સામવેદઃ

પવિત્ર અને આનંદદાયક સોમ, તું મહાન કુશળતાથી વહે, જેમ યુક્ત ઘોડો, ધન માટે વિજેતા બને છે. દબાવનારાં તને શુદ્ધ કરે છે, હર્ષ અને મહિમા માટે. તેઓ આ નવા જન્મેલા, પીળા રંગના બાળક—દેવતાઓ માટે સોમના ટીપાંને શુદ્ધ કરે છે. ઉષા, દેવતાઓ તાજા જન્મેલા, ઝડપી ચાલનાર, ગાયો સાથે દબાયેલા અને શોભિત એવા ટીપાંની આરાધના કરવા આવ્યા છે. અમારા ગીતો, જેમ ગાય વાછરડાને પહોંચી જાય છે, તેમ તે સોમને પહોંચે, જે ઇન્દ્રના હૃદયને આનંદ આપે છે. સોમ, અમારું કલ્યાણ અને ગાય માટે વહે, પોષણદાયક અન્ન વરસાવ અને સ્તુતિના સમુદ્રને ફેલાવી દે. જે અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરે છે, શ્રેષ્ઠ રીતે કુશાસન વિછાવે છે અને જેમને ઇન્દ્ર યુવાન મિત્ર છે—તેઓનું પ્રજ્વલન મહાન છે, તેમની પ્રસંસા અતિશય છે, તેમનું યશ વિશાળ છે. યુદ્ધમાં અપરાજય, વિરોએ પસંદ કરેલા, શક્તિશાળી અને પરાક્રમી—તેઓ માટે ઇન્દ્ર યુવાન મિત્ર છે. મૃત્યુમાન સેવકને ધન માત્ર ઇન્દ્ર, અપરાજેય સ્વામી આપે છે. જે તને, હે ઇન્દ્ર, અનેક અર્પણોથી બોલાવે છે, તેને તારી પ્રખર શક્તિ સાચે જ મળે છે. ઇન્દ્ર ક્યારે અધર્મી મનુષ્યને પગથી માટીનું ઢગલું ચકચૂર કરે તેમ દંડ આપશે? ક્યારે તે અમારા ગીતો સાંભળશે? ગાયક તને ગાય છે, સ્તોત્રો તને સ્તુતિ કરે છે, યજ્ઞકર્તા, હે શતશક્તિમાન, તને ઘોડા જેવો યુક્ત કરે છે. જ્યારે તું શિખર પરથી શિખર પર ચઢે છે, અનેક અદ્ભુત કાર્યો કરે છે, ત્યારે ઇન્દ્ર લક્ષ્યને ઓળખે છે—વૃષભ પોતાના દળ સાથે આગળ વધે છે. ઇન્દ્ર, તારા પીળા, શક્તિશાળી ઘોડા જોડ, જે તને ઝડપથી લાવે છે; હે સોમપાનાર, અમારા સ્તુતિના સ્વર સાંભળીને આવો. સારી રીતે પ્રજ્વલિત થયેલા અગ્નિ, યજમાન માટે દેવતાઓને અહીં લાવો; હે શુદ્ધ હોતા, અર્પણ સ્વીકારો. હે વિદ્વાન, આજે અમારે માટે દેવતાઓ વચ્ચે અમૃતમય યજ્ઞ સજાવો. અહીં હું મધુર વાણીવાળા નરાશંસને તૈયાર અર્પણ માટે બોલાવું છું. હે અગ્નિ, સુખદ રથમાં, પ્રશંસિત દેવતાઓને અહીં લાવો; તમે મનુ દ્વારા સ્થાપિત હોતા છો. આજે, સૂર્યોદયે, મિત્ર, અર્યમન, સવિતા અને ભાગા—પાપરહિત દેવતાઓ—અમારા પર કૃપા વરસાવે. હે દયાળુ, તે વિનાશ ખરેખર મહાન છે; તે પ્રગટ થાઓ. જે અમારા દુઃખને ઓળંગવા ઇચ્છે છે, તેઓ પરાજિત થાય. અને તેજસ્વી રાજ્યની સ્વામિની, અડગ પ્રતિજ્ઞા ધરાવનારી અદિતિ તથા મહાન રાજાઓ—તેઓ અમને રક્ષે. સોમ તને આનંદિત કરે, હે વજ્રધારી, અમને કૃપા આપ અને જે યજ્ઞવાક્યનો દ્વેષ કરે છે, તેમને દંડ આપ. હે મહાન, તારા પગથી કંજુષને દૂર હાંકો; કોઈ તારો સામનો કરી શકે તેમ નથી. તૂં દબાયેલા અને અધદબાયેલા અર્પણોનો સ્વામી છે, ઇન્દ્ર, જનસમુદાયનો રાજા છે. હે પ્રેરિત one, સાચી ચિંતન માટે જાગ્રત થાઓ; શુદ્ધ સોમ પાત્રોમાં પ્રવેશી ગયો છે. પાંડે અને કુશળ પુરોહિતો તેને દંપતિઓ જેવી ઇચ્છા સાથે ઢાળી રહ્યા છે. શુદ્ધ થયેલો સોમ સૂર્યની નજીક સ્થપિત થાય છે, સ્વર્ગ અને પૃથ્વીને આવરે છે. તેના પ્રિયજનો પણ યોગ્ય કર્મ કરનાર પાસેથી ધન રોકતા નથી. એ સોમ, વધી રહ્યો છે, શુદ્ધ થઈ રહ્યો છે, દાનમાં સમૃદ્ધ છે—તે અમને પ્રકાશ આપે, જ્યાં અમારા પૂર્વજોએ માર્ગ અને સૂર્ય જાણી પથ્થર પાર કર્યો હતો. મિત્રો, બીજું કશું બોલશો નહીં, ન ડગશો; ઇન્દ્ર અને દબાયેલા સોમની સાથે, વારંવાર સ્તુતિ કરો. યુવાન વાછરડા જેવો, શક્તિશાળી, ગાયોને ખેંચે છે, મનુષ્યોથી અપરાજય, દ્વેષ દૂર કરે છે, બંને પક્ષોને જોડે છે, કલ્યાણ કરે છે—તે સૌથી મહાન છે, બંને પક્ષે વિજયી છે. સૌથી મીઠાં ગીતો ઊંચા થાય છે, સ્તુતિના સ્તોત્રો અખૂટ, ધન લાવનારા સત્રાજિતના રથો જેવા છે. કણ્વો, ભૃગુઓ, સૂર્યની જેમ સૌએ અગ્નિને શોધ્યો. ઉત્સાહીગણોએ ઇન્દ્રની મહિમા ગાઈ; પ્રિયમેધાએ ઉંચે ગીત ગાયું. હે સોમ, દુશ્મનોની આસપાસ ફર, શક્તિ માટે, અવરોધો દૂર કર, દ્વેષીઓને દૂર હાંકો, જેમ દેવી દેવું ચૂકવી દે છે. શુદ્ધ સોમ, તું તારી શક્તિથી સૂર્ય અને વહેતાં દૂધની ઉત્પત્તિ કરી છે, ગાયો અને પુરંધિ સાથે દોડે છે. હું તારા પર આનંદ અનુભવું છું, દબાયેલા સોમ, યુદ્ધની મહાન સત્તામાં; શુદ્ધ, તું ઇનામ માટે દોડી આવે છે. ચારેય દિશામાં વહે, હે મીઠા સોમ, ઇન્દ્ર, મિત્ર, પૂષણ અને ભાગા માટે. અમર માટે, મહાન નિવાસ માટે, તે તેજસ્વી, સ્વર્ગીય, પોષણદાયક ધારા વહે. હે ઇન્દ્ર, આ દબાયેલો સોમ તું અને બધા દેવતાઓ પીવો, જ્ઞાન અને કુશળતા માટે. સૂર્યકિરણો જેવી, એકસાથે ઉલ્લાસભેર ફેલાય છે, વાસનાઓ જન્મે છે અને એકસાથે ચાલે છે; તાંતણીઓ વણાય છે, ઇચ્છાઓ ઘેરી લે છે—અને ઇન્દ્ર વિના, પ્રાણશક્તિઓ કોઈ ગમ્ય સ્થાન તરફ નથી જતી. વિચાર મધ જેવી વહે છે, ઊંડો ધ્વનિ અંદર ઉઠે છે; વજ્ર વચ્ચે શુદ્ધ સોમ વહે છે, દબાવનાર માટે મીઠો અને આનંદદાયક, આવરણ દૂર કરે છે.