સામવેદઃ

ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, તમે તમારી શક્તિથી સ્વર્ગના તેજસ્વી લોકોએ શોભા આપી છે—આ જ છે તમારું શૌર્ય. ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, ભક્તોની પ્રાર્થનાઓ તમારાં તરફ ધસી આવે છે, અને એ પ્રાર્થનાઓ સત્યના માર્ગે આગળ વધી રહી છે. ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, તમારું બળ મહાન છે; તમારાં આસન અને માર્ગો સ્થિર થયેલા છે અને તમારી રક્ષા નિશ્ચિત છે. કોણ જાણે છે કે, કોના માટે તમે બંને સોમરસ પાન કરો છો? કોણ છે એ, જેણે તમને અહીં સ્થાપ્યા—એ જ, જે પોતાની શક્તિથી દુર્ગો ધ્વંસ કરે છે અને મધુર સોમમાં આનંદ પામે છે? તમે બંને ઉદાર પ્રાણી કે ગજની જેમ અનેક સ્થળે વિહાર કરો છો; તમને કશું રોકી શકતું નથી. જ્યારે સોમ પિંડન થાય છે, ત્યારે તમે મહાન શક્તિથી આવો છો, અને પ્રચંડ ગતિથી ચાલો છો. જે યોદ્ધા ભયાનક છે, સજ્જ છે, અને દયાળુ છે—જો એ દાતા ગાયકની વંદના સાંભળે, તો ઇન્દ્ર સ્ત્રીની પાસે ન જાય. શુદ્ધ, વહેતા સોમરસ વહેવા લાગ્યા છે, હે સિંધુ, અને બધા યજ્ઞકાર્યોમાં વ્યાપી ગયા છે. આ વહેતા સોમો આકાશમાંથી, અંતરિક્ષમાંથી, ધરાની કાંઠે વહે છે. તેજસ્વી અને ઝડપી એ નદીઓ વહે છે, હે સિંધુ, અને સર્વ દ્વેષોને નાશ કરે છે. હું તમને બોલાવું છું, ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, વૃત્રના સંહારક, હંમેશા વિજયી અને અપરાજિત, શ્રેષ્ઠ બળદાતા. ગાયકોએ, જે સ્તુતિ અને માર્ગદર્શન જાણે છે, તમારાં સ્તુતિ કરી છે; ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, હું સંપત્તિ માટે તમારો પસંદ કરું છું. તમે બંને, એક જ કાર્યથી, દાસ સ્ત્રીઓના નવ્વદુર્ગો ધ્વંસ કર્યા. તમારી તેજસ્વી મુર્તિવાળાં, હે અગ્નિ, અમારા ગીતો તમારી તરફ મોકલવામાં આવે છે—શક્તિ અને ઊર્જાથી ભરપૂર. અમે તમારા આશ્રયે આવ્યા છીએ, જેમ કે સૂર્યની છાંયામાં, હે અગ્નિ, સુવર્ણમય સ્વરૂપવાળા, તમારી રક્ષા માટે. તીક્ષ્ણ શિંગવાળાં વૃષભ જેવો, ભયાનક ધનુર્ધારી જેવો, હે અગ્નિ, તમે દુર્ગો ધ્વંસ કર્યા. અમે વિશ્વાનર અગ્નિને શોધીએ છીએ, જે સત્ય અને પ્રકાશના સ્વામી છે, અવિરત તાપવાળા, યજ્ઞ માટે. જેમણે આ યજ્ઞ સ્થાપ્યો છે, જે યજ્ઞનું શ્રેષ્ઠ પ્રકાશ છે, એ ઇચ્છાએ ઋતુઓને મુક્ત કરે છે. અગ્નિ, પ્રેમાળ ગૃહોમાં, ભૂતકાળ અને ભવિષ્યની ઇચ્છા સાથે, પોતાના કુટુંબમાં તેજસ્વી રીતે ઝળકે છે. અગ્નિ, પ્રાચીન જન્મથી, ત્રીજા અષ્ટમાંશમાં, પોતાનાં સ્વરૂપથી તેજસ્વી બની, કવિની બુદ્ધિથી વૃદ્ધિ પામે છે. હું અગ્નિને