સામવેદઃ

અનંત ગૌધન અને વિપુલ સમૃદ્ધિના દાતા, દેવતાઓમાં મહાન ઈન્દ્ર, પુરંદર, આપણા ગીતો દ્વારા સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ થયા છે, કારણ કે તેમણે સર્વેને સહાય આપી છે. સમસ્ત સંપત્તિ આપનાર, મનુષ્યોમાં આનંદદાયક હોતાર, અગ્નિ માટે પ્રથમ મધભર્યા પાત્રો અર્પિત થાય છે; તેમની સ્તુતિઓ અગ્નિ સુધી પહોંચે છે. ઉદાર અને દક્ષિણ યોદ્ધાઓ, ઘોડાની જેમ વચનોથી પ્રસાર પામે છે; વંશજ અને સંતતિમાં, અદ્ભુત કુળપતિ, તમે ઉદારને ધન સંપત્તિ આપો છો. હે વરુણ, મારી પ્રાર્થના સાંભળો અને આજે દયા કરો; હું તમારી શરણમાં સહાય માટે આવ્યો છું. હે મહાબળવાન, કઈ સહાયથી તમે ક્યારેય થાકતા નથી? કયા આધારથી તમે ઉપાસકોને દાન લાવો છો? ઈન્દ્રને જ આહુતિઓ અર્પિત થાય છે; યજ્ઞસ્થળે યજ્ઞકર્તાઓ ઈન્દ્રને બોલાવે છે; ધનપ્રાપ્તિ માટે અમે ઈન્દ્રને, ધનના દાતાને, આમંત્રિત કરીએ છીએ. ઈન્દ્રે પોતાના મહિમાથી આકાશ અને પૃથ્વી વિસ્તૃત કરી છે; પોતાની શક્તિને કારણે સૂર્ય ઉજવાયો છે; સર્વ જીવો ઈન્દ્રમાં સમાયેલ છે; ઈન્દ્રમાં જ સોમરસ વહે છે. હે સર્વસર્જક, યજ્ઞથી વૃદ્ધિ પામનાર, તું પોતાને પોતાની જ રૂપે પૂજ; તારી શક્તિ સત્ય છે. અન્યત્ર બધા ગૂંચવાયે, પણ અહીં અમારો ઉદાર સ્વામી જ્ઞાની બને. સ્વર્ણમય તેજથી પવિત્ર થઈ, તે પોતાના રથ સાથે સર્વ દ્વેષને જીતે છે; સૂર્યની જેમ, પીઠ પર વહેતી ધારા તેજ આપે છે; લાલિમય, તપ્ત, અને શુદ્ધ, સાત મુખે સ્તુતિઓ ગાય છે અને સર્વરૂપે ગમે ત્યાં ગમન કરે છે. પૂર્વ દિશામાં જ્ઞાની રક્ષા કરે છે; તેના કિરણોથી ઋષિનું રથ દોડે છે—દૈવી, દૃશ્યમાન રથ. હે પરાક્રમી ઈન્દ્ર, વિજય માટે સ્તુતિઓ તને આનંદ આપે છે; યુદ્ધમાં તું અખંડ વજ્ર બની જાય છે. તમે વેપારીઓનું ધન જાણો છો; માતાઓ સાથે તેને પોતાના ઘરમાં એકત્ર કરો છો. સત્યના વિચારો સાથે, ઘરમાં દૂરની સ્તુતિ રચો છો, જ્યાં વિચાર સંઘર્ષ કરે છે. ત્રિવર્ણી, તેજસ્વી પાંખોથી પ્રકાશ સ્થાપિત કર્યો છે; અમને ગાયનું ધન, ઘોડાની ઈચ્છા અને પુરુષબળ આપો. હે મનુષ્યો, આનંદિત, પરિશ્રમથી ભીના, સત્યબળ ધરાવનારા, ઉત્સુકના ઇચ્છા જાણો. અમર પુત્રો અમારા ગીતો સાંભળે, અને અમ પર કૃપા કરે. હે દ્યાવાપ્રથિવી, તમારા માટે અમે મહાન, તેજસ્વી સ્તુતિ લાવીએ છીએ, શુદ્ધ અને પ્રશંસનીય. તમે પવિત્ર થઈ, સ્વશક્તિથી શાસન કરો છો, દરેક પોતપોતાના રૂપે, અને પ્રાચીન સત્ય આગળ વધાર્યું છે. મિત્રનું મહાન સહાય, સત્યને સંભાળે છે અને યજ્ઞને ઘેરી બેઠાં છે. તમારી સભામાં, મારા શબ્દો ઘૂસણખોર પોપટ જેવા છે; હું એ શબ્દો છુપાવતો નથી. હે દાનના સ્વામી, સ્તુતિગાયક, પરાક્રમી, તારી કીર્તિ સૌમ્ય વાણી સાથે યુક્ત રહે. હે શતશક્તિમાન, અમારા સહાય માટે ઊભા રહો; સહયોગીઓ વચ્ચે અમે બોલીએ. ગાયો જળસ્થળે