેષ્ઠ, સમુદ્ર જેવા જળોને જગાવી, હે સોમા, સર્વ લોકો માટે વહો. હે વિદ્વાન સોમા, તમારા મહિમાથી આ લોકોએ સ્થિરતા પામેલી છે; પ્રવાહો તમારી તરફ દોડી આવે છે. હે સોમા, બળવાન અને દબાયેલ, વહો, અમને માન આપો અને સર્વ દ્વેષ દુર કરો. જેનાં મિત્રત્વથી અમે શત્રુઓ પર વિજય મેળવીએ, એ તારા સર્વોચ્ચ મહિમાથી, હે સોમા, અમે વિજયી થાઓ. તારી ભયંકર, તીક્ષ્ણ શસ્ત્રો, યુદ્ધ માટે તૈયાર—દરેક અપરાધથી અમને રક્ષો. તમે શક્તિશાળી, તેજસ્વી, વીરવ્રત ધરાવતા મહાદેવ છો; તમે મહાન નિયમો જાળવો છો. તમારું વીર્ય, શક્તિ અને દબાયેલ રસ—all મહાન છે; તમે ખરેખર મહાનોમાં મહાન છો. રથના ઘોડા જેવો, મજબૂત, ઝડપી સાથે દોડો છો; હે સોમા, દૂરથી અમારું ધન વધારજો. તમે ખરેખર પ્રકાશથી તેજસ્વી છો; અમે તમને બોલાવીએ છીએ, ઓજસ્વી, શુદ્ધ, સૂર્યદ્રષ્ટા. જ્યારે તમે જળથી છાંટાતા, આયુષ્યથી શુદ્ધ થાઓ છો, ત્યારે પવિત્ર પાત્રમાં પવિત્ર આસન સુધી પહોંચો છો. વીર્ય માટે, આનંદથી, તમારી જાતે શસ્ત્રો લઈને, પ્રવાહો સાથે આવો, હે સોમા. પવિત્ર ઝરીમાંથી ઉઠતા, હે પવિત્રીકર્તા, અમે તમારું મિત્રત્વ પસંદ કરીએ છીએ. તમારા એ પ્રવાહો, જે ઝરીમાંથી વહે છે, અમને સુખ આપો. હે પવિત્રીકર્તા, અમને ધન, નાયકોવાળું અન્ન આપો; હે સોમા, સર્વ પર શાસન કરો. અંતે, અમે અગ્નિને દૂત તરીકે પસંદ કરીએ છીએ—જે સર્વજ્ઞ, શુભ-ઉપદેશક અને આ યજ્ઞ માટે પુરોહિત છે.