સામવેદઃ

પવિત્રમાં દબાયેલા, મહાન અને શક્તિશાળી સોમરસનું પ્રવાહ પાન માટે વહે છે; તે દિવ્ય છે અને અસુરોનો વિનાશક છે. આ વિવેકી, સુવર્ણ સોમા પવિત્રકમાં ધ્વનિત થઈને, ગર્જના અને ઉલ્લાસ સાથે પોતાના ગર્ભ તરફ દોડે છે. પવમાન નામે પ્રસિદ્ધ આ ઘોડો, તેજસ્વી સ્વર્ગલોકોમાં દોડે છે; તે અસુરોનો સંહારક છે અને અવિનાશી લક્ષ્ય સુધી પહોંચે છે. પવમાન સોમા, ત્રિતના શિખરે, પોતાના સગાઓ સાથે મળીને સૂર્યને પ્રકાશિત કરે છે. દબાયેલો અને બલવાન સોમા, વૃત્રનો સંહારક, અપરાજિતોને વિશાળ સ્થાન આપે છે અને ઘોડા જેવી ઝડપથી દોડે છે. આ દેવ, ઋષિથી પ્રેરિત, પાત્રો તરફ દોડી આવે છે; ઇંદુ, ઇન્દ્રનું મહિમા વધારતો. જે પવમાની સ્તોત્રોનું પઠન કરે છે, જેનો સાર ઋષિઓએ એકત્ર કર્યો છે, તે સર્વ પવિત્ર અને આનંદદાયક ભોજન પામે છે. એવા વાચકને સરસ્વતી સ્વયં દૂધ, ઘી, મધ અને જળ આપે છે. પવમાની સ્તોત્રો, કલ્યાણદાયી અને હંમેશા દાન આપનારી, ઘીથી વહેતી—આ ઋષિઓએ એકત્ર કરેલો અમૃતસ્વરૂપ સાર બ્રાહ્મણોમાં અમરત્વરૂપે સ્થાપિત થયો છે. પવમાની સ્તોત્રો આપણા માટે આ લોક અને પરલોક સ્થાપિત કરે, દેવતાઓએ એકત્ર કરેલી આ દેવીઓ આપણી સાથે રહે. જેમ દેવા હંમેશા પવિત્રક વડે પોતાને શુદ્ધ કરે છે, એ જ હજાર પ્રવાહોથી પવમાની સ્તોત્રો અમને શુદ્ધ કરે. પવમાની સ્તોત્રો દ્વારા સુખ પ્રાપ્ત થાય છે, શુભ ભોજન મળે છે અને અમરત્વ પ્રાપ્ત થાય છે. અમે મહાન શ્રદ્ધા સાથે એ યુવાન, તેજસ્વી, પોતાના ગૃહમાં પ્રજ્વલિત, દ્યાવાપૃથ્વી વચ્ચે પ્રકાશિત એવા દેવ પાસે આવ્યા છીએ, જે સર્વ દિશાઓથી આહ્વાન પામે છે. પોતાની મહિમાથી, અગ્નિ—આહ્વાનકર્તા—ઘરનાં સર્વ દુષ્કર્મો દૂર કરે છે; હે સર્વજ્ઞ, તું અમને દુઃખ અને અપરાધથી બચાવ અને અમે તારી સ્તુતિ કરીએ ત્યારે અમને દાન આપ. હે અગ્નિ, વરુણ અને મિત્ર સાથે, વસિષ્ઠો તને પોતાના મનથી પૂજે છે; તારા ખજાનાં અમૃતસ્વરૂપ અને આનંદદાયક રહે, અને તું હંમેશા અમને આશીર્વાદથી રક્ષા કર. ઇન્દ્ર પોતાની બળથી મહાન છે, મેઘ જેવો છે; સ્તુતિથી તે વાછરડાની જેમ વધે છે. જ્યારે કણ્વોએ ઇન્દ્રને યજ્ઞકર્તા બનાવ્યો, ત્યારે, હે સ્નેહી, શસ્ત્રોની વાત કર. જ્યારે અગ્નિઓ, અમરતાના વહનકર્તા, સંતાન ઉત્પન્ન કરે છે, ત્યારે પ્રેરિતજન પોતાની શક્તિથી ઋતને ધારે છે. પવિત્રકમાં વહેતા તેજસ્વી સોમા, જૂના પણ હંમેશા નવી જ્વાલાવાળા છે. પવિત્રકમાં વહેતા શ્રેષ્ઠ રથચાલક, તેજસ્વી કિરણોથી ઝગમગતા, સુવર્ણપ્રભા, અને મારુતોના મુખ્ય છે. હે પાવનકર્તા, તું તારા કિરણોથી વ્યાપી જા, બળ આપનાર, સ્તુતિને વીર્ય પ્રદાન કરનાર. દબાયેલ સોમા, શ્રેષ્ઠ હવન તરીકે, પાત્રમાં ઢાલ; સન્માનિતે પથ્થરો વડે પાણીમાં સોમા દબાવ્યો છે. હવે શુદ્ધ થયેલો