સામવેદઃ

અગ્નિની પ્રાર્થના સાથે શ્રેષ્ઠ સંપત્તિ અને સર્વત્ર પ્રસરી રહેલા સમૃદ્ધિના આશીર્વાદ માટે યજમાનોએ વિનંતી કરી—"હે અગ્નિ, ધન સાથે પરત આવો, સર્વવ્યાપી પોષણ સાથે સમૃદ્ધિ લાવો." પછી ઇન્દ્રને સંબોધીને કહેવામાં આવ્યું, "હે ઇન્દ્ર, જો હું પણ આપની જેમ ધનનો સ્વામી બની શકું, તો મારા સ્તુતિ વિશિષ્ટ બને, અને મારા મિત્ર ગૌદાતા બને." આપણે ઇન્દ્ર પાસે પ્રાર્થના કરીએ છીએ કે, "હું તેના માટે શીખું, તેને દાન આપું, જો હું ગૌઓનો સ્વામી બની શકું." પછી ઇન્દ્રને વિનંતી કરવામાં આવી કે, "હે ઇન્દ્ર, તે મધુરવાણી ગાય, યજમાન અને સોમ દબાવનાર માટે, પોષક દૂધ, ગૌઓ અને ઘોડાઓ આપે." પછી જળોને આમંત્રણ આપ્યું, "હે જળો, અહીં આવો, આનંદ લાવો, અમને શક્તિ આપો, મહાન દૃષ્ટિ અને યુદ્ધ માટે." તેઓએ પ્રાર્થના કરી કે, "તમારી શ્રેષ્ઠ તત્વ અહીં અમને મળો, જેવી રીતે માતા પોતાના બાળકને પોષે છે." તેથી, આપણે એના નજીક જઈએ, જેના નિવાસ માટે તમે પ્રયત્ન કરો છો; હે જળો, અમને ઉત્પન્ન કરો અને પોષો. પછી પવનને આમંત્રણ અપાયું, "પવન આરોગ્ય લાવો, આનંદ અને સુખ આપો, અમને દીર્ઘ આયુષ્ય તરફ લઈ જાઓ." પવનને પિતા, ભાઈ, મિત્ર સમજીને પ્રાર્થના કરી—"અમને જીવંત રાખો." જે અમૃત તમારા ગૃહમાં ગુપ્ત છે, હે પવન, તે અમૃત અમને આયુષ્ય માટે આપો. પછી એક તેજસ્વી, સર્વરૂપધારી, સુવર્ણ અંડાને ધારણ કરનાર, સૂર્યકિરણોથી આવૃત, મહાન પંખી, પોતાની ગતિથી ચાલે છે—એ જ્ઞાને ઉત્પન્ન કરે છે. પાણીમાં બીજ મૂકાયું, સર્વરૂપ, પૃથ્વી પર જે તેજ પ્રગટ્યું; તે મધ્યાકાશમાં પોતાની મહાનતા માપીને આગળ વધ્યો, તે જ શક્તિશાળી ઘોડાનું બીજ. આ એક, હજાર આભૂષણોથી સજ્જ, કિરણોથી આવૃત, યજ્ઞ દ્વારા સૂર્યની તેજસ્વિતા જાળવે છે; હજારો, સોવાં, અને ઘણું આપનાર, સ્વર્ગનો આધાર, જગતનો સ્વામી. જ્યારે આ સુવર્ણ પાંખોવાળો પક્ષી સ્વર્ગમાં ઉડે છે, ત્યારે લોકો તેને હૃદયથી નિહાળે છે; એ વરુણના દૂત, યમલોકના પક્ષી, તેજસ્વી છે. ગંધર્વ સ્વર્ગમાં સ્થિર છે, તેજસ્વી શસ્ત્રો ધારણ કરે છે, સુગંધથી આવૃત છે, દૃષ્ટિ માટે; એ સુવર્ણ નામ અને પ્રિય વસ્તુઓ ઉત્પન્ન કરે છે. બિંદુ મહાસાગર તરફ જાય છે, ગીધની દૃષ્ટિથી જોવાનું, પોતાના નિયમનું પાલન કરે છે; શુદ્ધ જ્વાળાથી તેજસ્વી પ્રકાશે છે, ત્રીજા લોકમાં પ્રિય વસ્તુઓ ઉત્પન્ન કરે છે. નવમો, ત્રીજો ભાગ, વેગવાન, તેજસ્વી, મહાબળવાન વાછરડાની જેમ, ભયાનક, ગર્જનારા, પુરુષોને ઉશ્કેરે છે, અવિરત, એકમાત્ર નાયક; ઇન્દ્રએ એકસાથે સો સેનાઓને જીત્યા. એવા અવિરત, અજવાળ, વિજયી, સજ્જ, અડગ, નિર્ભય ઇન્દ્ર સાથે યુદ્ધમાં એકત્ર થાઓ; બાણ ધારણ કરનાર મહાન નાયકે યુદ્ધમાં ઊભા રહો. તે, બાણ ધારકો અને તૂણીઓ સાથે, સેનાપતિ, યુદ્ધના નેતા, ઇન્દ્ર પોતાની સેનાએ, વિજયી, સોમપાન કરનાર, શક્તિશાળી, ભયાનક ધનુષ્યવાળો, પોતાના શસ્ત્રોથી શત્રુઓને સંહાર કરે છે. પછી બૃહસ્પતિને કહેવામાં આવ્યું—"તમારી રથ સાથે દૈત્ય અને દુશ્મનોને દૂર હાંકો; સેનાઓ તોડી નાખો, યુદ્ધમાં વિજય મેળવો, અમને