સામવેદઃ

પવિત્ર પથ્થરો એકબીજામાં મિલી ગયા છે, અને મીઠો રસ પાત્રમાં રેડાયો છે, જ્યાં પાણીનું વહાણ બહાર આવે છે. ત્યાં, શ્રદ્ધાથી, લોકો પાણીના સ્થળે એ ઊંચા ચક્રવાળા, દૂર સુધી વહેતા અને કદી ન સુકાતા પ્રવાહને આરપાર રેડે છે. અમે તારી તીવ્ર સંગતથી ડરતા નથી, ન તો થાકીએ છીએ; હે મહાન, તું તુર્વશ અને યદુ માટે જે મહાન કાર્યો કર્યા છે, એ અમને જોવા દે. તારા ડાબા ભાગથી, હે શક્તિશાળી, તું હલાવ છે; દાતા એથી ક્યારેય રોષે ભરાતા નથી. મધથી ભીના અને શોભિત ગાયો બહાર આવે છે; આવો, વહેતા અમૃતને પીવો. હે પુરૂવસા, મારા આ ગીતો તેજસ્વી, શુદ્ધ, બુદ્ધિશાળી અને વિવેકપૂર્ણ છે; મેં તને સ્તુતિથી વંદન કર્યું છે. આ એક, જે હજાર ઋષિઓ દ્વારા સન્માનિત છે, તે દરિયાની જેમ વ્યાપક ફેલાયો છે; તેની મહાનતા સાચી છે, હું તેના બળ અને પ્રભુત્વની યજ્ઞમાં અને વિદ્વાનોની રાજસત્તામાં પ્રશંસા કરું છું. જેના માટે આર્ય અને દાસા બધા અધીન છે; દુશ્મન—even વિરુદ્ધ હોય ત્યારે પણ—વશ થાય છે. હે તેજસ્વી, તને ધન અર્પણ થાય છે. ઝડપથી ચાલનારાઓએ મધમેળવેલી ઘીનું ગીત ગાયું છે; ઋષિઓએ સ્તુતિના મંત્રો ગાયા છે. અમારે માટે, ધન ફેલાયું છે, મહાન શક્તિ પ્રાપ્ત થઈ છે; અમારે માટે, હે ઇન્દુ, નદીઓ અમારી પોતાની છે. હે ઇન્દુ, ગાય અને ઘોડા સાથે દબાવેલો, કુશળ, ધનવાન, શુદ્ધ રંગવાળો, તને ગાયોમાં જ રાખવાનું છે. અમારે માટે, હે ઇન્દુ, હરિનો સ્વામી, સર્વોથી દિવ્ય, મિત્રતા જેવી મિત્રતા ધરાવનાર, મહાન લોકોમાં તેજસ્વી બની રહે. હે ઇન્દુ, અમેથી કોઈ અધર્મી, દુશ્મનને દૂર હાંકી દે; તું શક્તિશાળી છે, દ્વિચિત્તાને દૂર કર. તેઓ અંકુરિત કરે છે, શોભિત કરે છે, જોડે છે; શક્તિને ઉશ્કેરે છે, મધથી અંકિત કરે છે. સુવર્ણ ખુરવાળાઓ પાણીમાં પ્રાણી પકડે છે, જ્યારે તે શ્વાસ લે છે અને નદીમાંથી ઉડી જાય છે. બુદ્ધિશાળી, પવિત્ર કરનારને ગાવો; મહાન પ્રવાહ વહે છે, અંધકાર દોડી આવે છે. સાપ પોતાની ત્વચા ઉતારે તેમ, તેજસ્વી એક સરકતો જાય છે; રમતો યુવાન જેમ, પિંગળ એક આગળ વધે છે. શ્રેષ્ઠ રાજા પ્રકાશે છે, વિશ્વમાં દિવસે સ્થાપિત થયો છે; પિંગળ, ઘીથી સ્નાન કરેલો, સુંદર, સાગર સમાન, તેજસ્વી રથવાળો, ધન અને ઘર માટે પવિત્ર થાય છે. આ અષ્ટમ, પ્રથમ અર્ધ, સર્વ અગ્નિ સાથે, હે અગ્નિ, આ યજ્ઞ, આ વાણી, બળ અને યશથી પૂર્ણ થાય. જે કાયમ છે, તે દરેક દેવતાનું પૂજન કરીએ છીએ; તારા માટે, હોદાન પ્રગટાવવામાં આવે છે. પ્રજાપતિ, આનંદદાયક, શ્રેષ્ઠ હોતા અમને પ્રિય થાય; અમે આપણા અગ્નિઓને પણ પ્રિય બનીએ. અમે ઇન્દ્રને, સર્વેમાં શ્રેષ્ઠ, પ્રજાના હિત માટે બોલાવીએ છીએ; તે અમારો જ રહે. હે મહાન, તું આ યજ્ઞના ભોજનમાં આ અર્પણ સ્વીકાર; અમારે માટે પુષ્ટિ વધાર, અજય. તું વંશમાં જન્મેલો, ઝુંડમાં વાછરડા જેવો, તારી શક્તિથી પ્રજાઓને હલાવ છે; તું