સોમા, અવરોધરહિત અને સુગંધિત, પોતાના પ્રવાહથી ચારે બાજુ વહે છે; પૃથ્વી ઉપર દબાવાની પ્રક્રિયામાં પણ તે જળમાં આનંદ પામે છે, ગાયો થી શોભિત, સર્વોચ્ચ છે. ધ્વનિત, દુરદર્શી, વિદ્વાન સોમા દેવતાઓ માટે આનંદરૂપ છે અને દર્શન માટે વહે છે. એ સોમા, જીવંત, પિંગળ, બળવાન વૃષભ, પોતાના બે ઘોડા સાથે, મહાન રાજાની જેમ, ગાયોને બોલાવે છે; શુદ્ધ થઇને અવિનાશી આશ્રય શોધે છે, ગૃહવંત ગીધની જેમ ઘીથી ભરેલા સ્થાને પહોંચે છે. પર્જન્ય એ શિંગવાળા મહિષનો પિતા છે, પૃથ્વીનો નાભિ છે, અને પર્વતોમાં પોતાનું નિવાસ બનાવે છે; જળ, તેની બહેનો, ગાય તરફ વહે છે, અને તે યજ્ઞસ્થળે પથ્થરો સાથે રહે છે. હે પ્રેરિત, તું વિદ્વાન સર્જનહારની મહાનતાને શોધે છે, સુશોભિત ઘોડા જેવી ઝડપથી ઇનામ તરફ દોડી જાય છે; સોમા, દુઃખ દૂર કર, અમને સુખ આપ, ઘીથી આવરિત થઈને તું પાત્રમાં ફર. સર્વ લોકો ઇન્દ્રને સૂર્ય સમાન જુએ છે; તે બળથી જન્મેલો છે, ધનની વાપસી પામે છે, જેમ અમે પણ અમારી ભાગીદારી મેળવી છે. ધનની આપનારા ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરો, તેની દયાળુતા કલ્યાણદાયી છે; જે ઇન્દ્ર માટે ઇચ્છા રોકતો નથી, મનથી દાન માટે પ્રેરાય છે. હે ઇન્દ્ર, જેને કારણે અમને ભય છે, તેનો તું નાશ કર; દયાળુ, અમારી સહાય માટે તેને દૂર કર, અમારા શત્રુઓ અને વિરોધીઓને વિખેરી દે. તું, ધનના સ્વામી, મહાન સંપત્તિ અને સમૃદ્ધિના ધારક છે; હે દયાળુ ઇન્દ્ર, પવિત્ર સોમા સાથે અમે તને બોલાવીએ છીએ. હે સોમા, તું આધાર છે, યજ્ઞમાં સૌથી આનંદદાયક અને શક્તિશાળી છે; આનંદ અને ધન લાવતો વહે. દબાયેલ તું સર્વથી વધુ ઉત્સાહક અને પ્રેરક છે, હે સોમા; તું દરેક સ્પર્ધામાં વિજયી છે અને સુરક્ષિત છે. પથ્થરો વડે સારી રીતે દબાયેલ તું ધ્વનિત થઈ વહે, તેજસ્વી શક્તિ લાવ. વહે, હે સોમા, દેવતાઓની આનંદ માટે, તારા પ્રવાહ અને બળ સાથે; પાત્રમાં આવ, મીઠો સોમા, અમારો આાસન. તારા તેજસ્વી બિંદુઓ, હે સોમા, ઇન્દ્રના ઉત્સાહ માટે ફૂલ્યા છે; દેવોએ તને અમરત્વ માટે પાન કર્યો છે. પવિત્ર સોમા બિંદુઓ અમને ધન લાવ, વરસાદથી ભરેલા આકાશ અને વહેતા જળો, પ્રકાશદાયિ, નજીક આવો. તે પિંગળ, ઇચ્છનીય ઘોડા આસપાસ પવિત્રકથી શુદ્ધ કરે છે, જે સર્વ દેવતાઓ સાથે આનંદથી આગળ વધે છે. બે વખત પાંચ તરંગો, તેજસ્વી, મિત્ર, પથ્થર વડે દબાય છે અને પ્રિય, ઇન્દ્ર માટે ઇચ્છનીય, વહે છે. હે સોમા, ઇન્દ્ર માટે, પીવા માટે, વૃત્રના સંહારક, તું વહે છે; જેણે દાયાં હાથથી કાર્ય કર્યું છે, વીર પુરુષ માટે, અને જે આસન પર બેઠો છે, તેના માટે તું પવિત્રકથી વહે છે. આ રીતે, પવિત્ર સોમા અને દેવતાઓની મહિમા, યજ્ઞ અને સ્તુતિ દ્વારા, સર્વ કલ્યાણ, શુદ્ધિ અને અમરત્વ લાવે છે.