સામવેદઃ

એક દિવસ વિધાનસભામાં, સૌ ઋષિ અને યજમાનોએ ઇન્દ્રને આમંત્રિત કરવા માટે વિશેષ યજ્ઞ આરંભ્યો. તેઓએ ઇન્દ્રના વૃત્રનાશક, પરાક્રમી સ્વરૂપની સ્તુતિ કરતાં, સુંદર સ્તોત્રો અને સોમરસના આહ્વાન સાથે તેમને બોલાવ્યા. એ ઇન્દ્ર, ધનના પ્રથમ દાતા, સર્વ સંપત્તિના સ્વામી, શક્તિ અને મહાનતાના પુત્ર તરીકે પસંદ થયેલા હતા. પ્રાચીન અને પોષક દેવતાઓએ, જેમણે સ્વર્ગમાંથી અમૃતરૂપ ધન વહાવ્યું, એ સૌએ ઇન્દ્રના જન્મ સમયે સંગીત ગાયું હતું. કેટલાક જ્ઞાની, એ પ્રાચીન, જળમય અને તેજસ્વી સ્વર્ગીય ખજાનાઓ સુધી પહોંચ્યા હતા; જેમ સૂર્ય દેવ સવિતા આકાશમાં પ્રકાશ ફેલાવે છે, તેમ એ ખજાના ચમકતા હતા. પવિત્રકર્તા દેવ, જ્યારે તેઓ ગતિ કરે છે, ત્યારે પોતાની શક્તિથી આ બંને લોક અને સર્વ પ્રાણીઓને આવરી લે છે; ગૌઓના ઝુંડમાં વાછરડા જેવો તેજથી પ્રગટે છે. હવે, અગ્નિ, અમારી નવી સ્તુતિ દેવતાઓમાં પ્રગટાવ, અમારો મિત્ર બનીને. અગ્નિ, તું નદીઓની તરંગો જેવો વિભાજિત છે, અને ભક્ત તરફ વહે છે, દાન આપતો. અમને સર્વોત્તમ ભાગ, વિજય અને મધ્યમમાં શિક્ષા આપ, અને અંતે પણ અમને દાતા બની રહે. મેં અમર પિતાની વિદ્યા ગ્રહણ કરી છે; હું સૂર્ય જેવો જન્મ્યો છું. કણ્વ ઋષિઓ જે રીતે ભજન દ્વારા ઇન્દ્રને શક્તિ અપાવી, તેમ હું પણ પ્રાચીન જન્મથી સ્તુતિઓને શોભાવું છું. જેમણે ઇન્દ્રને સ્તુતિ કરી કે જેમણે ન કરી, બંનેમાં તું સદાય સારી રીતે સ્તુતિ પામે છે. અગ્નિ, અમારું પ્રાર્થન સ્વીકાર, સર્વ અગ્નિદેવો સાથે; જે દેવતા દીર્ઘાયુ અને દિવ્ય છે, તેઓ સાથે અમારી સ્તુતિને ઉન્નત કર. અગ્નિ, સર્વ અગ્નિઓ સાથે આગળ વધી રહ્યો છે; એના સંતાન શક્તિશાળી છે, અને અમે યોગ્ય દાનોથી તેને ઘેરીએ છીએ. અગ્નિ, તું અમને યજ્ઞ અને પ્રાર્થન માટે પ્રેરણા આપ, અમને દૈવી ધન માટે ઉદ્દીપન કર. સોમા, તારા ઉપર પ્રાચીનકાળે યજ્ઞકુશ મૂકવામાં આવ્યું, મહાન વિજય અને યશ માટે; તું અમને શૌર્ય માટે પ્રેરણા આપ. તારે પોતાની પ્રખ્યાતિથી બધું ભેદી નાખ્યું છે, જેમ પૃથ્વી પર વહેતી અવરોધરહિત ધારા, અથવા હાથમાં બાણ ધરાવતો ધનુર્ધર. અમર તત્વ મોર્ટલ માટે જન્મ્યું છે, અમર ધર્મ અને સૌંદર્ય અનુસાર; તે હંમેશાં વિજય લાવે છે, તેને પામવું જોઈએ. ઇન્દ્ર માટે સોમ રસ વહાવો; તે મધુર સોમ પીવે છે અને પોતાની મહાનતાથી પુરસ્કારો લાવે છે. મેં ઘોડાના સ્વામી, પુરસ્કાર આપનાર સાથે વાત કરી; હવે ઘોડાની સ્તુતિ સાંભળો. મિત્ર, તારા જેવો શૂરવીર