સામવેદઃ

સૂર્યની જેમ જાતવેદા દેવના કિરણો સર્વેને દેખાય તે રીતે ઉપર લઈ જાય છે. યજ્ઞમાં ધર્મમાં સત્ય એવા ઋષિ અગ્નિનું સ્તવન કરો, એ દેવ દુષ્ટતા દૂર કરે છે. દેવીઓ અમને અમારાં ઇચ્છિત સુખ આપે, પીવા માટે આનંદ આપે, કૃપાના પ્રવાહ અમારાં માટે વહેવા દે. હે સત્યના સ્વામી, તમે કોને ઘેરી રહ્યા છો? કોના વિચારોને ઉર્જાવાન કરો છો? કોના ગીતોથી પ્રસન્ન થાઓ છો? યજ્ઞ પછી યજ્ઞ, ગીત પછી ગીતથી, અમર જાતવેદા, આપણા મીત્ર સમાન પ્રિય દેવનું અમે હંમેશા સ્તવન કરીએ છીએ. હે અગ્નિ, એક રક્ષણથી અમને રક્ષો, બીજું રક્ષણ આપો, ત્રણ ગીતોથી અમને રક્ષો, હે બળના સ્વામી, ચાર રત્નોથી અમને રક્ષો. હે અગ્નિ, તમારી મહાન અને તેજસ્વી જ્યોતિથી પ્રકાશિત થાઓ, શુદ્ધ તેજથી ઉજળી ઉઠો. ભરદ્વાજ દ્વારા પ્રગટાવવામાં આવેલા, યુવાન અને સર્વશ્રેષ્ઠ પાવક બનીને દહકો. તમામાં, હે અગ્નિ, સદ્ગૃહસ્થો પ્રિય થાય, જે દાનવીર છે, જે લોકો માટે દાન આપે છે, ગાયોને વિશાળ ચરાણ આપે છે. હે અગ્નિ, ગાયક, મનુષ્યોના સ્વામી, ભયંકર દેવ, દુઃખ દૂર કરનાર, નિદ્રાવિહિન રક્ષક, તમે મહાન છો, ઘરનાં રક્ષક છો, આકાશમાં નિવાસ કરો છો. અમર અગ્નિ, આજના ઉપાસકને વિવસ્વતની ઉષાનોનું ઉત્તમ ધન આપો, સર્વજ્ઞાતાઓના જ્ઞાતા, અમારાં માટે દેવોને જાગૃત કરો. હે અગ્નિ, આશ્ચર્યજનક રક્ષણ અને ધન આપો, દાતા, તમે આ ખજાનાના રથચાલક છો, અમને સુરક્ષિત આશ્રય તરફ લઈ જાવ. ખરેખર, હે અગ્નિ, તમે જ આ ધર્મને વિસ્તારો છો, તમે રક્ષક અને ઋષિ છો. પ્રેરિતજનોએ, તેજસ્વી અગ્નિને પ્રગટાવીને, સર્જનહારને પુકારે છે. હે અગ્નિ, અમને સતત વધતું, પ્રશંસનીય ધન આપો, પાવક, અમૂલ્ય એક, સારા ઉપદેશ અને સારા કર્મથી પ્રસિદ્ધ એવી પ્રચુર સમૃદ્ધિ આપો. જે સર્વ ખજાનો આપે છે, લોકોનો હર્ષિત પુરોહિત, પ્રથમ મધુ ચાખનાર, તેની પાસે અમારું સ્તવન જાય—અગ્નિ પાસે. આ ભક્તિથી હું અગ્નિને બોલાવું છું, બળના પુત્રને, પ્રિય, અત્યંત ઝડપી, નિષ્ફળ ન થનાર, યજ્ઞના યોગ્ય પુરોહિત, સર્વનો અમર દૂત. તમે જંગલમાં છુપાયેલા રહો છો, હે અગ્નિ, અને મનુષ્યો મળીને તમને પ્રગટાવે છે. થાક્યા વિના, તમે તૈયાર કરેલી આહુતિ લઈ જાઓ છો; પછી દેવોમાં રાજા બનીને રાજ કરો છો. તે દેખાઈ પડ્યો છે, શ્રેષ્ઠ માર્ગજ્ઞ, જેમાં પવિત્ર ધર્મ સ્થાપિત છે. આપણા શબ્દો નજીક જન્મેલા મહાન સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળ ન થાય. અગ્નિ ગૃહપતિ તરીકે ગીતમાં વંદાય છે, યજ્ઞના પથ્થરો અને કુશ પર. હું મરુત, બ્રહ્મણસ્પતિ અને દેવોને યોગ્ય સહાય માટે સ્તુતિથી બોલાવું છું. અમે અગ્નિના તીક્ષ્ણ જ્વાળાવાળા સહાય માટે સંહિતાઓથી પ્રાર્થના કરીએ છીએ. ધન માટે, લોકો અગ્નિને, બહુવાર બોલાવાતા અને પ્રસિદ્ધ, યોગ્ય માર્ગદર્શન માટે ઢાલ સમાન સ્તુતિ કરે છે. હે અગ્નિ, તમે અને તમારા દેવમિત્રો, સાંભળો; મિત્ર અને આર્યમન પણ સવારે યજ્ઞમાં પવિત્ર કુશ પર તમારી સાથે બેસે. દિવોદાસના પુત્ર અગ્નિ, ઇન્દ્રની શક્તિથી, માતૃભૂમિ પર વ્યાપક થયા અને આકાશના આશ્રયમાં સ્થિર રહ્યા. અહીંથી કે દિવ્ય પ્રકાશથી, મારા શરીર અને વાણીથી, હે સુમનસ્વી, મારા જન્મેલા કાર્યને પૂર્ણ કરો. જ્યારે તમે, હે અગ્નિ, જંગલમાં ચાલો છો, માતાઓમાંથી જન્મો છો, તમે દૂર હો કે નજીક, કદી પાછા આવવાનું ભૂલતા નથી. મનુએ તમને, હે અગ્નિ, શાશ્વત માનવજાતિ માટે પ્રકાશરૂપે સ્થાપ્યા. કણ્વે, સત્યજાતે, તમને પ્રગટાવ્યા; સર્વ લોકો તમને સન્માન આપે છે, જેમને બળવાન પૂજે છે. દેવદાતા, પ્રથમ અને દ્વિતીય ભાગમાં, તમારા માટે ધનની ધારા વહાવે, સોમને પિડો, ભરાવો—શરૂઆતમાં જ દેવ તમારા માટે બોલાવવામાં આવે છે. બૃહસ્પતિ આગળ વધે, કૃપાળુ દેવી આવે, દેવો અમારા યજ્ઞને શૂરવીર, મહાન, સમૃદ્ધિ આપનાર પાસે લઈ જાય. દેવ સવિતા અમારે સહાય માટે ઊભા રહે, બળ આપનાર ઊંચા થાય—જ્યારે દાન માટે અમે તેમને તેમના માર્ગદર્શનથી બોલાવીએ. જે ધન ઈચ્છે છે, જે માનવ તમને સેવા આપે છે, હે દાતા, તેને શૂરવીર પુત્ર મળે છે, હે અગ્નિ, સ્તુતિ કરનાર, પોતે જ સહસ્રગણી સમૃદ્ધિ પામે છે. ગીતો અને વાણીઓથી અમે તમને, અગ્નિને, અનેક લોકોમાં શ્રેષ્ઠ, ઉપાસકોમાં શ્રેષ્ઠ, અન્ય લોકો જે મહેમાન તરીકે પ્રગટાવે છે, પસંદ કરીએ છીએ. આ અગ્નિ સુખ-સમૃદ્ધિનો સ્વામી છે, ધનની માલિકી ધરાવે છે, પશુધન સાથે ધનની માલિકી ધરાવે છે, દુશ્મન પર વિજયનો સ્વામી છે. હે અગ્નિ, તમે ઘરપતિ છો, યજ્ઞના પુરોહિત છો, વહન કરનાર, સર્વજ્ઞ છો, તમે ઇચ્છિત ફળ ઘડીને આપો છો. મિત્ર તરીકે, અમે નરોએ તમને, હે દેવ, સહાય માટે પસંદ કર્યા—જલપુત્ર, સુખી, વિદ્વાન, પ્રસંસિત, પાપરહિત. આહુતિથી અર્પણ કરો અને શુદ્ધ કરો; ગૃહપતિને તેના સ્થાન પર બેસાડો; ઇડા ની આસન પર શ્રદ્ધાથી, અર્પણ ગ્રહીતાને, ઘરનો સન્માનિતને પૂજો. યુવાન અગ્નિનું વક્ષસ્થળ તેજસ્વી છે, જે માતાઓના અનુસરણમાં આધાર માટે જાય છે; જન્મતાં જ વિલંબ ન કર્યો—તુરંત જ મહાન કર્મ કરવા ઇચ્છા કરી. એ તમારો એક સ્વરૂપ છે, બીજું સ્વરૂપ છે; ત્રીજા પ્રકાશથી પ્રવેશો અને વ્યાપો; રૂપે અને દેહે સુંદર બનો, દેવોના સર્વોચ્ચ સ્થાનમાં પ્રિય બનો. યોગ્ય જાતવેદાને અમે આ સ્તુતિ અર્પણ કરીએ છીએ, જેમ કે રથથી, અમારા વિચારથી; સભામાં, અગ્નિ, તમારો આશીર્વાદ શુભ રહે—તમારી મિત્રતાથી અમે વિયુક્ત ન થીએ. દેવોએ અગ્નિને ઉત્પન્ન કર્યો, સર્વવ્યાપી, લોકમહેમાન, દ્રષ્ટા, સ્વામી, સ્વર્ગમસ્તક, પૃથ્વી આધાર, ઋતથી જન્મેલો, પાત્રની નજીક. તમાથી જ, પાણી પહાડની ચોટી પરથી વહે છે તેમ, પ્રસરે છે; ગીતોથી, હે અગ્નિ, દેવોએ તમને ઉત્પન્ન કર્યા; તમારી તરફ, સારી રીતે ગવાયેલા ગીતો બળ આપે છે, જેમ વિજયી ઘોડા યુદ્ધમાં ઇનામ મેળવે છે. તમને, અગ્નિને, યજ્ઞના રાજાને, રુદ્રને, પૃથ્વી-આકાશના સાચા પુરોહિતને, પ્રાચીનને, સુવર્ણમૂર્તિને, સહાય માટે તૈયારને, વિજ્રભાનુના અવિવેકી કાર્ય પહેલાં, બોલાવો. રાજા શ્રદ્ધાથી પ્રગટાવવામાં આવે છે, જેનું મુખ ઘીથી બોલાવવામાં આવે ત્યારે લોકો અર્પણથી સ્તુતિ કરે છે; મહાન અગ્નિ, ઉષાનોના આગમન સમયે સર્વપ્રથમ પ્રકાશે છે.