સામવેદઃ

યજમાનના હાથે ઘીથી ભરેલા પાત્રો અગ્નિદેવની આરાધનામાં આગળ વધે છે—'હે અગ્નિ, અમારા આ હવનમાં પ્રસન્ન થાઓ.' યજમાન અગ્નિને, જે કૃપાળુ પુરૂહિત છે, ઋતુચક્ર મુજબ યજ્ઞમાં ઉપસ્થિત થાય છે અને તેજસ્વી પ્રકાશથી દિપે છે, એવા અગ્નિને સ્તુતિ કરે છે—'હે અગ્નિ, અમારી પ્રાર્થના સાંભળો.' 'હે પોષક દેવ, એક, બે, ત્રણ અને ચાર સ્તોત્રોથી અમારી રક્ષા કરો. સર્વ દુઃખ અને અનિષ્ટથી બચાવો, સ્પર્ધામાં અમને વિજય આપો. દેવોમાં સૌથી નજીક રહેનારા, અમને વૃદ્ધિ આપો.' જ્યારે અગ્નિદેવની જ્યોતિ પ્રગટ થાય છે, તે સમયે તે તેજસ્વી અને કુશળતાથી ભરપૂર, અંધકારને દૂર કરીને પ્રકાશ ફેલાવે છે. 'હે અગ્નિ, જ્યારે તમે તમારી સ્વરૂપથી અંધકારને ઢાંકી લો છો, ત્યારે મહાપિતા પાસેથી ઉષા ઉત્પન્ન કરો છો, સૂર્યપ્રભાને ધારણ કરો છો અને જ્વાળા સ્વર્ગીય દાનથી તેજ આપે છે.' શુભ અને પવિત્ર અગ્નિ, શુભતામાં જોડાય છે, પ્રેમાળ સ્વરૂપે આગળ વધે છે, સ્પષ્ટ ચિહ્નો અને તેજસ્વી રંગો સાથે આનંદથી સ્થિર થાય છે. 'હે અગ્નિ અંગિરસ, બલના પુત્ર, અમે કઈ સ્તુતિથી તમારી કૃપા મેળવીએ? કયા આશયથી, કોના માટે, અને કોને આ યજ્ઞ અને શક્તિ અર્પણ કરીએ?' 'તમે અમારા માટે સૌભાગ્યપૂર્ણ ગૃહો, શક્તિ અને ધન આપો.' 'હે અગ્નિ, વિવિધ અગ્નિ સાથે આવો, હોતાર તરીકે અમને પસંદ કરો. હવન માટે તૈયાર કરાયેલા, અર્પણ લેનારા, પવિત્ર કુશ પર આવો.' 'યજ્ઞના સમયે, ઘીથી ચમકતા વાળવાળા, બલના પુત્ર અગ્નિને અમે શોધીએ છીએ.' 'અમારી સ્તુતિઓ, હે તેજસ્વી અને સુંદર અગ્નિ, તમારી પાસે પહોંચે; શ્રેષ્ઠ યજ્ઞો અને સ્તુતિઓ તમારી પાસે દયા માટે જાય.' 'હે બલના પુત્ર અગ્નિ, સર્વ જન્મના જ્ઞાતા, અમને ધન આપો; તમે મૃત્યુનો હોતાર છો, અમૃત, આનંદદાયક અને પ્રતિષ્ઠિત છો.' 'અગ્નિ, અપરાજિત, લોકોના નેતા, ઝડપી રથવાળા, હંમેશા નવા.' 'અગ્નિના તેજથી, ભક્ત તેના વાહન પર બેઠા ઘર સુધી પહોંચે છે; હે શુદ્ધ તેજસ્વી, નર પણ ઘર પામે છે.' 'એ જ અગ્નિ, દેવોની ઇચ્છા, સર્વ પ્રતિસ્પર્ધીઓને બોલાવે છે, તે અશ્રમદાયક અને પ્રસિદ્ધ છે.' 'અગ્નિ, જ્યારે બોલાવાય, અમારે માટે શુભ બનજો; દાન, યજ્ઞ, અને સ્તુતિઓ બધું શુભ હોવાં જોઈએ.' 'અમારા મનને શુભ બનાવો, જેથી વિઘ્નો પાર કરી શકીએ; યુદ્ધમાં તમે જેમ વિજય મેળવો છો તેમ અમને બળ આપો, શરીરને મજબૂત કરો અને આપની કૃપાથી અમને વિજય પ્રાપ્ત થાઓ.' 'અગ્નિ, ગાય-ધનથી ભરપૂર, શક્તિ અને બળના સ્વામી, અમને મહાન પ્રતિષ્ઠા આપો.' 'પ્રજ્વલિત, ધનથી સંપન્ન, સ્તુતિને લાયક અગ્નિ, અમને નેતૃત્વ આપો અને ધન આપો.' 