સામવેદઃ

યજ્ઞ માટે તૈયાર કરવામાં આવેલ અર્પણને કોઈ માપથી ન તોલાય; હવે, અશ્વિનીકુમારો, અહીં ગાનથી પ્રસન્ન થઈ, મધ્યાહ્નના પાન માટે પધારો અને આપ, દયાળુ, ભક્તના આશયથી ફરી ફરી આવો. ભક્તો પ્રભાતે, મધ્યાહ્ને, સૂર્યોદય સમયે, દિવસ-રાત, શાંતિપૂર્ણ ભાવથી અશ્વિનીકુમારોને બોલાવે છે—હવે તમારો પાન તૈયાર છે. પ્રભાતના સમયની ઉષાઓએ પોતાનું ચિહ્ન દર્શાવ્યું છે; આકાશના પહેલા ભાગમાં તેઓ તેજથી શોભાયમાન છે. લાલગાય જેવી તેજસ્વી, માતૃત્વભાવથી ભરપૂર, શ્રેણીબદ્ધ રીતે આગળ વધે છે. લાલ કિરણો, પોતાની અસીમ શક્તિથી, આકાશમાં ઉડી છે; લાલગાયોને જોતાં, ઉષાઓએ પોતાનો પ્રાચીન માર્ગ અનુસર્યો છે અને તેજ તેમના પર સ્થિર થયું છે. ક્રિયાશીલ સ્ત્રીઓ ગાન ગાય છે—તંતુઓની ગૂંથણીથી નહીં, પણ કંઠથી. એકતામાં જોડાઈ, તેઓ દૂર સુધી જાય છે, સદ્કર્મી, દાનશીલ અને હવન કરનારને પોષણ પહોંચાડે છે. અગ્નિ જાગી ગયો છે, સૂર્ય ઉગ્યો છે; તેજસ્વી ઉષાઓએ પ્રકાશ ફેલાવ્યો છે; અશ્વિનીકુમારે રથ જોડી તૈયાર કર્યું છે; દેવ સવિતાએ જગતને વિભાજિત કર્યું છે. અશ્વિનીકુમારો, જ્યારે તમે તમારો શક્તિશાળી રથ જોડો છો, ત્યારે અમને ઘી અને મધથી ભરપૂર બળ આપો; અમારી પ્રાર્થનામાં પ્રેરણા આપો જેથી યુદ્ધમાં વિજય પ્રાપ્ત કરીએ. ત્રણ ચક્રી, મીઠાશથી ભરેલો, ઝડપી ઘોડાઓથી ખેંચાતા, અને સ્તુતિથી પ્રસન્ન થયેલા રથ અશ્વિનીકુમારો માટે અહીં આવે; સર્વશ્રેષ્ઠ દાન આપનાર અમને અને સર્વ જીવોને સુખ આપે. તમારી ધારા, આકાશમાંથી વરસતા વરસાદ જેવી, વહે છે અને હજારગણી સંપત્તિ તરફ દોડી જાય છે. સૌંદર્યમય ગાનને જોતા, પીળા રંગના દેવ, પોતાના શસ્ત્રો ચલાવે છે. પોતાને અંગોથી શુદ્ધ કરતા, તે હાથીની જેમ, સારા સંકલ્પવાળા રાજાની જેમ, ડાળ પર બેઠેલા ગરુડની જેમ સ્થિર થાય છે. હે સોમ, સ્વર્ગ અને પૃથ્વીમાંથી સર્વ ખજાનો અમને આપો, શુદ્ધ કરીને અહીં લાવો. નવમું, પ્રથમ ભાગ વહે છે; દૃઢ સોમરસની ધારા દેવોને અનુસરી શક્તિશાળી રીતે વહે છે. જ્ઞાની લોકો રથને શુદ્ધ કરે છે, ગાન ગાય છે; કવિઓ સ્તુતિથી તેજ ઉત્પન્ન કરે છે. હે સોમ, તારી શુદ્ધિ માટે તારી શક્તિઓ વધે અને સ્તુતિના મહાસાગર સુધી પહોંચે. હવે પવિત્ર વાણી: હું પ્રસિદ્ધ, પુજારી સ્વરૂપ ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરું છું. બળવાન સ્વામી, અણઘડ શબ્દો તારી તરફ જાય છે. જેમ ધારા પોતાના માર્ગે વહે છે, તેમ દાન આજે તારી તરફ આવે, હે ઇન્દ્ર. તારા માટે અમે યોગ્ય રીતે