સામવેદઃ

અગ્નિ મહારાજ પોતાના મહાન ધ્વજ સાથે આગળ વધે છે. તેઓ ધરતી અને આકાશ વચ્ચે ગર્જના કરતા વાછરડા સમાન છે, અને આકાશના અંતથી ઊભા થાય છે. પાણીના ગર્ભમાં મહાભૈંસની જેમ તેઓ ઊભા થાય છે. તેજસ્વી કિરણોથી, મનુષ્યો અગ્નિને ઉત્પન્ન કરે છે—તે દિવ્ય, દૂર દર્શી ગૃહપતિ, સ્તુતિપાત્ર અને આવાહન માટે યોગ્ય છે. મનુષ્યોમાં અગ્નિ જ્યારે પ્રગટ થાય છે, ત્યારે તે પ્રભાતને ગાયની જાંઘ જેવી વિસરી દે છે. મજબૂત યુવાનોની જેમ તેની કિરણો આકાશ તરફ ખેંચાય છે. એ મહાન અગ્નિ અસંખ્ય પ્રકાશ ફેલાવે છે, જ્ઞાની અને અજ્ઞાની બંનેને માર્ગદર્શન આપે છે, પ્રાચીન નગરીના ઋતને સંભાળે છે. ભક્તિથી, ગાન દ્વારા, લોકો એ સુવર્ણ દાઢાવાળા, તેજસ્વી કવચધારી અગ્નિને પ્રેરણા માટે શોધે છે. અગ્નિના તેજ અને પવિત્રતામાં ભિન્નતા છે—તેમણે દિવસ અને રાત જેવી બે રૂપ ધારણ કરી છે. તેમની શક્તિઓ અદ્ભુત છે. પુષણ, આપની કૃપા અમારે હંમેશા રહે. હે અગ્નિ, અમારે માટે ધન લાવો, અમને ગાયનો શ્રેષ્ઠ ભાગ આપો, અને આપણી સંતાન તથા વંશજને વિજયી બનાવો. મહાન પુરૂહિત, જે આકાશને જાણે છે, મનુષ્યોમાં બેઠો છે, જળને ફેરવે છે, યજ્ઞના દાન સંભાળે છે, શરીરનું રક્ષણ કરે છે અને ધન તરફ દોરી જાય છે. રાજા, પ્રભુ, પ્રસિદ્ધ અને માન્ય વ્યક્તિ, જે ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી છે, તે આવો અને અમારે પર કૃપા કરો. જાતવેદા અગ્નિ જંગલમાં ગુપ્ત રહે છે, માતાના ગર્ભમાં પોષાયેલી ભ્રૂણ સમાન. રોજ રોજ, જાગૃત અને યજ્ઞ કરનારા મનુષ્યો અગ્નિને સ્તુતિ કરે છે. પ્રાચીનકાળથી, અગ્નિ, તમે તંત્રિકો અને દૈત્યોને વિનાશ કરો છો; કોઈ દાનવ યુદ્ધમાં તમારો પરાજય કરી શક્યો નથી. દુષ્ટ અને ભક્ષકને દહન કરો; તમારું દૈવી શસ્ત્ર ક્યારેય નિષ્ફળ ન જાય. અગ્નિ, અમને અક્ષય શક્તિ આપો, અમને ધન તરફ દોરી જાવ અને વિજયનો માર્ગ બતાવો. જ્યારે વીર જન્મે છે, ત્યારે મનુષ્ય અગ્નિને પ્રગટ કરે છે, માનવ યજ્ઞ આપે છે અને દૈવી રક્ષણ મેળવે છે. તારો ધૂમ્રવર્ણ આકાશ સુધી ઉઠે છે, તારી જ્વાળા સૂર્ય સમાન પ્રકાશિત થાય છે. હે શુદ્ધકર્તા, તું તારા તેજથી ઝગમગે છે. અગ્નિ, તારી મહાન ખ્યાતિ છે, તું મિત્રા સમાન અધિપતિ છે. તું મનુષ્યોને યશ આપે છે અને સમૃદ્ધિનો પોષણ કરે છે. પ્રભાતે, અગ્નિને, જે સૌને પ્રિય છે, મહેમાન તરીકે સ્તુતિ કરવી જોઈએ; એ અમર, જેમાં બધા મનુષ્યો પોતાનું અર્પણ ધરાવે છે. શ્રેષ્ઠતમ જે હોય, તે અગ્નિને સમર્પિત કરો, મહાન સ્તુતિ સાથે; ગાય જેવી, તારી સમૃદ્ધિ અને શક્તિ તારા પાસેથી જ ઉદ્ભવે છે. ઘરેથી ઘરે, પ્રિય અગ્નિ મહેમાનની સ્તુતિમાં, હું