'હે રાજા અગ્નિ, તમારી સ્વભાવથી, દિવસ-રાત અને પ્રભાતે, તીક્ષ્ણ જ્વાળાથી દૈત્યોને દહન કરો.' 'દરેક ઘરમાં, યજમાનના આત્મિય અતિથિ તરીકે, હે અગ્નિ, તમારી પ્રાચીન વાણીની હું બલિયાં અને સ્તુતિથી પ્રશંસા કરું છું.' 'જેને લોકો ઘીથી મિત્રની જેમ અર્પણ આપી સ્તુતિ કરે છે.' 'સર્વ જન્મના જ્ઞાતા, જે દેવોને પણ પાર કરીને, અર્પણને સ્વર્ગ સુધી લઈ જાય છે.' 'પ્રજ્વલિત, ઇંધણ અને સ્તુતિથી, શુદ્ધ, તેજસ્વી, યજ્ઞના મુખ્ય, સ્થિર મુનિ, અનેક આશીર્વાદવાળા, પાપરહિત, કવિ, સર્વ જન્મના જ્ઞાતા અગ્નિને અમે આશીર્વાદથી શોધીએ છીએ.' 'અગ્નિ, અમર દૂત, દરેક યુગમાં અર્પણના વાહક, રક્ષક અને સ્તુતિને લાયક તરીકે સ્થાપિત થયા છો. દેવ અને માનવ બંને, જાગૃત અને શક્તિશાળી, કુળપતિ, શ્રદ્ધાથી તમારી પાસે આવે છે.' 'શોભાયમાન, અગ્નિ, તમે બંને નિયમોનું પાલન કરો છો, દેવદૂત તરીકે લોકોમાં વિહાર કરો છો. અમે તમારી જ્ઞાન અને કૃપા માગીએ છીએ; અમારી ત્રિપ્રકાર રક્ષા કરો.' 'પત્નીઓ પણ તમારી પાસે ગીતો ગાય છે, જેમ અર્પણ વાયુના ક્ષેત્રમાં મૂકાય છે.' 'જ્યાં ત્રિસ્તરિય પવિત્ર કુશ પર, સ્થિર અને જોડાયેલા, જાતે જ જળ પણ પગ મૂકે છે.' 'ઉદાર દેવના પગ, અપરાજિત માર્ગવાળા, શુભ છે, સૂર્યના દર્શન જેવું.' 'સાતમું, ત્રીજું ભાગ, તેઓ ઇન્દ્રને પ્રાચીન સ્તુતિથી ગાય છે; કુશળ, સહકારવાળા, રુદ્રો પ્રાચીનને ઉજવે છે.' 'ઇન્દ્ર સોમરસના ઉલ્લાસથી બળ અને શક્તિમાં વૃદ્ધિ પામે છે; આજે પણ મહાનોએ તેમનું પૂર્વવત્ મહિમા ગાય છે.' 'કુશળ ગાયકોએ, માર્ગદર્શકોએ, ઇન્દ્ર અને અગ્નિને સ્તુતિ કરી; હું તમારી કૃપા અને ધન માગું છું.' 'ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, તમે દાસા સ્ત્રીઓના નિર્વાણને એક જ કાર્યથી નવ્વે કિલ્લા ધ્વસ્ત કર્યા.' 'ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, પ્રાર્થનાઓ તમારી પાસે આવે છે; તેઓ સત્યના માર્ગે ચાલે છે.' 'તમારી શક્તિ, નિવાસ, અને કલ્યાણકારી કાર્યો અવિનાશી છે.' 'હે ઇન્દ્ર, શક્તિના સ્વામી, અમોને અપરાજિત માર્ગો સાથે સુખ આપો; અમને ધન પ્રાપ્ત થાય એ માટે અમે પ્રયત્ન કરીએ છીએ.' 'ઘોડા અને ગાયો જેવા અનેક દાન, હે દેવ, સુવર્ણમય સ્ત્રોત, આપો; માગીએ તે આપો, રોકો નહીં.' 'આવો, ઇચ્છુક પાસે આવો, સુખ અને ધન આપો; ગાયો અને ઘોડા માટે મધુરતા વધારશો, હે ઇન્દ્ર.' આ રીતે યજમાન અને ઋષિઓ અગ્નિ અને ઇન્દ્રની પવિત્ર ઉપસ્થિતિમાં શ્રદ્ધા, સ્તુતિ અને અર્પણથી યજ્ઞને પૂર્ણ કરે છે, અને દેવોથી આશીર્વાદ, રક્ષા, સમૃદ્ધિ અને વિજયની કામના કરે છે.