આવી છે, યજ્ઞરસથી ભરપૂર, સોનાની કાનની વાળથી સજ્જ. પથ્થરો એકઠા થયા, મીઠો રસ પાત્રમાં ઢળ્યો, જળસ્થળે વહે છે. શ્રદ્ધાથી, ઊંચા પાટાવાળાં, દૂર જતાં, ક્યારેય નિષ્ફળ ના થતી ધારા જળસ્થળે વહે છે. તારી ભયાનક સાથમાં અમે ભયભીત કે થાકેલા ન થઈએ; તુર્વશા અને યદુ માટે કરેલા મહાન કાર્યો અમને જોવા દો. તારી ડાબી બાજુથી તું હલાવે છે, હે શક્તિશાળી; દાતા એમાં ક્યારેય રોષાવાન થતો નથી. મધથી મિશ્રિત, શોભાયમાન ગાયો આગળ આવે છે; આવો, વહેતા અમૃતને પીવો. હે પુરૂવસ, મારા ગીતો તેજસ્વી, શુદ્ધ, જ્ઞાની અને વિવેકી છે; તેમણે તારી સ્તુતિ કરી છે. હજારો ઋષિઓ દ્વારા માન્ય, તે સમુદ્ર જેવો પ્રસરી ગયો છે; તેની મહાનતા સત્ય છે, હું તેની શક્તિની યજ્ઞોમાં અને જ્ઞાનોના રાજમાં પ્રશંસા કરું છું. જેના માટે આર્ય અને દાસ, બંને વશીભૂત છે; દુશ્મન—even વિરોધી—પછાડી શકાય છે. હે તેજસ્વી, તને ધન અર્પિત થાય છે. ઝડપી, મધમય ઘૃતથી ગીત ગાય છે; ઋષિઓ સ્તુતિઓ કરે છે. અમને ધન અને મહાશક્તિ પ્રાપ્ત થાય છે; અમને, હે ઈન્દુ, ધારા પ્રાપ્ત થાય છે. હે ઈન્દુ, ગાય અને ઘોડા સાથે દબાયેલ, કુશળ, ધનવાન, શુદ્ધવર્ણ, તને ગાયોમાં સ્થાન મળે છે. અમારા માટે, હે ઈન્દુ, હરિનો સ્વામી, સર્વોપરી, મિત્ર સમાન, મહાન, મહાનુભાવોમાં તેજસ્વી બની રહે. હે ઈન્દુ, તું અમથી દુર્ગણ અને દ્વિચિત્ત શત્રુઓને દૂર કરે છે; તું શક્તિશાળી છે, દ્વિચિત્તને વિસર્જન કરે છે. તેઓ અર્પણ કરે છે, શણગાર કરે છે અને એકત્રિત કરે છે; શક્તિ જાગૃત કરે છે, મધથી અર્પણ કરે છે. સુવર્ણ ખુરાવાળાં જળમાં પ્રાણી પકડી લે છે, જેમ તે નદીમાંથી શ્વાસે અને ઊડે છે. જ્ઞાની, પવિત્ર એક માટે ગીત ગાવો; મહાધારા વહે છે, અંધકાર દોડી જાય છે. સાપ ચામડી છોડે તેમ તેજસ્વી સરકે છે; રમતી યુવાન જેમ, તપ્ત આગળ વધે છે. પહેલો રાજા દિવસે વિશ્વમાં સ્થાપિત, ઉજાસથી તેજસ્વી થાય છે; લાલિમય, ઘૃતસ્નાન કરેલો, સુંદર, મહાસાગર સમાન, તેજસ્વી રથવાળો, ધન અને ઘરની પવિત્રતા માટે શુદ્ધ થાય છે. આઠમું, પ્રથમ ભાગ, અગ્નિ સાથે, યજ્ઞ અને વાણી, શક્તિ અને કીર્તિથી પૂર્ણ થાય. જે કાયમી છે, દરેક દેવની ઉપાસના કરીએ છીએ; તારા માટે આગ પ્રજ્વલિત છે. જનસમૂહના સ્વામી, આનંદદાયક, યજ્ઞકર્તા, અમને પ્રિય બને; અમને અમારા આગ પ્રિય બને. અમે સર્વોપરી ઈન્દ્રને લોક માટે બોલાવીએ છીએ; તે માત્ર અમારો જ રહે. હે મહાબળવાન, આ યજ્ઞભોજનમાં આહુતિ સ્વીકારો; અમને અપરાજિતપણે પોષણ વધારજો. ગાયોમાં સૂર જેવા, વંશજમાં જન્મેલા, તું પોતાની શક્તિથી જનસમૂહને ઉદ્ગ્રહિત કરે છે; તું સ્વામી છે, અપરાજિત. આ રીતે, દેવોની મહિમા, યજ્ઞની પવિત્રતા અને ઉદારતા, અને ભક્તોની શ્રદ્ધા એક સુંદર વાર્તા તરીકે વહે છે—જ્યાં દેવી-દેવતાઓના આશીર્વાદ અને ભક્તિનો સંગમ છે.