સામવેદઃ

સોમ દેવ, ધનના દાતા, મહાદયાળુ અને મહિમાવંત, જ્યારે પિષ્યાયમાન થાય છે ત્યારે તેનો આનંદ, હે ઇન્દ્ર, શક્તિના સ્વામી, તમારો જ ઉત્સાહ છે. જે ઇચ્છુક યજમાન છે, જે સર્વજ્ઞ છે, તેના માટે સર્વ ખજાનાં લાવો—એ ઉત્સુક, દૂરથી આવેલા મનુષ્ય માટે, હે મનુષ્યો, લાવો. હે મહાબળવાન, અમાથી મહાન ક્ષય, છુપાયેલી મહાવિપત્તિ અને પ્રાચીન દુઃખ દૂર કરો; તીવ્ર વચન દૂર કરો, હે પરાક્રમી. જેમ મુસાફરી માટે રથ તૈયાર થાય છે, તેમ અમે તમારો રથ શુભફળ માટે ગતિમાન કરીએ છીએ, હે શક્તિશાળી ઇન્દ્ર, બળવાન ઘોડાઓ સાથે, દુશ્મનોને હરાવી. એ પ્રાચીન ગાયક, મહાન દેવતાઓના, જ્ઞાન સાથે જન્મેલા, એના દ્વારેથી આપણા પિતા મનુ, બુદ્ધિપૂર્વક દૈવિક લોકમાં પ્રવેશ્યા. જ્યારે તેજસ્વી, ઝડપી ઘોડાઓ રથમાં મધુર સોમ પાન લઈને આવે છે, ત્યારે તેઓ પ્રસિદ્ધિ મેળવે છે. હું એ અજય, સર્વશક્તિમાન, કુશળ, સર્વજ્ઞ, બળના સ્વામી ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરું છું. દધીક્રાવણ, વિજયી અને ઝડપી ઘોડા માટે મેં સ્તુતિ રચી છે; તેના સુગંધિત મુખ અમને કલ્યાણ આપે અને આયુષ્ય વધારશે. શહેરોનો વિધ્વંસક, યુવાન, વિદ્વાન, અપરિમિત ઊર્જાવાળો, ઇન્દ્ર, વજ્રધારી, અનેક દ્વારા વખાણવામાં આવે છે, સર્વક્રિયાના આધારરૂપ છે. ચાલો, ત્રિષ્ઠુપ છંદમાં ઇન્દ્ર માટે સ્તુતિ ગાઈએ, જેને વીરોએ વખાણવું જોઈએ; જ્ઞાનપ્રાપ્ત કરવા માટે પુરંધિ તેને બોલાવે છે. લોકો કહે છે કે, બંને દેવતા કશ્યપ સાથે જોડાયલા છે, જેઓએ પ્રતિજ્ઞા દ્વારા જ્ઞાનીયુક્ત બની, સમગ્ર જગત અને યજ્ઞ સ્થાપ્યા. યજ્ઞપ્રિય પુરુષો, પુત્રો અને શહેરવાસીઓ—all should praise with strong voices. હું ઇન્દ્ર માટે સ્તુતિ રજૂ કરું છું—શક્ર તરીકે, અજય, જે અમારા સ્નેહ અને હોમમાં આનંદ અનુભવે છે. વિશ્વનર, ધનના સ્વામી, અજય બળવંત, તેમની પણ હું લોકોએ સહાય માટે રથ બોલાવું છું. જે વ્યક્તિ, જ્ઞાન વડે, સ્વર્ગમાંથી તમારો સહાયક બને છે, તે તમારી સહાયથી મહાકાશના દ્વેષ અને દુઃખમાંથી બહાર આવે છે. હે સર્વવ્યાપક, દાનશીલ, શતશક્તિમાન ઇન્દ્ર, અમને ઘણું ધન આપો; પછી, સર્વ લોકો માટે, અમારા યશને વધાવો, હે દયાળુ, તમારી શુભ સલાહથી. પક્ષીઓ, મનથી પાંખવાળા, બે પગવાળા અને ચાર પગવાળા, પ્રભાતે ઋતુઓને અનુસરી સ્વર્ગની સીમા પાર જાય છે. આ દેવીય લોકો, સ્વર્ગના તેજસ્વી પ્રદેશમાં ઊભા છે—કયું છે તેમનું સત્ય? કયું અમર છે? કયું પ્રાચીન અર્પણ છે? ઋચ અને સામન દ્વારા અમે પૂજા કરીએ છીએ, જેના દ્વારા તેઓ યજ્ઞ કરે છે; તમારી સભામાં, તેજસ્વી બની, તમે દેવોમાં યજ્ઞ જાહેર કરો છો. સમસ્ત માનવસમૂહો અને તેમના મિત્રોએ ઇન્દ્રને રાજા તરીકે ઘડ્યા છે—શક્તિ, શ્રેષ્ઠ નિશ્ચય, સ્થિરતા, વિશાળ બળ અને શક્તિ માટે. હું પ્રથમ સંકલ્પમાં શ્રદ્ધા ધરાવું છું: તેણે દૈત્યને, દુશ્મનને, રોજે રોજ વિધ્વંસ કર્યો, અને જળોને