રથ દોરીએ છીએ, હે મહાન, ધનના સ્વામી, દુશ્મનોના વિધ્વંસક. મહાન બળથી, ઉત્તમ કર્મોથી, તું તારી બુદ્ધિથી વિશાળતામાં ફેલાયો છે. તારી મહાનતાથી, હે મહાબલી, તું બંને હાથે સુવર્ણ વજ્ર પકડી રાખે છે. જે ઋષિ, દ્રષ્ટા, પ્રાચીન નગરી તરફ તેજથી આગળ વધ્યો, સૂર્ય સમાન પ્રકાશિત, કદી થાકે નહીં. દ્વિજ પુજારી ત્રણેય સ્વર્ગો અને દિશાઓમાં તેજથી પ્રકાશિત થયો, જળના આસન પર શ્રેષ્ઠ યજ્ઞયોગ્ય બનીને ઊભો રહ્યો. એ જ દ્વિજ, પુજારી, સૌ મૂલ્યવાન વસ્તુઓ પ્રતિષ્ઠિત કરે છે; જે મનુષ્ય તેને સોમથી અર્પણ કરે છે, તે લાભ મેળવે છે. હે અગ્નિ, આજે તારી સ્તુતિથી અમે ઘોડા અને હૃદયસ્પર્શી સારા સંકલ્પ પ્રાપ્ત કરીએ. હે અગ્નિ, તું સારા સંકલ્પનો રથચાલક, જ્ઞાની, ધર્મનિષ્ઠ અને મહાન બની ગયો છે. આ સ્તુતિઓ સાથે અમારે નજીક રહેજે, તારા સર્વ દયાળુ મુખથી અમને તેજ આપજે. હે અગ્નિ, વિવસ્વતની ઉષાઓમાં, ભક્તને અમર અને તેજસ્વી દાન આપજે; હે જાતવેદસ, આજે દેવતાઓને જાગૃત કરજે. તું પ્રિય દૂત, અર્પણ લેનાર, હે અગ્નિ, યજ્ઞનો રથચાલક છે; અશ્વિનીકુમારો સાથે અમને શૌર્ય અને મહાન કીર્તિ આપજે. યુવાન, પણ ધૂળીવાળું, બહુજન સભામાં જાગે છે; દેવની દિવ્ય બુદ્ધિ જુઓ—ગઈકાલે મૃત્યુ પામ્યો, આજે એ જ જન્મે છે. પોતાની શક્તિથી, શક્તિશાળી, લાલ, ગરુડ જેવો, હંમેશા શૂરવીર, હંમેશા અડગ, સત્યને ભોજનરૂપે જાણે છે; તેનું ધન વ્યર્થ નથી, તે વિજયી અને દાતા છે. આ બધાથી તેણે પુરૂષાર્થ અને શૌર્ય આપ્યું, જેના વડે વજ્રધારી ઈન્દ્રે વૃત્રને સંહાર્યો; દેવતાઓ મહાન કર્મથી જન્મ્યા, પણ કર્મથી અલગ છે. આ સોમ દબાયો છે; મારુતો તેને પીવે છે, તેજસ્વી અશ્વિનીકુમારો પણ. મિત્ર, આર્યમાન અને વરુણ ત્રણ ભાગવાળા પાત્રમાંથી શુદ્ધ સોમ પાન કરે છે. અને ઇન્દ્ર પણ, પ્રભાતના પુજારીની જેમ, આનંદપૂર્વક સોમ પાન કરે છે. હે સૂર્ય, તું મહાન છે; તું આદિત્ય, શક્તિશાળી છે. મહાનોમાં તારી મહાનતા શ્રેષ્ઠ છે; તારી વિશાળતાથી તું ખરેખર મહાન છે. હે સૂર્ય, તારી કીર્તિથી તું મહાન છે; તારી શક્તિથી તું મહાન છે; તારી વિશાળતાથી તું દેવોમાં શ્રેષ્ઠ છે, હે અસૂર્ય, તું પુજારી, સર્વવ્યાપી પ્રકાશ, અપરાજિત છે. હે આનંદના સ્વામી, તારા ઘોડાઓ સાથે દબાયેલા સોમ પાસે આવો; તારા ઘોડાઓ સાથે સોમને પધારો. હે વૃત્રનાશક, બુદ્ધિમાન, શતશક્તિમાન ઇન્દ્ર, તારા ઘોડાઓ સાથે સોમ પાસે આવો. કેમ કે હે વૃત્રનાશક, તું જ આ સોમનો રક્ષક છે; તારા ઘોડાઓ સાથે સોમ પાસે આવો.