સામવેદઃ

ઇન્દ્રની અદ્ભુત તાકાત અને તેજસ્વિતા એ રીતે પ્રગટ થાય છે કે જેમણે બંને લોકોને એક ચામડીની જેમ જોડીને એક કરી દીધા. કૃપાળુ, ધનવાન અને આનંદદાયિ એ શુભ કન્યા છે. હવે, મહાન ઈન્દ્ર, તમારી બે સુંદર અને સમાન વાઘાઓને રથમાં જોડીને અહીં પધારો—તેઓ નજીક આવે છે. આ વાઘાઓ નમ્રતાપૂર્વક પાણીમાં ઊભા છે, તેમની દસ શિંગડીઓ દરેક દિશામાં સૂચવે છે. આઠમો અને બીજો ભાગ પોતપોતાના માર્ગે દોડે છે; સોમરસ રેડનારા વીર અને મહાન ઈન્દ્ર માટે ઉત્સાહપૂર્વક દોડી આવે છે, આ મદક દ્રવ્ય માટે. અહીં, પ્રાર્થનાથી જોડાયેલી બે વાઘાઓ ઝડપથી ઈન્દ્રને, મિત્રને, ગીતોથી સ્તુત કરવાના માટે લાવે છે. વૃત્રના સંહારક, યજ્ઞોથી સમૃદ્ધ ઈન્દ્રે પાન કર્યું છે; હવે, તેને અમાથી દૂર ન રાખો—તે મહાન શક્તિથી પરિપૂર્ણ છે. તમારી પાસે સોમરસની બूँદો આવી રહી છે, જેમ નદીઓ સમુદ્ર તરફ દોડી જાય છે; ઈન્દ્ર, તમને કોઈ પાર કરી શકતો નથી. તમે તમારી મહત્તામાં પ્રગટ થયા છો; સોમરસના પાન માટે, ઈન્દ્ર, તમારા અંતરમાં જાગ્રત રહો. ઈન્દ્ર, વૃત્રના વિધ્વંસક, સોમરસ તમારા પેટ માટે સુખદ થાય; બूँદો તમારા નિવાસસ્થાન માટે કલ્યાણકારી થાય. વય સાથે જાગો, અને આ સમજો—દરેક કુળે જેમની સ્તુતિ કરે છે, એવા પૂજ્ય રુદ્ર માટેનું ગીત. એ મહાન, અડગ, ધૂમ્રધ્વજ, આગળ તેજસ્વી દેવતા અમને જ્ઞાન અને શક્તિ માટે પ્રેરણા આપે. એ દૈવી ચિહ્ન, પ્રજાપતિ, કલ્યાણકર્તા, અમને ગીતોથી સાંભળે—અગ્નિ, મહાન તેજવાળો. દબાણ સમયે, અનેકવાર બોલાવાયેલા દેવતા સાથે, દુધાળ ગાય જેવું, દાનવિર માટે શુભ એવું, એ શક્તિ માટેનું ગીત ગાવો. સારા દેવતા ધનનું દાન રોકતા નથી, જ્યારે ગીતો તેમની પાસે પહોંચે છે. શત્રુઓના વિનાશક, એ ગૌશાળામાં જાય; પોતાની શક્તિથી અમને દૂર ન કરે. વિષ્ણુએ ત્રણ ડગલાં ભરી લીધાં; તેણે ત્રણ વાર પગ મૂકીને સર્વેને ધૂળમાં આવરી લીધાં. વિષ્ણુ, રક્ષક અને અપરાજેય, એ રીતે ત્રણ પગલાં ભરી, ત્યાંથી ધર્મને જાળવે છે. વિષ્ણુના કાર્યો જુઓ, જ્યાંથી તેની પવિત્ર નિયમો પ્રગટ થાય છે—ઈન્દ્રનો પ્રિય મિત્ર. વિષ્ણુનું સર્વોચ્ચ પગલું, વિદ્વાનો હંમેશા જુએ છે, આકાશમાં વિસ્તરેલા નેત્રની જેમ. એ સર્વોચ્ચ પગલું કવિઓ સતત જાગી, એકસાથે પ્રગટ કરે છે. ત્યાંથી દેવતાઓ અમને રક્ષે, જ્યાં વિષ્ણુએ પૃથ્વીના શિખરે પગલાં મૂક્યાં છે. તમે કે યજમાન અમારો રોષ ન કરો; દૂરથી આવો અથવા નજીક હો તો અમને સાંભળો. તમારા