બોલાવું છું, બળના વંશજ, શુદ્ધ જ્વાળાવાળા, આ યજ્ઞમાં, આ પવિત્ર વિધિમાં. હે અગ્નિ, મહાન શક્તિવાળા, તમે અમારા મિત્ર રહો; તમારી તેજસ્વી જ્વાળાથી, દેવતાઓ સાથે પવિત્ર કુશ પર આવો. તમારી શક્તિ ઊઠે, દૈત્યને તોડે, હે પથ્થર-વિદારી; અમારા વિરોધીઓને દૂર કરો. આ બળથી, તમે રથોની સ્પર્ધા અને ઇનામ પર દુશ્મનોને પરાજય આપ્યો છે; એનું સ્તુતિ કરો, જેણે નિર્ભય હૃદયથી અમારો રક્ષણ કર્યું છે. કોઈ પણ એ વહેતા (સોમ)ના નિયમોને અવગણી શકતો નથી; જે યુદ્ધમાં તમારો વિરોધ કરે છે, તેને તોડો. તેઓ ઉત્સાહિત, સુવર્ણમય, નદીઓમાં ઝડપી ઘોડા જેવા, ઇન્દ્ર માટે ઇચ્છાવાન સોમને આગળ ધપાવે છે. આવો, ઇન્દ્ર, તમારા શોભાયમાન ઘોડાઓ સાથે, જેમના પર મોરપાંખ શોભે છે; કોઈ પણ—even બંધન કરનાર પણ—તમને રોકી ન શકે; ધનુર્ધારીની જેમ નિશાન પર આવો. તમે, વૃત્રના વિધ્વંસક, બંધને તોડો, દુર્ગો ભાંગો, જળમાંથી જન્મેલા, સફેદ ઘોડાઓના રથચાલક; ઇન્દ્ર, તમે દ્રઢને પણ તોડી નાખ્યા. તમે સાગર જેવી ઊંડી પ્રતિજ્ઞા પોષો છો; ગાયોની જેમ સમૃદ્ધ ચરાગાહ આપો છો; નદીઓ સરોવરમાં જે રીતે મળે છે, તેમ તમે સમૃદ્ધિ એકત્ર કરો છો. વૃષભ જેવી તરસ સાથે પાણી પાસે જાય છે, એમ તમે અમારે, અમારા પૂર્વજો અને અમારાં તરફ આવો; કણ્વાઓ સાથે જોડાઓ, અમારું પીણું પીઓ. દાતા ઇન્દ્ર, દબાયેલા સોમો તમને આનંદ આપે; તમે એ શ્રેષ્ઠ દાતા પાસેથી સોમ પીધો અને બળ મેળવ્યું. મહાન શક્તિવાળા દેવ, માત્ર તમારું જ સ્તુતિ થાય છે; generous ઇન્દ્ર, તમારાથી વિના કોઈ પણ નર માટે સહાયક નથી—હું તમને આ વચન કહું છું. તમારી દાન અને સહાય અમારે કદી ન ઘટે, હે ઉદાર; તે અમારે કદી ઓછું ન થાય—તમારા તમામ માનવીય ખજાનાં પ્રજાઓ માટે વહેંચો. આકાશની તેજસ્વી પુત્રી દેખાય છે, ઊગી અને પ્રસરી રહી છે, સૂર્યની બહેન તરીકે. તેજસ્વી, લાલ ઘોડા જેવી, દૂધથી ભરપૂર ગાયોની માતા, ઉષા, અશ્વિનોની સાથી બની છે. એ અશ્વિનોની મિત્ર છે, ગાયોની માતા છે, અને ઉષા, તમે વૈભવની સ્વામિની છો. આ નવી ઉષા પ્રકાશિત થાય છે, સ્વર્ગપ્રિય; હું તમારી સુંદરતા માટે મહાન અશ્વિનોને સ્તુતિ કરું છું. તમે બંને, અદ્ભુત, નદીઓની માતાઓ, સંપત્તિદાતા, જ્ઞાની દેવતાઓ, બુદ્ધિથી સંપત્તિને જાણો છો. તમારી સ્તુતિઓ ઉચ્ચારાય છે, તમારા ગીતો વિશાળ ધરા પર ગુંજે છે; હે અશ્વિન, તમારો રથ સમૃદ્ધિ સાથે આવે. હે ઉષા, અમને એ તેજસ્વી વૈભવ આપો, ઝડપી ઘોડાઓથી સજ્જ, જેના દ્વારા અમે સંતાન અને વંશજોને પોષી શકીએ. ઉષા, આજે અહીં આવો, આ ગાય અને ઘોડાઓથી સમૃદ્ધ સ્થાને; અમારે માટે તેજસ્વી થાઓ, કીર્તિ અને સત્ય આપો.