સામવેદઃ

સૂર્યની જેમ ચમકતા, મયૂરની પૂંછ અને ચિતરાંગ પીઠવાળા તવાંય ઘોડાઓ, સોનાની રથ પર દેવોને મદુર સોમ રસ પીવા માટે ખેંચે છે. એ રથ પર, ગીતપ્રેમી દેવ, સૌ પ્રથમ અને શ્રેષ્ઠ રીતે તૈયાર કરેલા, વહેતા સોમના રસને આનંદથી પીવે છે; આ પ્રભુ માટે જ આ અર્પણ છે. યજ્ઞકર્તાઓ સ્તુતિના મંત્રોને તેજસ્વી ઘોડા જેવી ગતિથી વહે છે—તે મંત્રો જંગલને ભેદી, શક્તિશાળી અને દૂરસ્થ જગ્યા સુધી પહોંચે છે. હજારો પ્રવાહ ધરાવતો, દૂધ આપનાર, દેવોના જન્મ માટે પ્રિય, સત્યથી પોષાયેલ, સત્યથી જન્મેલો, રાજા અને મહાદેવ—એ મહાસત્ય છે. અગ્નિએ બધાં અવરોધો દૂર કરી દીધાં છે; એ તેજસ્વી, ધન લાવનાર, પ્રજ્વલિત, ઉજળા, કુશળતાપૂર્વક બોલાવવામાં આવે છે. માતા-પિતા ના ગર્ભમાં, પિતા જ અવિનાશી, સત્યના સ્ત્રોતમાં સ્થિર છે, તેજસ્વી છે. જાતવેદસ અગ્નિ, આકાશમાં ઝળહળતા, સંતાનથી ભરપૂર પ્રાર્થના લાવો. એ દેવો સાથે દબાવેલો, શુદ્ધ, સોનાનો, ઝડપી સોમ રસ, યજ્ઞકુંડની આસપાસ ગાયોની જેમ ગુંજતો, હોતૃઋત્વિગ્વિદ્વાન દ્વારા વહે છે. શુભ વસ્ત્રો પહેરી, મહાન ઋષિ, શબ્દોથી સ્તુતિ કરે છે; પાત્રમાં શુદ્ધ થઈ, દેવોની સેવા માટે સદાય જાગૃત અને વિદ્વાન, પ્રસિદ્ધ થાય છે. એ પર્વતની ઢાળ પર શુદ્ધ થાય છે, સૌમાંથી સૌથી તેજસ્વી, અમારી વચ્ચે સ્થિર થાય છે; પૃથ્વી પર ગુંજતો, હંમેશા આશીર્વાદથી રક્ષા કરે. હવે, અમે ઇન્દ્રને શુદ્ધ ગીત, શુદ્ધ સ્તુતિથી, મજબૂત બનીને, શુદ્ધ આશીર્વાદ સ્વીકારે એવી રીતે વખાણીએ. ઇન્દ્ર, શુદ્ધ, અમને આવો; શુદ્ધ સહાયથી, શુદ્ધ ધન આપો; શુદ્ધ સોમમાં આનંદ લો. ઇન્દ્ર, શુદ્ધ, અમને ધન આપો; પૂજકને ખજાના આપો; અવરોધો દૂર કરો; પુરસ્કાર મેળવો. અગ્નિ, અમે દેવના ધનના અનુકૂળ, આકાશને સ્પર્શતી, ઝડપી સ્તુતિ ઈચ્છીએ છીએ. અગ્નિ, જે મનુષ્યોમાં પુજારી છે, અમારા ગીતો સ્વીકારો; એ દેવસભાને સન્માન આપે. અગ્નિ, તમે પ્રસિદ્ધ છો, યોગ્ય પુજારી તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા છો; તમારી માધ્યમથી યજ્ઞ ફેલાય છે. મહાન, ત્રણ રૂપ ધરાવનાર, યુવાન, વનોથી સજ્જ, તેજસ્વી, વરુણાની જેમ, ધન અને ઇચ્છિત દાન આપનારને અવાજે વખાણવામાં આવે છે. શક્તિશાળી નેતા, સર્વવીર, વિજયી—વહેતા, અમને ધન લાવો; તીક્ષ્ણ હથિયારવાળા, ઝડપી ધનુષધારી, યુદ્ધમાં શત્રુઓને જીતો, યોદ્ધાઓમાં મહાન. વિશાળ રક્ષણથી, નિર્ભયતા પેદા કરો, પુરંધિ, પાણી શોધવા વહેતા, પ્રભાત, સ્વર્ગીય, ગુંજતા, અમને મહાન પુરસ્કાર આપો. ઇન્દ્ર, તમે પ્રસિદ્ધ છો, શક્તિના સ્વામી; તમે જ ભયંકર દુશ્મનને દુર કરો, જનતાને આશ્રય આપો, પ્રાચીન કાર્યોમાં સર્વને ઉલ્લંઘન કરો. હવે, જ્ઞાનવાન અસુર, અમે તમને ધનના ભાગ રૂપે શોધીએ છીએ, વિશાળ ચામડીની જેમ; ઇન્દ્ર, તમારું કૃપા અમને આશ્રય આપે. અમે તમને, સર્વથી પૂજનીય દેવ, અમર પુજારી તરીકે પસંદ કર્યા છે; યજ્ઞમાં વિદ્વાન. પાણીના સંતાન, કૃપાળુ, તેજસ્વી અગ્નિ, ઉત્તમ જ્વાળાવાળા, અમને મીત્ર અને વરુણાનું અનુકૂળ, અને સ્વર્ગની જળોનો આશીર્વાદ આપે. અગ્નિ, જેને તમે મરત્યોમાં રક્ષણ આપો, અને પુરસ્કારમાં સહાય કરો, એ સ્થાયી સંપત્તિ મેળવે છે. કોઈ એની શક્તિ સામે ઊભો રહી શકે નહીં, કે એને ઉલ્લંઘન કરી શકે નહીં; ન્યૂનતમને પણ પ્રસિદ્ધિ લાયક પુરસ્કાર મળે છે. એ પુરસ્કાર, ઘોડાઓ સાથે, સર્વ જનોએ જીતે, ઋષિઓ પકડી લે, એ ધન લાવનાર બને. એકસાથે, દસ બહેન, વિદ્વાનના વિચારો, શુદ્ધ કરે છે; ધનુષની ડોર, તવાંય એક સૂર્યપાત્રની આસપાસ દોડે છે, પુરસ્કારમાં ઘોડાની જેમ. વાછરડાં જેવી, માતાઓ સાથે, શક્તિશાળી, અનેક દાન લઈને, જળ સાથે ચાલે છે; યુવાન સ્ત્રીઓમાં, ગાયોના પાત્ર સાથે આગળ વધે છે. વિદ્વાન સોમ, પ્રવાહ સાથે જોડાઈ, ઉધરને ભરાવે છે; ગાયો પાત્રમાં માથા પર દૂધ છાંટે છે, ખજાના વહે છે. દબાવેલો રસ પીવો, આનંદ લો, ઇન્દ્ર, ગાયોથી સમૃદ્ધ; સહભાગી ભોજનમાં અમારો સાથી બનો, તમારા વિચાર અમને આધાર આપે. તમારી દાનશીલતા અમને અનુકૂળ રહે, પુરસ્કાર આપનાર; અમે દુશ્મનને ન પડીએ, તમારી તેજસ્વી સહાય અમને રક્ષા કરે, અનુકૂળતા સુધી માર્ગદર્શિત કરે. ત્રણ વાર, સાત ગાયોએ, શ્રેષ્ઠ અને સત્ય, સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં દૂધ આપ્યું; ચાર અન્ય જગત અલગ કર્યા, તેમને સુંદર બનાવ્યા. આ આનંદદાયક અમૃત પીતા, દેવએ પોતાના કાવ્યથી આકાશ અને પૃથ્વી વ્યાપી; શક્તિશાળી જળો મહાનતામાં વિસ્તર્યા, જ્યારે દેવના યશથી સ્થાન જાણી શકાયું. એ અવિનાશી, અજેય સંકેતો, બંને જન્મમાં, એ જ શૌર્ય અને દૈવી શક્તિથી, રાજાને વિચારો દ્વારા શુદ્ધ કર્યા અને પકડી લીધા. હું વાયુને સ્તુતિથી, મીત્ર અને વરુણાને શુદ્ધ કરું છું; વિદ્વાન, રથવાળા મનુષ્ય અને ઇન્દ્ર, વીજવાળું હથિયાર ધરાવનાર, એમને શુદ્ધ કરું છું. વસ્ત્રો, સારી રીતે પહેરેલા, ગાય, સમૃદ્ધ દૂધવાળી, સોનાની, ઘોડાવાળી રથ, અમારા દેવ સોમ માટે, હું શુદ્ધ કરું છું. દૈવી ખજાના, પૃથ્વીના તમામ વસ્તુઓ, હમેંશા માટે ધન પ્રાપ્ત થાય એ માટે, હું શુદ્ધ કરું છું, જામદગ્નિની વંશજ માટે. મેઘાવાન, જ્યારે તમે વૃત્રનો વધ કરવા જન્મ્યા, ત્યારે પૃથ્વી વિસ્તારી, આધાર આપ્યો, અને આકાશને પણ. ત્યારે તમારું યજ્ઞ જન્મ્યું, મંત્ર અને તેજસ્વી સ્તુતિ; ત્યારે તમે તમામ સર્જિત અને જીવિત પર સ્વામી બન્યા. એમાં પકવાઈ, સૂર્યને આકાશમાં ઉઠાવો, ઉષ્માની જેમ, ગીત ચમકે, સુંદર સ્તુતિથી સજ્જ, ગાયક માટે મહાન બને.