શ્રેષ્ઠ રથવાળા બનાવો." શક્તિશાળી, પ્રાચીન, વિર, ઝડપી, સહનશીલ, ભયાનક, વિજયી, મહાન, ઇન્દ્ર એ વિજય અને ગૌઓ આપનાર રથ પર ઊભા રહો. અવરોધો તોડનાર, ગૌઓના જાણકાર, વજ્રધારી, વિજયી, શક્તિશાળી; મિત્રો, આ ઇન્દ્રને અનુસરો, તમારા સાથીના રૂપે, એ સાથે જોડાઓ. ઇન્દ્ર, શતશક્તિવાન, વેગવાન, અવરોધો તોડનાર, અડગ, યુદ્ધમાં વિનાશક, અમારી સેના યુદ્ધમાં સુરક્ષિત રહે. ઇન્દ્ર એનો નેતા, બૃહસ્પતિ દાયાં હાથે, યજ્ઞ કિલ્લો, સોમ આગળ; દેવસેનામાં મરુત વિજયી, જીતનારાઓના આગે જાય. દેવીય વિજયના ઘોષ—ઇન્દ્રના, મહાન વરુણ રાજાના, આદિત્યના, મરુતોના, જેઓ ભયાનક અને મહાન ચિંતનવાળા છે, વિશ્વને હલાવી નાખે છે—એ ઉઠે છે. "હે મઘવન, શસ્ત્રો ઉશ્કેરો, મારા લોકોના મન ઉશ્કેરો, હે વૃત્રનાશક; વિજયી ઘોડા અને રથોના ઘોષ ઉઠે." "ઇન્દ્ર અમારા વચ્ચે ધ્વજાવાળી સેનામાં રહો; અમારા બાણો વિજયી બને; અમારા વીર શ્રેષ્ઠ બને; હે દેવો, અમારી સ્તુતિઓમાં અમને રક્ષા આપો." અન્યની મરુતસેના શક્તિ વિના આવે છે; તેને અંધકાર અને ભ્રમમાં છુપાવો, જેથી એકબીજાને ઓળખી ન શકે. "આ દુશ્મનોના મન ભટકાવો, તેમના અંગો વિખેરી દો, તેમને હાંકી દો; આગળ વધો, તેમના હૃદયમાં દુઃખથી દહન કરો, શત્રુઓ અંધકારમાં જોડાઈ જાય." "આગળ વધો, વિજય મેળવો, હે પુરુષો; ઇન્દ્ર તમને રક્ષા આપે; તમારા હાથ ભયાનક, અજય બને." "મુક્ત થાઓ, દૂર ઉડો, હે પ્રાર્થનાથી તીક્ષ્ણ થયેલા બાણ; આગળ વધો, દુશ્મનને ઘાયલ કરો, અને મારા કોઈને સ્પર્શ ન કરો." "ગિધ અને મહાપક્ષીઓ આનું અનુસરણ કરે, ગિધો મૃતદેહનું માંસ ભોગવે; અમારી સેના અહિતથી મુક્ત રહે, અને પક્ષીઓ મારા કોઈને અનુસરે નહીં." "હે મઘવન, અમારી સામે આવેલી દુશ્મન સેના વિખેરી દો; હે ઇન્દ્ર, વૃત્રનાશક, અને અગ્નિ, બંને બાજુથી તેમને દહન કરો." જ્યાં બાણો પડે છે, જ્યાં યુવાનો બાણ જેવા છે, ત્યાં બૃહસ્પતિ અને અદિતિ અમને રક્ષા આપે, તેઓ હંમેશા અમને રક્ષા આપે. "દૈત્યોને વિખેરી દો, દુશ્મનોને વિખેરી દો, વૃત્રના ચપ્પા તોડી નાખો, ક્રોધને તોડો, હે ઇન્દ્ર, વૃત્રનાશક, હુમલાખોર દુશ્મનોના." "અમારા દુશ્મનોને વિખેરી દો, હે ઇન્દ્ર, હુમલાખોરોને નીચે ફેંકી દો; જે પણ અમને હુમલો કરે, તેને અંધકારમાં મોકલી દો." "ઇન્દ્રના બે હાથ, મજબૂત અને યુવાન, અજય, સુંદર, અપરાજેય—યુદ્ધની પ્રથમ ઘડીએ તેમને જોડો, જેઓ આસુરોની મહાન શક્તિને જીત્યા." "હું તમારા અંગોને કવચથી ઢાંકી દઉં છું; સોમરાજા તમને અમૃતથી અભિષેક કરે; વરુણ તમને વિજયી બનાવે; દેવો તમને આનંદિત કરે." "દુશ્મનો અંધ, મુંડવિહિન, સાપ જેવા બને; ઇન્દ્ર વારંવાર તેમને મારે, જેમ અગ્નિએ ઘાયલ કર્યા." "અમારા વચ્ચે કોઈ દુશ્મન હોય, કે નજીક કે દૂર અમને હાનિ પહોંચાડવા ઈચ્છે—બધા દેવો તેને સંહાર કરે; પ્રાર્થના મારા અંતરમાં કવચ બને, રક્ષા મારા અંતરમાં કવચ બને." આ રીતે, યજમાનોએ અગ્નિ, ઇન્દ્ર, પવન, જળ, બ્રહસ્પતિ તથા અન્ય દેવતાઓને પ્રાર્થના કરી, સમૃદ્ધિ, આરોગ્ય, વિજય અને સુરક્ષા માટે તેમના આશીર્વાદ અને શક્તિની વિનંતી કરી.