પહેલેથી કે આજ સુધી કોઈ થયો નથી; ન ધનમાં, ન માર્ગમાં, ન બંધનમાં. તું નદીઓનો પ્રવાહ, યુવતીઓનો પ્રવાહ, ગૌઓનો સ્વામી છે; તું દૂધવાળી ગૌઓને પોષે છે. ધન આપનાર દેવ તારા માટે પુષ્કળ ધારા વહાવે; તેને વહાવ, ભરો, કેમ કે દેવતાએ તને બોલાવ્યો છે. દેવોએ અગ્નિને, જ્ઞાનવાન યજ્ઞપતિ, યજ્ઞ માટે રચ્યો; તે ભક્તિપૂર્વક હવન કરનારને ધન અને ઉત્તમ શક્તિ આપે છે. પથ શોધવામાં મહાન કુશળ એવા અગ્નિ દેખાયા છે, જેમાં પવિત્ર ધર્મો સ્થાપિત છે; અમારી સ્તુતિ એ મહાન જન્મ ધરાવતાં અગ્નિ સુધી પહોંચે તેવી કામના. લોકો, પોતાના કાર્યો કરતી વખતે, જેમ ધનિકોને સન્માન આપે છે, તેમ વિચારોમાં અગ્નિને સન્માન આપો. અગ્નિ, દેવોદાસનો પુત્ર, પોતાની શક્તિથી ઇન્દ્ર જેવો વિસ્તૃત થયો છે; પૃથ્વી પર ફેલાયો છે અને આકાશમાં આશ્રય પામ્યો છે. અગ્નિ, તું અમારા જીવનને શુદ્ધ કર, ઝડપી શક્તિ અને આહાર આપ, સર્વ દુઃખ અને અશુભ દૂર કર. પંચજનના યજ્ઞપતિ, મહાન અને સ્તુતિયોગ્ય અગ્નિને અમે શોધીએ છીએ. અગ્નિ, તું જ્ઞાનથી પોતાને શુદ્ધ કર, અમને તેજ અને શૌર્ય આપ, ધન અને પત્ની આપીશ. અગ્નિ, તેજસ્વી અને શુદ્ધ, તારી મધુર જીભથી દેવતાઓને અહીં લાવ અને તેમને અર્પણ કર. અમે તને ઘૃતથી અભિષેક કરેલા, સૌંદર્યથી યુક્ત, સૂર્યને જોનાર અગ્નિ તરીકે બોલાવીએ છીએ; દેવતાઓને અમારી આનંદ માટે લાવ. અગ્નિ, તને જ્ઞાનવાન, યજ્ઞના નેતા તરીકે પ્રગટાવીએ છીએ, તું યજ્ઞમાં તેજસ્વી અને મહાન છે. ગાયત્રના સ્પર્ધામાં તારી સહાયથી અમને રક્ષ, તું સર્વ સભામાં સ્તુતિપાત્ર છે. અગ્નિ, અમને વિજયી, શ્રેષ્ઠ અને અપરાજિત ધન સભામાં અપાવ. તારી શુભ માર્ગદર્શનથી અમને સર્વ પોષક ધન અપાવ, જીવન માટે આનંદ આપ. અમારા વિચારો, સ્પર્ધામાં ઝડપી રથની જેમ, અગ્નિને પ્રેરણા આપે; તેની સાથે અમે વારંવાર ધન જીતીએ. અગ્નિ, જેના દ્વારા ગૌઓ એકત્ર કરીએ, તારી સેના અને શક્તિથી, તે અમારે માટે દાન માટે ચલાવ. અગ્નિ, અમને વિશાળ, પુષ્કળ અને ગૌસભર ધન અપાવ; માર્ગ સ્પષ્ટ કર, તલવારની ધાર જેમ કાળી દઈશ. અગ્નિ, અક્ષય તારા, સૂર્યને આકાશમાં ઉઠાવ, લોકો માટે પ્રકાશ સ્થાપિત કર. તું, અગ્નિ, લોકપ્રિય, સર્વથી પ્રિય, શ્રેષ્ઠ આસન ધરાવતો પ્રકાશપુંજ છે; સ્તુતિ માટે જાગૃત રહે, અમને શક્તિ આપ. આ રીતે, ઋષિઓએ અગ્નિ અને ઇન્દ્રની મહિમા ગાતા, યજ્ઞમાં ભક્તિપૂર્વક સ્તુતિ કરી, ધન, તેજ, શક્તિ અને કલ્યાણ માટે દેવોને આમંત્રિત કર્યા, અને સર્વ લોકહિત માટે યજ્ઞ પૂર્ણ કર્યો.