સામવેદઃ

આ અવ્ય interrupter, thousand-streamed bull, સ્વર્ગમાંથી દોહાયેલી, સર્વ ખજાનાઓ ધરાવે છે. એ જ સોમા છે, જે દબાવાય છે, સંપત્તિ લાવે છે, સમૃદ્ધિ લાવે છે, અર્પણ લાવે છે, અને સારા નિવાસ લાવે છે. પવમન સોમા, તું દિવ્ય જન્મોનું પ્રખર પ્રકાશથી ઘોષણા કરે છે, અમરત્વનું સંદેશ આપે છે. પવમન સોમા, પ્રવાહથી દબાઈ, શુદ્ધ ફિટરથી પસાર, આનંદદાયક રીતે વહે છે, પાણીની તરંગ જેવી રમે છે. એ જ સોમા, શક્તિથી ગાયો વચ્ચે—even પથ્થરોમાં—કાપી, ગાય-ઘોડાની વાડમાં પ્રવેશ કરે છે, યુદ્ધવીર જેવી ધરમથી, બલપૂર્વક ભેદે છે. શુદ્ધ, સૌમ્ય, વનજાત સોમા, ઈન્દ્ર, અમને શ્રેષ્ઠ, શક્તિશાળી યશ લાવે, જેમ તું, બલવાન, બંને જગતને ધારણ કરવા ઇચ્છે છે, સુંદર દાઢી ધરાવનાર. ઈન્દ્ર સર્વ લોકોનો રાજા છે, શાસન કરે છે; જે કંઈ પણ તેનું સર્વરૂપ ભક્તને આપે છે, તે પણ નજીકથી સ્તુતિ કરનારને સંપત્તિ આપે છે. ઈન્દ્રની મહાશક્તિ, જગતના વિસ્તારોમાં જોડાયેલી, મનુષ્યોમાં મહાન આનંદ લાવે છે. વરુણ, અમારું સર્વોચ્ચ ફાંસ ઉઠાવ, નીચું અને મધ્યમ પણ છોડ; પછી, આદિત્ય, તારી ઋતથી, અમે પાપરહિત, અદિતિમાં રહી શકીએ. પવિત્રીક સોમા સાથે, અમે યુદ્ધમાં વિજયી બનીએ; મીત્ર, વરુણ, અદિતિ, નદી, ધરતી અને આકાશ અમને નુકસાન ન કરે. હે બલવાન, આને અમામાં શ્રેષ્ઠ બનાવો. ઈન્દ્ર, યજ્ઞ, વરુણ, મારુત માટે, સોમા, વિશાળ જગ્યા આપતો, વહે છે. આ સાથે, મનુષ્યોની સર્વ યશ ઈચ્છતા, હે મહાન, અમે વિજય પ્રાપ્ત કરીએ. “હું ઋતનો પ્રથમ જન્મ, દેવોથી પણ પૂર્વ, અમરત્વનું નામ; જે મને આપે છે, તે એ રીતે પ્રાપ્ત કરે છે—હું અન્ન, હું અન્ન ખાવનારને ખાઉં છું.” તમે કાળી, લાલ, અને ચિતરાયેલી ગાયોમાં, તેજસ્વી દૂધથી, આ જાળવી રાખ્યું. એ બલદ, અંકુશથી અપરિહાર્ય, ચિતરાયેલાંમાં શ્રેષ્ઠ, વિશ્વમાં દોડે છે, ઇનામ ઈચ્છે છે. જાદુગરોએ તેને જાદુથી માપ્યો; પિતાઓએ માનવદૃષ્ટિથી તેનું ભ્રૂણ ઉઠાવ્યું. ઈન્દ્ર, બે જોડેલા સાથે, વાણી જોડાયેલી, સોનાની વજ્રધારી ઈન્દ્ર, મિશ્રિત થયા. ઈન્દ્ર, અમને સ્પર્ધા અને હજારો ઇનામવાળી સ્પર્ધામાં, તારી શક્તિશાળી સહાયથી સુરક્ષિત રાખો. જેનું નામ ફેલાય છે અને ફેલાય છે, અનુષ્ટુભ યજ્ઞ, ભેટ વહન કરનાર, વશિષ્ઠએ આધારના તેજમાંથી, સવિતાર અને વિષ્ણુ, રથંતરથી ઉઠાવ્યું. વાયુ, તારા દળ સાથે આવો; હું તને આવકારું છું, તેજસ્વી. તું સોમા દબાવનારના ઘરમાં આવશે. મઘવન, જયારે તું વૃત્રનો સંહાર કરવા જન્મ્યો, ત્યારે તું ધરતીને વિસ્તારી અને આધાર આપ્યો, અને આકાશને પણ. “મારે તેજ, યશ, યજ્ઞની સત્તા મળે; પ્રજાપતિ, સર્વોચ્ચ, તેને