સામવેદઃ

પ્રાચીન કાળની વાત છે. હું શ્રદ્ધાપૂર્વક પ્રથમ ઈચ્છામાં વિશ્વાસ ધરાવું છું—એ મહાન શક્તિશાળી ઇન્દ્રે દિન પ્રતિદિન દુષ્ટ શત્રુનો સંહાર કર્યો અને જળોને વિભાજિત કર્યા. એ સમયે સ્વર્ગ અને પૃથ્વી બંને તારી પાછળ દોડ્યા, હે પ્રબળ, એવી તારી મહિમા સામે પથ્થરથી બંધાયેલ પૃથ્વી પણ ભાગી ગઈ. હવે સર્વે શક્તિઓ એકઠી થઈને સ્વર્ગના ઈશ્વર માટે આવે છે, જે એકમાત્ર મહાન મહેમાન છે, સર્વ લોકોએ જેમનું સન્માન કર્યું છે. એ પ્રાચીન પણ હંમેશા નવા એવા ઈન્દ્રે જીત મેળવવા પ્રયત્ન કરે છે, બધા માર્ગો એમના પાછળ વળે છે—એ એકમાત્ર છે. હે ઇન્દ્ર, આ બધા લોકો તમારા જ છે, હે બહુ વખાણ પામેલા, જે તારા આધાર પર ચાલે છે, હે મહાશક્તિશાળી. તારા સિવાય બીજું કોઈ નથી, હે ગાયકપ્રેમી, જે અમારી સ્તુતિઓને જોડે છે, જેમ પૃથ્વીઓ જોડાય છે—હે પીળા વર્ણના, અમારી વાણી સ્વીકારો. મહાન સ્તોત્રો મેઘાવાન ઇન્દ્ર પાસે આવ્યા છે, લોકોએ એમને પ્રશંસા સાથે ઊંચા રાખ્યા છે. એમની યશસ્વી કીર્તિ દિવસે દિવસે વધે છે, અમર અને હંમેશા યુવાન એવા ઇન્દ્રને સુંદર સ્તુતિઓથી બોલાવવામાં આવે છે. આકાશ સાથે યુવાન એવા સર્વે વિચારો તેજસ્વી બનીને ઇન્દ્રને વંદન કરવા આવ્યા છે. લોકો એમને પતિની જેમ, મહાન પુરુષની જેમ, તેજસ્વી મેઘાવાન તરીકે સહાય માટે અંકલાવે છે. એ મેઘાવાન, બહુ બોલાવાતા અને મહાશક્તિશાળી ઇન્દ્ર, જેમને આકાશ પણ માનવ શક્તિમાં પાર નથી કરી શકતું—એ મહાસાગર સમાન ધનવાનને તમારી સ્તુતિઓ આનંદ આપે, અને એ મહાન ઋષિનું પ્રશંસા કરો. એ વિદ્વાન મેઘાવાનને, અમે શતાબ્દી મીત્રો સાથે વધાવીએ; જેમ દોડક, પુરસ્કાર કે યજ્ઞના રથની જેમ, અમે સુંદર સ્તુતિઓથી ઇન્દ્રને સહાય માટે બોલાવીએ. પૃથ્વી, ઘૃતથી પરિપૂર્ણ, સર્વ જીવોમાં શોભાયમાન, વિશાળ અને સુંદર, અને સ્વર્ગ-પૃથ્વી, મધુરસથી ભરપૂર, વરુણના નિયમથી સ્થિર, કદી ન વૃદ્ધ થતી, હંમેશા ઉર્વર છે. હે ઇન્દ્ર, તમે સ્વર્ગ અને પૃથ્વી બંનેને, જેમ ઉષા ફેલાય છે તેમ, વ્યાપી લીધાં. મહાન હો, તમે વિશાળ ક્ષેત્રો અને લોકોના સ્વામી છો. દૈવી માતાએ, શુભદાયિ, તમારો જન્મ આપ્યો; ધન્ય માતાએ તમારે જન્મ આપ્યો. હવે, સ્તુતિથી પિતા pleasing કરો, જેમણે કાળી મેઘમાલા રૂપ ગર્ભથી દુશ્મનને ઋજીશ્વન સાથે સંહાર્યો હતો. અમે મહાશક્તિશાળી, વજ્રધારી, મારુતો સાથેના ઇન્દ્રને મિત્ર તરીકે સહાય માટે બોલાવીએ છીએ. સોમરસમાં, હે ઇન્દ્ર, તમારી શક્તિ અને ગીતમય શક્તિ શુદ્ધ કરો, કેમ કે એ ખરેખર ધીરજ અને કુશળતાની મહાનતાને જાણે છે. એમને, બહુ બોલાવાતા, બહુ વખાણ પામેલા ઇન્દ્રને ગીતો ગાઓ; સ્તુતિઓથી મહાશક્તિશાળી ને બોલાવો. હે મહાશક્તિશાળી, યુદ્ધોમાં પ્રબળ, જગતના સર્જક, સુવર્ણમય તેજસ્વી ઇન્દ્ર, અમે તમારી આનંદદાયકતા વખાણીએ છીએ. હે ઇન્દ્ર, જે સોમરસ તને વિષ્ણુ, ત્રિત આપ્ત્ય કે મારુતો સાથે આનંદ આપે—તુ એ બિંદુઓથી પ્રસન્ન થો. યજમાન, સૌથી આનંદદાયક સોમરસ વહાવો; કેમ કે આ રીતે એ વીરનું વખાણ થાય છે, અને એ હંમેશા વૃદ્ધિ પામે છે. સોમનું બિંદુ ઇન્દ્ર માટે વહાવો; એ મધુર સોમ પીવે. એની મહાનતાથી એ દાન માટે પ્રેરણા આપે છે. હવે, મિત્રો, એ પ્રશંસનીય વીર ઇન્દ્રનું પ્રશંસા કરીએ, જેના સમો કોઈ નથી. વિદ્વાન, મહાન, પવિત્ર વાણીના સર્જક, દુરંદેશી અને પ્રશંસાપાત્ર એવા ઇન્દ્ર માટે ગીત ગાઓ. એ એકમાત્ર ઈન્દ્ર, જે સેવા કરનાર મનુષ્યને ધન આપે છે, સ્વામી, અજેય. મિત્રો, વજ્રધારી ઇન્દ્રની કૃપા મેળવીએ, ગીતોથી પ્રશંસા કરીએ, એ મહાવીર, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ. હું એ પાંચમું, શ્રેષ્ઠ ભાગ, હે ઇન્દ્ર, તમારી મહાશક્તિને વખાણું છું, જે દૈવી સિદ્ધિ માટે સર્વોચ્ચ છે, જેના દ્વારા તમે વૃત્રને સંહાર્યા, હે બળવાન દેવ. જે આનંદથી, હે ઇન્દ્ર, તમે દિવોદાસ માટે શમ્બરનો વિનાશ કર્યો—એ સોમ તારા માટે પિછડાયો છે; એ પીવો. હે ઇન્દ્ર, અમને તમારી કૃપા આપો, પ્રિય, દુશ્મનોથી છુપાવેલી નહીં, પહાડની જેમ સર્વ દિશાએ વિસ્તૃત, સ્વર્ગના સ્વામી. એ આનંદ, હે ઇન્દ્ર, સોમપ્રેમી, મહાશક્તિશાળી, તને ઉત્તેજિત કરે છે; એથી જ તું અધર્મીનો વિનાશ કર્યો—એ આનંદ અમને પ્રાપ્ત થાય. નબળા અને દુર્બળ માટે એ જ આપો—અમારી આયુષ્યને સ્થિર કરો. હે મહાશક્તિશાળી આદિત્યો, સહકાર આપો. તમે, હે વજ્રધારી, વિનાશના માર્ગો જાણો છો; તમે દિવસે દિવસે માર્ગોને જેમ શુદ્ધ કરો છો તેમ સર્વે દુષ્ટતાઓ દૂર કરો. હે આદિત્યો, જળોની દુષ્ટતા દૂર કરો, ત્રિવિધ દુ:ખ દૂર કરો, દુર્ભાવના દૂર કરો, અમને દુ:ખથી બચાવો. હે ઇન્દ્ર, સોમ પીવો, એ તને આનંદ આપે; જે પથ્થરે, ઘોડાની જેમ ઝડપી, બંને હાથથી કુશળતાપૂર્વક પિછડ્યું છે. હે ઇન્દ્ર, તમે શત્રુતા વિનાના, વૈર વિનાના, જન્મથી પ્રાચીન છો; તમે યુદ્ધ કરવા ઇચ્છો છો, પિતૃત્વની ઈચ્છા રાખો છો. જે અમને અગાઉ ધન આપ્યું, હું એને મિત્ર તરીકે, ઇન્દ્રને સહાય માટે પ્રશંસા કરું છું. આવો, વિલંબ ન કરો; આગળ વધો, ઊભા ન રહો; એકતા સાથે—even દૃઢને પણ હલાવી શકાય છે. આ બલિ માટે આવો, હે ઇન્દ્ર, ઘોડાના સ્વામી, ગાયોના સ્વામી, ખેતરના સ્વામી; સોમ પીવો, સોમના સ્વામી. તમારા વજ્રથી, હે બળવાન, અમે શ્વાસ લેતા જીવો સાથે વાત કરીએ છીએ; ગાયોથી સમૃદ્ધ લોકસભામાં. ગાયો પણ, સંબંધમાં જોડાયેલી, મારુતો અને એમના સાથીઓ સાથે, એકસાથે ચાલે છે, એમના રૂપ ભેળવાય છે. હે ઇન્દ્ર, અમને શક્તિ અને વીરતા આપો, હે શતબળ, વિદ્વાન; અમને યુદ્ધમાં ટકી રહે તેવો વીર આપો. અત્યારે, હે ઇન્દ્ર, સ્તુતિ કરનાર, અમે તને ઇચ્છાથી શોધીએ છીએ, બોલાવીએ છીએ; પાણી સાથે તેઓ આવે. તમારા પક્ષીઓ, ગાયના વાસસ્થાનમાં જેમ, મધુર અને આનંદદાયક સ્થાને બેસે છે; અમે તને, હે ઇન્દ્ર, વખાણીએ છીએ. અમે તને, હે અદ્વિતીય, વજ્રધારી, મોટું ભાર ઉઠાવીએ તેમ, અદ્ભુત, સહાય માટે બોલાવીએ છીએ. ગાયો આ રીતે મધુ વહેતા રસને આનંદથી પીવે છે; જે ઇન્દ્ર સાથે આનંદ કરે છે, એ તેજસ્વી, ધનવાન, સૂર્યના રાજત્વને અનુસરે છે. આ રીતે, સોમ, આનંદ, પ્રાર્થનાને સર્જે છે; મહાશક્તિશાળી વજ્રધારી પોતાના બળથી પૃથ્વીને વિસ્તરે છે, સાપનો સંહાર કરે છે, સૂર્યના રાજત્વને અનુસરે છે. આ રીતે, સ્તુતિઓ અને યજ્ઞોથી, ઇન્દ્રની મહિમા અને કૃપા સતત લોકોએ અનુભવેલી છે; એ સહાય, રક્ષા અને સુખ આપનાર છે—અમારા દેવ, અમારો મિત્ર, અમારો નાયક.