પ્રાર્થનાથી, દબાણ સમયે, ગાયક ધનની ઇચ્છાથી મધ પર બેઠેલા માખીઓની જેમ બેઠા છે, ઈન્દ્ર; તેઓએ પોતાનું પગ રથ પર મૂક્યું છે. મેં પ્રાચીન સ્તુતિ ગાઈ છે; તેને બ્રહ્મા અને ઈન્દ્રને કહો. મહાન ઋચાઓ અનુસરતી આવી; ગાયકના વિચારો વહેતા થયા. ઈન્દ્રે મહાન ધન વરસાવ્યું છે; પૃથ્વી, સૂર્ય, તેજસ્વી અને પવિત્ર દેવતા, ગૌદાતા, અને સોમરસે ઈન્દ્રને આનંદિત કર્યો છે. સોમ, ઈન્દ્રના પાન માટે, વૃત્રના સંહારક માટે, કુશળ પુરુષ માટે, દાનવીર માટે, અને પોતાના આસન પર બેઠેલા દેવતા માટે રેડવામાં આવે છે. હે પ્રસિદ્ધ દેવતા, અમે તમારા મિત્ર અને વિદ્વાનો સાથે, શક્તિની સુગંધ પ્રાપ્ત કરીએ; અમને તેજસ્વી ધન મળે. તેઓ એ પીળા, વાઘા રંગના ઘોડાને પાણીથી શુદ્ધ કરે છે, જે મદકતા સાથે સર્વે દેવતાઓ પાસે જાય છે. હે ધનવાન ઈન્દ્ર, કયો મનુષ્ય તમને જીતે શકે? હા, દયાળુ, શ્રદ્ધાથી, શક્તિશાળી વ્યક્તિ સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં શક્તિ શોધે છે. અમને પ્રેરણા આપો, દયાળુ, વૃત્રના સંહાર માટે, દાન કરનારા માટે; તમારી મદદરથી, બૌદ્ધિક ઈન્દ્ર, અમે તમામ મુશ્કેલીઓ પાર કરીએ. હે અધ્વર્યુ, મધમેળ સોમરસ પાત્રમાંથી રેડો; કેમ કે તેમ જ સદા વૃદ્ધિ પામતો વીર સ્તુતિ પામે છે. ઈન્દ્ર, વાઘાઓના રથચાલક, તમે પ્રાચીન સ્તુતિ કદી છોડતા નથી; તમે તમારી શક્તિથી ઊભા રહો છો, અપરાજિત. અમે એ શક્તિનાથને બોલાવીએ છીએ, હે પ્રસિદ્ધો, કે વિદ્વાનો અને અવિરત સ્તુત કરનારાઓથી તેઓ વધે. ગીતથી દેવતાઓએ એ તેજસ્વી, અમોઘ દેવને, હવનકર્તા તરીકે સ્થાપ્યા છે. દાનની ઇચ્છાથી, હે પ્રેરિત, અગ્નિની તેજસ્વી જ્વાળાને, રથચાલકને, આ જ્ઞાન માટે, સોમ માટે, તેજસ્વી યજ્ઞ માટે, અને પ્રાચીન વિધિ માટે સ્તુતિ કરો. પથ્થરોથી દબાયેલો સોમ, અખંડ અવરોધો પાર કરે છે; શહેરમાં પુરુષ જેવો, પીળો દેવતા જંગલમાં પોતાનું સ્થાન લે છે. તે પોતે શુદ્ધ થયો છે, નાનકડા અવરોધો પાર કરી, વિજયી રથચાલકની જેમ શક્તિની તલપ ધરાવે છે; વહેતો, સ્તુત કરવા યોગ્ય સોમ, વિદ્વાનો અને ગાયક સાથે. અમે આજે આ મહાન, શસ્ત્રધારી દેવને પૂર્ણ કર્યા છે; તેથી, દબાણ સમયે, તેના માટે દબાયેલો સોમ લાવો; હવે તેને પ્રસિદ્ધ દેવતા માટે શોભાવવો. અહીં, વાઘાઓના રક્ષક પણ પોતાના માર્ગમાં શોભે છે; તે, અમારી સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈ, ઈન્દ્ર, ઉત્તમ વિચારો સાથે અહીં આવે.