સામવેદઃ

યુદ્ધના મંડપમાં, સર્વત્ર મનથી વિહરતા, દુર્ગોનું વિઘટન કરનાર પુરંદર, તું ક્યાં છે? તું ક્યાં ગયો? આવ, અમે તારી માટે ગાયત્રી ગાઈએ. આજે અમે વીજળીના ધારક ઇન્દ્ર માટે સોમરસ અર્પણ કર્યો છે; એટલે, તું પિષાયેલી સોમરસ અહીં લાવ, કેમ કે તું કીર્તિથી શોભાયમાન છે. જે પ્રજાઓનો રાજા છે, રથ પર આરૂઢ છે, અશક્ત થતો નથી, યુદ્ધમાં સર્વને પરાજિત કરે છે—એ મહાન ઇન્દ્ર, વૃત્રના સંહારકને હું વંદન કરું છું. હે ઇન્દ્ર, જેના કારણે આપણે ડરતા છીએ, એ શત્રુઓના ડરથી તું અમને નિર્ભય કર; આ અર્પણથી તું પ્રસન્ન થા, અમારા દુશ્મનોને વિખેરી દે, વિનાશ કર. હે ગૃહપતિ, સોમયજ્ઞના દ્રઢ સ્તંભ, સોમનું બિંદુ, પ્રાચીન નગરોનો વિઘટક, ઇન્દ્ર ઋષિજનનો શાશ્વત મિત્ર છે. હે મહાન સૂર્ય, મહાન આદિત્ય, તું મહાન છે. તારી મહાનતા સર્વોત્કૃષ્ટ છે; તારી શક્તિથી તું મહાન છે. જે ઘોડેસવાર, રથસ્વાર, સુંદર રૂપવાળો, ધન-ધાન્યથી સમૃદ્ધ છે—જ્યારે તારો મિત્ર, ઇન્દ્ર, શક્તિમાં સહભાગી, હંમેશા ઉત્સાહભેર જોડાય છે, ત્યારે એ સભામાં તેજથી આવે છે. હે ઇન્દ્ર, જો તારા પાસે સો સ્વર્ગ અને સો પૃથ્વી પણ હોય, તો પણ હજારો સૂર્ય તારા સમાન નથી થઈ શકતા, ને આ બંને જગત પણ નહીં. જ્યારે માનવો પૂર્વ, પશ્ચિમ, ઉત્તર કે દક્ષિણ તરફથી તને બોલાવે છે, ત્યારે તું અનેક પ્રજાઓમાં સહાયક તરીકે પ્રસિદ્ધ થાય છે, તું તુર્વશનો આધાર છે. હે ઇન્દ્ર, ધનવાન, મૃત્યુલોકમાં તને કોણ પડકારવા ધારે? તારી શ્રદ્ધા સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં સ્થાયી છે; વિજયની ઇચ્છા તારા શૂરવીર ભક્તમાં છે. ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, પગ પ્રાચીન પાદવંતોથી આવ્યો; મસ્તક ત્યજી, જિહ્વાથી પકડી લીધું; રાત્રે તે ત્રીસ પગલાં આગળ વધ્યું. હે ઇન્દ્ર, તું નજીક આવ, સ્નેહપૂર્ણ વિચારો અને સહાયતા સાથે આવ. આશીર્વાદ અને શુભાશીર્વાદથી, તારી જાતે, તારી શક્તિઓ સાથે આવ. અહીંથી તારી સહાય અવિનાશી રહે, મુખ્ય નેતા, અપરાજિત, ઝડપી વિજયી, ચલાવનાર, રથસ્વાર, અશક્ત ન થતો, તુગ્ર માટે શક્તિ વધારનાર. તારા ઉપાસકો કે બીજાઓ અમારો ત્યાગ ન કરે; દૂરથી કે સભામાંથી, તું પાછો ન ખેંચાય. અહીં આવ, નિકટમાં હોય તો સાંભળ. સોમ પિવા માટે, વીજળીના ધારક ઇન્દ્ર માટે સોમ પિડો. સહાય માટે ભોજન તૈયાર કરો; આનંદથી, હર્ષથી ભરપૂર કરો. જે સર્વહિતકારી, જ્ઞાની ઇન્દ્ર છે—તેણે અમને બોલાવ્યા. હે હજારો શક્તિઓ ધરાવનાર, મહાશક્તિશાળી, શુભના સ્વામી, યુદ્ધમાં અમારો બળ બની રહે. હે ઇન્દ્ર, તારી શક્તિથી અમને દિવસ-રાત શ્રેષ્ઠ દિશાઓ પ્રાપ્ત થાય. તારી કૃપા કદી ઓછી ન પડે; અમને કદી અપકૃપા ન મળે. જ્યારે ભક્ત ગાયક વૃદ્ધ થાય, ત્યારે તે કૃપાળુ વરુણને જ્ઞાની વચનથી સ્તુતિ કરે, જે દૂર થયેલાંનો પણ આધાર છે. ગાયન યજ્ઞમાં પધારતા ઇન્દ્ર, ગાયોને અને આનંદદાયક પાનને રક્ષ; બે સોનાની ઘોડીઓ સાથે જોડાયેલા, વીજળીના ધારક, સોનિયા ઇન્દ્ર, તું મહેમાન છે. હે ઇન્દ્ર, અમારા બંને વચનો સાંભળ, આ વાણી નજીકથી સાંભળ; દાનશીલ, સોમરસના ઇચ્છુક, મહાશક્તિશાળી, જ્ઞાની, પિષાયેલી સોમરસ માટે આવ. પથ્થર-વિખંડક તારા માટે કશુંય દૂરના મૂલ્યે આપતું નથી, ન તો હજારો માટે, ન દસ હજાર માટે, વીજળીના ધારક, ન તો સો માટે, હે શતદાન. તું મારા પિતા અને ભાઈના ધનનો સ્વામી છે, મારી માતાને પણ તું આશ્રય આપે છે, હે ધનના અધિપતિ, સંપત્તિ અને કૃપા માટે. ચોથું, પ્રથમ ભાગ, પિષાયેલી સોમરસ, દહીં અને ઘી સાથે ઇન્દ્ર માટે છે; આનંદ માટે, વીજળીધારી, બે ઘોડીઓ સાથે પાન માટે આવ, ઘરે આવ. આ સોમરસ, હે ઇન્દ્ર, તારી પ્રસન્નતા માટે છે, પ્રસિદ્ધ અને પ્રશંસિત; મીઠાશ પીધા પછી, અમારી સ્તુતિ સાંભળ, પ્રશંસા સ્વીકાર. આજે હું તને બોલાવું છું, હે ઇન્દ્ર, સદા દેનાર ગાયને, ગાયત્રી છંદવાળી, પુષ્કળ પોષણવાળી, સુશોભિત, ભોજન માટે. હે ઇન્દ્ર, કોઈ મોટો પથ્થર તને રોકી શકતો નથી; તું જે ઈચ્છે છે, એ પ્રશંસક માટે, કોઈ રોકનાર તારી સંપત્તિને ઓછી કરી શકતો નથી. કોણ જાણે છે કે કયા પિષાયેલા સોમથી તે પીવે છે, જેને જ્ઞાની એ સ્થાપિત કર્યો છે, જે આનંદથી દુર્ગો તોડી નાખે છે, તીખો છે, આનંદદાયક પાનથી? હે ઇન્દ્ર, સભામાંથી અધર્મ દૂર કરી દે; અમારો ઇચ્છિત સોમરસ, હે દાનશીલ, ધન માટે, પવિત્ર કુશ પર બેસાડ. ટ્વષ્ટા, દિવ્ય વાણી, પર્જન્ય અને બૃહસ્પતિ અમને રક્ષે; અધિતી અને તેના પુત્રો-ભાઈઓ અમને રક્ષે, દુષ્કર અને હાનિકારક વચનથી બચાવે. હે ઇન્દ્ર, ક્યારે તું અમારો સહયોગી બનશે? ક્યારે ઉપાસક સાથે રહેશે? દાનશીલ નજીક આવ, તારો દાન ફરીથી પ્રાપ્ય બને. વૃત્રના વિધ્વંસક, ઇન્દ્ર, તારી બે ઘોડીઓને દૂરથી જોડી, દાનશીલ, સોમપાન માટે, મહાશક્તિશાળી, ગાયક સાથે આવ. આજે આ યજમાનોએ તને પોતાના અર્પણોથી તૃપ્ત કર્યો છે; હે ઇન્દ્ર, પ્રશંસા ધારક, અહીં સાંભળ, તારી બહેન પાસે કૃપા સાથે આવ. હવે ઉષા પ્રગટ થઈ છે, તેજસ્વી સ્વર્ગપુત્રી; તે દૃષ્ટિથી મહાન જળોને પસંદ કરે છે, સુંદર, અંધકારને પ્રકાશમાં ફેરવે છે. આ ઉષાઓ, હે અશ્વિનીકુમારો, તને પોકારે છે; હું પણ સહાય માટે તને બોલાવું છું, શક્તિશાળી, કારણ કે તમે કુળે-કુળે જાઓ છો. હે અશ્વિનીકુમારો, કોણ ગરમાય છે, કયો દેવ કે મનુષ્ય, જેને તમે શક્તિથી આઘાતો છો, કે કોણ, તમારી દિશામાં ચાલીને, રાત્રિ અખંડિત પસાર કરે છે? આ, તમારો મીઠો સોમ, ઉષાઓમાં પિષાયેલો, પીજો, દિવસથી આગળ, ઉપાસકને ધન આપો. હવે હું હંમેશા તલપાપડ થઈને, સોમના પાન માટે તને વિનંતી કરું છું—જેમ ધનુષ્યની ડોરી તીર માટે, અથવા શિકાર માટે પશુ, offeringsમાં તમે કદી નિષ્ફળ થયા નથી; ભગવાનની કૃપા કોણ ન માંગે? હે અધ્વર્યુ, સોમ પિડો, કેમ કે ઇન્દ્ર તરસ્યો છે; હવે મહાન એણે પોતાની બે ઘોડીઓને જોડી છે અને વૃત્રના સંહારક નજીક આવ્યો છે. હે ઇન્દ્ર, તું હંમેશા નાનામાં મહાન રહ્યો છે; દાનશીલ, દરેક સ્પર્ધામાં પ્રસિદ્ધ થયો છે, દરેક યુદ્ધમાં તું અર્પણનો અધિકારી છે. જેટલી તારી શક્તિ, તેટલી મને પણ વિજયશક્તિ મળે; તું ગાયક પર કૃપા કરે છે—ધન આપે છે, કદી દુઃખ નથી આપતો.