આકાશમાં સ્થિર કરે, જેમ તે આકાશ કરે છે.” તારી પોષક શક્તિઓ ભેગી થાય, ઇનામો એક થાય, વિરુદ્ધતાને જીતનારી શક્તિઓ જોડાય. અમરત્વ માટે સોમા, સર્વોચ્ચ યશ આકાશમાં સ્થાપિત કરે. હે સોમા, તું સર્વ વનસ્પતિઓ, પાણી, ગાયો સર્જી; તું તારા શરીરમાંથી વિશાળ વાતાવરણ વિસ્તારી; તારા પ્રકાશથી અંધકાર દૂર કર્યો. હું અગ્નિને, યજ્ઞપુરૂષ, દેવ, યજ્ઞકર્તા, ખજાનાની દાતા તરીકે સ્તુતિ કરું છું. તેમણે ગાયોના પ્રથમ નામ, ત્રણ વાર સાત, લોકના સર્વોચ્ચ નામ વિચાર્યા. જે તેમને જાણતા, અનુસરે; લાલ, પ્રસિદ્ધ ગાયો ધરતી પર દેખાય છે. કેટલાંક સાથે જાય, કેટલાંક ભેગા થાય; નદીઓ એક જ વિસ્તારોને સ્પર્શે છે. શુદ્ધ, તેજસ્વી, અન્નવાહક પાણી તરફ જાય છે. શુભ યુવાન સ્ત્રી, દિવસની, પૂર્વથી ઉગે છે; તેના ચિહ્નો ફેલાય છે. શુભ વિશ્રાંતિ સ્થાન દેખાય છે; આખા ચલતી જગતની રાત. હવે, બલદ, લાલ, તેની મહાનતા સ્તુતિ કરીએ; અમારો વાણી સભામાં જાતવેદસ, વૈશ્વાનર, તાજા મનવાળા, શુદ્ધ, સોમા જેવી, અગ્નિ માટે સુંદર, સુધી જાય. સર્વ દેવો, આકાશ અને ધરતી, જલપુત્ર, મારા યજ્ઞ સાંભળે; મારા શબ્દો તમારામાં વિખરાય નહીં; હું તમારા હિતમાં બોલું, અંતે આનંદ કરીએ. મારે આકાશ-ધરતી, ઈન્દ્ર-બૃહસ્પતિ, ભાગા પાસેથી યશ મળે; યશ મને મળે; હું પ્રસિદ્ધોની સભામાં વક્તા બનું. હવે, હું ઈન્દ્રના શૌર્યકર્મો ઘોષણા કરું છું, જે તેમણે પ્રથમ વજ્રધારી તરીકે કર્યા: તેમણે સાપનો વધ કર્યો, પાણી ખોલી, બાજુઓ પર પ્રહાર કર્યો, પર્વતો તોડી નાખ્યા. હું અગ્નિ છું, જન્મથી, સર્વ જીવનો જ્ઞાતા; ઘૃત મારી દૃષ્ટિ, અમરત્વ મારું અન્ન. હું ત્રિધા આધાર, સૂર્ય, ગગનપથ વિહરનાર, અવિરત પ્રકાશ, અર્પણ, અને સર્વ છું. અગ્નિ, વિદ્વાનોના પ્રથમ પગલું રક્ષે છે; સૂર્યના ઝડપી પગને રક્ષે છે; નાભિ પર, અગ્નિ સાત મસ્તકથી જાળવે છે. પ્રકાશી અગ્નિ, જળાવવામાં, તેજથી જલકે; તેની જીભ અંદર, ચિંગારી જેવી હલે છે. હે અગ્નિ, અમને પોષણ, તેજ, દૃષ્ટિ સાથે સંપત્તિ આપો. વસંત આવ્યો, મનોહર; ઉનાળો આવ્યો, મનોહર; પછી વરસાદ, પછું પતજ, શિયાળો, અને ઠંડું ઋતુ, સર્વ મનોહર. પુરુષ પાસે હજાર માથા, હજાર આંખ, હજાર પગ છે; તેણે ધરતીને સર્વ બાજુથી વ્યાપી, દસ અંગુલ ઊંચે ઊભો રહ્યો. પુરુષના ત્રણ ચોથા ઉપર ઉઠ્યાં; એક ચોથા અહીં ફરી જન્મ્યો. તે સર્વત્ર ફેલાયો, જે ખાય છે અને જે નથી ખાતું. આ બધું પુરુષ છે—જે હતું અને જે થશે; સર્વ જીવો એના ચોથા છે; ત્રણ ચોથા, અમર, સ્વર્ગમાં છે. એની મહાનતા એવી છે, અને પુરુષ એથી પણ મહાન છે. એ અમરત્વનો સ્વામી છે, જે અન્નથી વધુ વધે છે.