સ્વામી છે, અજય છે. હે કૃપાળુ, તારા આશ્ચર્યજનક સહાયથી અમને દાન તરફ પ્રેરણા આપ; તું, અગ્નિ, આ ધનની રથચાલક છે—અમને સલામત આશ્રય સુધી લઈ જા. અમારા સંતાન અને વંશજોને, તારા સાથીઓ સાથે, ક્યારેય નિષ્ફળ ન થતા અને હંમેશા હાજર રહેતાં, રક્ષણ કર; અગ્નિ, અમેથી દૈવી દુશ્મનાઈ અને અધર્મી નુકસાન દૂર કર. હે વિષ્ણુ, તું કયું પ્રસિદ્ધ નામ ધરાવે છે, જે તું ઘેરી રહ્યો છે? કેમ કે મેં કહ્યું—'હું શિપિવિષ્ટ છું.' તું તારો સ્વરૂપ અમેથી છુપાવતો નહીં; જ્યારે તું સભામાં બીજા રૂપે દેખાયો હતો, એ વખતે. હવે, હે શિપિવિષ્ટ, હું તારી અર્પણના વિશે જાહેર કરું છું, હે મહાન, તારા કાર્યો જાણીને, હું તારી પ્રશંસા કરું છું, જે જંગલમાં શક્તિશાળી છે અને આ વિશાળતાના અંતે નિવાસ કરે છે. હે વિષ્ણુ, તારા માટે હું 'વષટ્' ઉચ્ચારી; તું આ અર્પણ સ્વીકાર, હે શિપિવિષ્ટ. મારી સ્તુતિ તારે પહોંચે; તમે બધા હંમેશા અમારે કલ્યાણથી રક્ષા કરો. હે વાયુ, હું તારા પાસે આવ્યો છું, તેજસ્વી, મીઠા પાનના શ્રેષ્ઠ ભાગ સાથે; અહીં આવ, હે દેવ, સ્તુતિને યોગ્ય, તારા સહયોગીઓ સાથે સોમ પી. ઇન્દ્ર અને વાયુ, તમે બંને આ સોમપાન માટે યોગ્ય છો; કેમ કે પ્રવાહો બંને તરફ વહે છે, જેમ પાણી એકસાથે નીચે જાય છે. હે વાયુ અને ઇન્દ્ર, બંને શક્તિશાળી, બળના સ્વામી, તમારાં સહયોગીઓ સાથે, એક જ રથ પર સોમપાન માટે આવો. પછી, રાત્રે શોભિત થઈને, તમે ઇનામ તરફ આગળ વધો છો; જ્યારે વિચારો વિવસ્વતના પિંગળને પ્રેરણા આપે છે. અમે એ ઉત્તેજક પાન તૈયાર કરીએ છીએ, જે ઇન્દ્રને પ્રિય છે, જે ગાયોએ પોતાની શક્તિથી, પ્રાચીનકાળથી અને હવે પણ, આપ્યું છે, હે વિદ્વાનો. એ પવિત્ર કરનારને, પ્રાચીન ગીતે પણ પ્રશંસા કરી છે; અને પ્રેરિત વિચારો, દેવોના નામો ધરાવતા, તેને શોભિત પણ કર્યા છે. મજબૂત લગામવાળા ઘોડા જેવો, અમે તને, હે અગ્નિ, શ્રદ્ધાથી, યજ્ઞના રાજા તરીકે સન્માન કરીએ છીએ. એ પુત્ર, શક્તિશાળી, દુરગામી, અત્યંત દયાળુ અને દાનશીલ, અમારો બને. તે હંમેશા અમને હાનિથી, નજીક અને દૂરથી, મરનાર અને દુષ્ટથી, અમારા સર્વ જીવન માટે, રક્ષે. તુ, હે ઇન્દ્ર, યુદ્ધમાં બધાં વિરોધીઓને પછાડે છે; તું શાપોનો નાશક, સર્જક, વૃત્રનો સંહારક—તું હુમલાખોરને જીતે છે. ધરાઓ તારી અતિશય શક્તિનું અનુસરણ કરે છે, જેમ માતાઓ બાળકને કરે છે; તું બધા દુશ્મનોને તોડી નાખે છે, જ્યારે, હે ઇન્દ્ર, તું કૃધ્ધ થઈને વૃત્રને જીતે છે. યજ્ઞે દુશ્મનોને પાછા હાંકી દીધા, આકાશમાં આવરણ રચ્યું. તેણે મધ્યાકાશ, સ્વર્ગનું વિસ્તરણ, સોમપાનની મસ્તીમાં વિભાજિત કર્યું, જ્યારે ઇન્દ્રે અવરોધને તોડી નાખ્યો. તે અંગિરસોથી ઊભી થઈ, છુપાયેલા સ્થાનોથી પ્રકાશિત થઈ; છુપાયેલી રહી, હવે આવરણ દૂર કરી દીધું છે. એ મહાન વિજયી સભામાં, તમે બધા દરેક ગીતમાં તેને બોલાવો, સહાય માટે તેને ઉશ્કેરો.