સામવેદઃ

મધુર ગીતો અને ભક્તિભરી સ્તુતિઓ વિજયી રથોની જેમ સતત વહેતી રહે છે, અને જે વિજય મેળવે છે, તેને ધન-સમૃદ્ધિ આપી જાય છે. જેમ તરસેલો વાછરડો પાણી શોધે છે, તેવી રીતે, હે ઇન્દ્ર, અમારી મિત્રતા અને અમારા પૂર્વજોના સન્માન માટે, તમે કણ્વો પાસે આવો, અમારું સોમપાન સ્વીકારો. હે શક્તિશાળી ઇન્દ્ર, તમારી સહાયથી અમને ભેગા રાખો, અમને ભાગા જેવા ધનના જ્ઞાનમાં આગળ વધારશો. દુશ્મનોને જીતનારી શક્તિ અમને આપો, હે મેઘાવાન, અમારા ગાયક અને પવિત્ર કુશ ધરાવનાર યજમાન માટે પણ તેજ આપો. મિત્ર, આર્યમન અને નિયમનિષ્ઠ વરુણ તથા રાજાઓમાં રાજા એવા દેવતાઓની સ્તુતિમાં શ્રેષ્ઠ ભજન ગાઓ. હે ઇન્દ્ર, પ્રાચીન કાળથી પીવાપાન કરનારોએ તમારું ગાન કર્યું છે, રિભુઓએ સંગઠિત થઈને તમારો જાપ કર્યો છે અને રૂદ્રોએ તમારી પ્રાચીન શક્તિની પ્રશંસા કરી છે. મારુતો, તમે પણ શક્તિશાળી ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરો. તે વિત્રનો સંહારક, સૈકડો શક્તિઓ ધરાવનાર, પોતાની વીજળીથી દુશ્મનને પરાજિત કરે છે. ઇન્દ્ર એ દેવતા છે, જેમણે દેવો માટે પ્રકાશ જાગૃત કર્યો, એવાં વિત્રના મહાન વિધ્વંસકની મહિમા ગાવો. હે ઇન્દ્ર, પિતા પોતાના પુત્રોને જ્ઞાન આપે છે, તેવી રીતે અમને પણ જ્ઞાન આપો, જેથી અમે આ ગૃહમાં જીવંત પ્રકાશ પ્રાપ્ત કરી શકીએ. અમને છોડશો નહીં, અમારી સાથે જમણવારમાં રહો, તમે અમારી સહાય અને આશ્રય છો. અમે ગાયકોએ, હે વિત્રસંહારક, તમારું આસન ઘેરીને પવિત્ર સોમરસ સાથે તમારી ઉપાસના કરી છે, જેમ પાણી પવિત્ર કુશને ઘેરી લે છે. હે ઇન્દ્ર, નાહુષના વંશજો વચ્ચે જે શક્તિ છે, લોકોમાં જે પુરુષત્વ છે, પાંચ જાતિમાં જે કીર્તિ છે, એ બધું અમને આપો. તમે વાછરડા જેવી શક્તિ ધરાવો છો, દૂરથી સાંભળો છો અને નજીકમાં પણ પ્રસિદ્ધ છો. તમે દૂર કે નજીક જે પણ કરો, એ માટે ગાયકોએ સોમરસ દબાવીને તમારી સ્તુતિ કરી છે. મદમાં, હે પરાક્રમી, મહાન, વિદ્વાન, દયાળુ ઇન્દ્ર, તમારી સ્તુતિમાં અવાજ ઉંચો કરો. અમને ત્રિપ્રકારની રક્ષા આપો, ઉદાર યજમાન અને મને આવરણ આપો, વીજળી દૂર કરો. તમારા બધા ખજાના, હે ઇન્દ્ર, જાણે કે સૂર્ય તરફ જોઈ રહ્યા હોય, ભોગવવા માટે છે. અમે શક્તિમાં જન્મ્યા છીએ અને ભાગા જેવી અમારી હિસ્સો મેળવી લીધો છે. કોઈ દેવ કે મરત્યુમાન એ ધન પ્રાપ્ત કરી શકતો નથી, ફક્ત ઇન્દ્ર જ પોતાના બે ઘોડા જોડે છે. દરેક યુદ્ધમાં ઇન્દ્રને સર્વાંગી આરાધના મળે, હે વિત્રસંહારક, શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ અને સોમપાનમાં આવો. તમારું ન્યૂનતમ ધન પણ તમારું છે, તમે મધ્યમનું પાલન કરો છો અને સર્વોચ્ચ પર શાસન કરો છો; કોઈ પણ તમારી ગાયો રોકી શકતો