longingથી આ શબ્દો કહું છું. દેવતાઓએ મહાન તેજસ્વી અગ્નિને સ્તુતિ આપી છે; મોર્ટલ્સે, મિત્રા સમાન, તેને યશ માટે આગે રાખ્યો છે. અમે અગ્નિ પાસે આવ્યા છીએ—વૃત્રના સંહારક, પ્રાચીન, જ્ઞાની, દાનમાં પ્રસિદ્ધ, વિશાળ મુખવાળો. પરમ ઋતથી જન્મેલા, તું મહાન બન્યો છે; અગ્નિ કશ્યપના પિતા છે, શ્રદ્ધા માતા છે અને મનુ ઋષિ છે. અમે સોમરાજા, વરુણ, અગ્નિ, આદિત્ય, વિષ્ણુ, સૂર્ય, બ્રહ્મા અને બૃહસ્પતિને આવાહન કરીએ છીએ. તેઓ અહીંથી ઉપસી, સ્વર્ગના ઉંચા શિખરો સુધી પહોંચે છે, વિજયી બની, અજવાળાના માર્ગે અંગિરસો જેમ આગળ વધે છે. ધન અને મહાનતાની ઈચ્છાથી, અમે તને પ્રગટ કરીએ છીએ, હે અગ્નિ, કેમ કે તું સ્તુતિપાત્ર છે; સ્વર્ગ અને પૃથ્વી તારા યજમાન છે. જે વિદ્વાન અહીં બ્રહ્મન તરીકે ઘોષિત કરે છે, તે સર્વ જ્ઞાનકર્મોને ઘેરી લે છે, જેમ ચક્રીય રીંમ પુરીને ઘેરી લે છે. હે અગ્નિ, તારી શક્તિથી, ચારે બાજુથી અમને સાંભળો; તાંત્રિક અને દૈત્યની શક્તિને દમન કરો. અહીં, વસુ, રુદ્ર અને આદિત્ય દેવતાઓનું પૂજન કરો; ધર્મી અને ઘૃતસ્નાન કરનાર મનુષ્યોને અર્પણ કરો. બીજી અને પહેલી ભાગે, હું તારી ભક્તિથી બોલું છું; હે અગ્નિ, તારો દુશ્મન કોણ છે? બાણની જેમ, હું તારા મહિમાના આશ્રયે આવું છું. પ્રાચીન વચન યજ્ઞપતિ, મહાન ભૃગુઓના અગ્નિ, પ્રકાશના ધારકને કહો. હે અગ્નિ, તું બળ અને સમૃદ્ધિના સ્વામી છે; હે જાતવેદા, અમને મહાન યશ આપો. યજ્ઞ માટે સૌથી યોગ્ય અગ્નિ, પૂજક માટે દેવતાઓનું પૂજન કરો; આનંદિત પુરૂહિત તરીકે, તું અવરોધો દૂર કરે છે. સાત માતાઓથી જન્મેલો એ અગ્નિ, યશ માટે જ્ઞાન શોધે છે; એ સ્થિર છે અને સમૃદ્ધિને જાણે છે. એ વિચાર, અદિતિની કૃપા સમાન, અમારે દિવસે આવે, શાંતિ અને સુખ લાવે, અવરોધો દૂર કરે. પૃથ્વી પર અગ્નિને સ્તુતિ કરો; જાતવેદા માટે યજ્ઞ કરો, જેના ધૂમ્રને કોઈ પકડી શકતું નથી, અને જ્વાળાને કોઈ અડકી શકતું નથી. જેના માટે યજ્ઞ આપ્યો છે, એ પર કોઈ દુશ્મન રાજ કરી શકતો નથી. હે અગ્નિ, પાપી, શત્રુ અને ચોરને અહીંથી દૂર હાંકો; હે સદ્ગતિના સ્વામી, તેની પંથને સરળ બનાવો. મારી નવી સ્તુતિ સાંભળો, હે અગ્નિ, હે વીર, પ્રજાના સ્વામી; તારી તાપથી તાંત્રિકો અને દૈત્યોને દહન કરો. અતિમહાન, સત્યને ધારણ કરનાર, તેજસ્વી અગ્નિને ગાવા. જેમની મિત્રતા તું સ્વીકારી છે, તે તારી સહાયથી પરાક્રમમાં બીજા કરતાં આગળ વધી જાય છે. દેવતાઓએ ગીત દ્વારા તેને—સુવર્ણ, અમર દેવ, દેવોમાં અર્પણ લેનાર—સ્થાપિત કર્યો છે. હે અગ્નિ, અમારો ત્યાગ ન કરો, હમેશા આવનારા મહેમાન અને હિતેચ્છુ, સર્વપ્રશંસિત, શ્રેષ્ઠ યજમાન અને યજ્ઞકર્તા.