વિભાજિત કર્યા; જ્યારે સ્વર્ગ અને પૃથ્વી પણ તમારા પીછે દોડી, તો પથ્થરથી બંધાયેલી પૃથ્વી પણ તમારા બળથી ડરી ભાગી. સમસ્ત બળથી, સ્વર્ગના સ્વામી માટે એકઠા થાઓ—જે એકલો મહાન અતિથિ છે; એ પ્રાચીન અને નવીન, જીતવા ઈચ્છે છે, અને માર્ગો તેના પીછે ફરે છે. હે ઇન્દ્ર, આ તમારા જ લોકો છે, જે તમારો આધાર લઈ ચાલે છે; તમારે સિવાય બીજો કોઈ નથી, જે અમારા ગીતોમાં જોડાય છે—જેમ પૃથ્વીઓ જોડાય છે, તેમ, હે તાંબડા, અમારા શબ્દો સ્વીકારો. મહાન સ્તુતિઓ મઘવન, ઇન્દ્રને, લોકોએ આધાર આપીને, વખાણ સાથે પહોંચી છે; રોજે રોજ, અમર, યુવાન, સુંદર ગીતોથી વધતા જાય છે. સ્વર્ગ સાથે યુવાન વિચારો સૌ એકસાથે તેજસ્વી બનીને ઇન્દ્ર પાસે પહોંચે છે; લોકો, પતિની જેમ, મહાન મઘવનને સહાય માટે આવકારે છે. તે રામ, બહુપ્રસિદ્ધ, મહાન ઇન્દ્રને તમારા ગીતો આનંદ આપે, હે ધનવાન, સાગરસમાન; માનવ બળમાં જેને સ્વર્ગ પણ પાર ન કરી શકે—તે મહાશક્તિશાળી ઋષિને વખાણો. એ રામ, વિદ્વાન, આપણે સો સાથીઓ સાથે મહિમા આપીએ; રેસર, ઇનામ, આમંત્રણના રથની જેમ, સુંદર સ્તુતિઓથી ઇન્દ્રને સહાય માટે પલટાવીએ. પૃથ્વી, ઘૃતથી સમૃદ્ધ, સર્વ પ્રાણીઓમાં શોભાયમાન, વિશાળ અને સુંદર, સ્વર્ગ અને પૃથ્વી મધુર ફળ આપનારી, વરુણના નિયમથી સ્થાપિત, અજય અને સદા ફળદાયિ. હે ઇન્દ્ર, તમે પ્રભાતની જેમ સ્વર્ગ અને પૃથ્વીને વ્યાપી લીધી છે; મહાન, તમે વિશાળ ક્ષેત્રો અને લોકોના સ્વામી છો. શુભ દેવી માતાએ તમને પ્રગટ કર્યા; ધન્ય માતાએ તમને જન્મ આપ્યો. હવે, પિતા માટે સ્તુતિથી આનંદ કરો—જે કાળી ઘાટા તેના ગર્ભરૂપ છે, અને ઋજિશ્વન સાથે દુશ્મનનો નાશ કર્યો. અમે મહાન, વજ્રધારી, મારુતો સાથેના ઇન્દ્રને મિત્રરૂપે સહાય માટે બોલાવીએ છીએ. ઇન્દ્ર, પિષ્યાયમાન સોમમાં, તમારી શક્તિ અને ગીતલાયક બળ શુદ્ધ કરો, કારણ કે તે ખરેખર સ્થાયી કુશળતાનો મહિમા જાણે છે. તે બહુપ્રસિદ્ધ, બહુવખાણાયેલા ઇન્દ્રને ગીત ગાઓ; સ્તુતિઓથી મહાબળવાનને બોલાવો. તમારા એ આનંદને અમે વખાણીએ છીએ, હે મહાબળવાન, યુદ્ધમાં પરાક્રમી, જગતના સર્જક, હે ઇન્દ્ર, સુવર્ણ તેજવાળા. જે સોમ તમે વિષ્ણુ, ત્રિત આપ્ત્ય અથવા મારુતો સાથે માણો છો, એ બિંદુઓમાં આનંદ માણો. પુરોહિતે સૌથી આનંદદાયક સોમનું સ્વાદિષ્ટ પાન ઇન્દ્ર માટે પીઓ; કેમ કે તેમ જ વીરને રોજે રોજ વધતી પ્રશંસા મળે છે. ઇન્દ્ર માટે સોમ બિંદુ પીઓ; તેને મધુર સોમ પીવા દો. તેના મહિમાથી, તે દાન માટે પ્રેરણા આપે છે. હવે, મિત્રો, ઇન્દ્રને, વખાણપાત્ર વીરને, જે એકલાએ સર્વ લોકોમાંથી આગળ છે, પ્રશંસા કરીએ. ઇન્દ્ર, વિદ્વાન, મહાન, પવિત્ર વાણીના સર્જક, દુરંદેશી, પ્રશંસનીય, તેની માટે ગીત ગાવો. એજ ઇન્દ્ર, જે સેવા કરે છે એવા મનુષ્યને ધન આપે છે, અજય, રાજા, સ્વામી. મિત્રો, આપણે વજ્રધારી ઇન્દ્રની કૃપા સ્તુતિઓથી મેળવીએ; સર્વશ્રેષ્ઠ વીર, મનુષ્યોમાં પરાક્રમી, તેની પ્રશંસા કરીએ.