નથી. હે પુરંદર, તમે ક્યાં છો, ક્યાં ગયા? તમારો મન તો સર્વત્ર છે. યુદ્ધમાં તમે ગઢો તોડી નાખો છો, આવો, અમે તમારી માટે ગાયત્રી ગાવા તૈયાર છીએ. અમે વીજળીધારી દેવ માટે સોમરસ પિરસી દીધું છે, આજે દબાવટમાં તમે કીર્તિથી શોભાયમાન થાઓ. જે લોકોના રાજા છે, રથ પર સવાર છે, થાકતા નથી, યુદ્ધમાં સર્વેને જીતે છે, એ વિત્રસંહારકને હું મહાન તરીકે સ્તુતિ કરું છું. જેનાથી અમને ભય લાગે છે, હે દયાળુ ઇન્દ્ર, અમને નિર્ભય કરો, અમારાં દુશ્મનોને વિખેરી નાખો. હે ગૃહપતિ, સોમયજ્ઞના મજબૂત સ્તંભ, પ્રાચીન નગરો તોડનાર, ઇન્દ્ર ઋષિઓના શાશ્વત મિત્ર છે. હે સૂર્ય, મહાન આદિત્ય, તમારી મહત્તા સર્વોત્તમ છે, તમારી શક્તિથી તમે મહાન છો. રથસ્વાર, સુંદર રૂપવાળો, ગાયોમાં સમૃદ્ધ—જ્યારે તમારો મિત્ર, શક્તિમાં ભાગીદાર, સદા ઉત્સાહથી સભામાં આવે છે, ત્યારે તેજથી પ્રસન્ન થાય છે. હે ઇન્દ્ર, જો તમારી પાસે સો આકાશ હોય, સો ધરતી હોય, તો પણ હજારો સૂર્ય પણ તમારી બરાબરી કરી શકતા નથી, ન તો બંને જગત. જ્યારે તમે પૂર્વ, પશ્ચિમ, ઉત્તર કે દક્ષિણમાં પુરૂષો દ્વારા પોકારવામાં આવો છો, ત્યારે અનેક જાતિઓમાં તમે સહાયરૂપ અને તુર્વશાનો આધાર બની જાવ છો. કોણ, હે ઇન્દ્ર, મરત્યુમાનોમાં તમારો સામનો કરે? તમારી શ્રદ્ધા સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં સ્થિર છે. વિજયનો ઇચ્છુક ચેમ્પિયન તમને જ શોધે છે. ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, પગ પ્રાચીન પાદધારીઓ પાસેથી આવ્યું, માથું ફેંકી દીધું અને જીભથી પકડી લીધું; તે રાત્રે ત્રીસ પગલાં ચાલ્યું. હે ઇન્દ્ર, નજીક આવો, મિત્રભાવ અને સહાય સાથે આવો, શુભાશિષ અને તમારી શક્તિઓ સાથે આવો. તમારી સહાય અજુની રહે, અગ્રગણ્ય નેતા, અવિરોધ્ય, ઝડપી વિજયી, અવિરામ, તુગ્રા માટે શક્તિ વધારનાર. તમારા ઉપાસકો કે બીજાઓ અમને છોડે નહીં, દૂરથી કે સભામાંથી પણ નહીં; નજીક હો તો સાંભળો, અહીં આવો. સોમરસ દબાવો, પીવાનાર ઇન્દ્ર માટે; બલિ તૈયાર કરો, આનંદ અને આનંદથી ભરી દો. વિશ્વના સહાયક, વિદ્વાન ઇન્દ્રને અમે બોલાવીએ છીએ. હજારો શક્તિઓ ધરાવનાર, શુભના સ્વામી, યુદ્ધમાં અમારો બળ બનો. તમારી શક્તિથી અમને દિવસે-રાતે શ્રેષ્ઠ દિશાઓ આપો, તમારી કૃપા કદી ઓછું ન પડે. જ્યારે ગાયક વૃદ્ધ થાય છે, ત્યારે તે કૃપાળુ માટે, વરુણ માટે, બુદ્ધિપૂર્વક સ્તુતિ કરે છે, જે પીઠ ફેરવનારાઓને પણ સંભાળે છે. ગાયોને અને આનંદદાયી પાનને રક્ષો, હે ઇન્દ્ર, યજ્ઞના મહેમાન, બે સોનાના ઘોડાવાળા, વીજળીધારી, સોનાના તેજવાળા. હે ઇન્દ્ર, અમારા બંને વચનો સાંભળો, આ વાણી પાસે આવો, ઉદાર, સોમરસના ઇચ્છુક, મહાન અને જ્ઞાની, પિરસણમાં આવો.