સામવેદઃ

એક વાર, દેવોમાં સૌથી પ્રિય અને અમર એવા પવમાન દેવ પોતાના ગર્ભમાં પ્રકાશિત થાય છે. તે વિત્રાનું સંહારક છે અને દેવો દ્વારા અત્યંત પ્રેમભર્યા છે. પવમાન, મહાન અને ગર્જના કરતો, પોતાના જ્ઞાતિજન દ્વારા દસ પ્રકારથી પ્રેરિત થાય છે અને પાત્રો તરફ દોડી જાય છે. પવમાન સૂર્યને આકાશમાં પ્રકાશિત કરે છે; શુદ્ધિકર્તા પાત્રમાં આનંદમય આનંદ જગાવે છે. તેજસ્વી સૂર્ય સાથે સંયુક્ત થઈ, પવમાન વિવસ્વત સાથે તેજ આપે છે; તે વાણીનો સ્વામી છે અને અપરાજિત છે. આ ઋષિ, જે વખાણવામાં અને શુદ્ધ કરવામાં આવે છે, શુદ્ધિકર્તા પાત્રમાં આનંદ પામે છે, દુશ્મનોને ધોઈને દૂર કરે છે. પવમાન પ્રકાશને જીતે છે અને તેને ઇન્દ્ર તથા વાયુ માટે પાત્રમાં ઢોળવામાં આવે છે; તે શુદ્ધિકર્તામાં પોતાની કુશળતા સિદ્ધ કરે છે. આ સોમ, વાછરડો જેવો અને પિરસાયેલ, માનવો દ્વારા આગળ વધે છે; તે સર્વજ્ઞ છે, વનોમાં વિહરે છે અને સ્વર્ગનો મુખ્ય છે. પવમાન, ગાયો મેળવવાની ઇચ્છા સાથે, તેજ આપે છે; સુવર્ણવર્ણી ઇંદુ સભામાં વિજયી બનીને ઢોળાય છે. આ શક્તિશાળી, સુવર્ણ પવમાન, શુદ્ધ થઈને મધ્યાકાશમાં વહે છે; ઇંદુ, ધોઈને, ઇન્દ્રને શોધે છે. શુદ્ધ થયેલો સોમ અપરાજિત માટે વહે છે; તે દિવ્ય, વિરતા અને દુર્વચનનો નાશક છે. પિરસાયેલ અને શક્તિશાળી સોમ પીવા માટે શુદ્ધિકર્તામાં વહે છે; દેવત્વ ધરાવતો, તે દૈત્યોને નાશ કરે છે. વિવેકી અને સુવર્ણવર્ણી પવમાન, પાત્રમાં ગર્જના કરીને પોતાના ગર્ભ તરફ દોડી જાય છે. પવમાન ઘોડા જેવો તેજસ્વી સ્વર્ગલોકોમાં દોડે છે; દૈત્યહંતાર તરીકે અવિનાશી લક્ષ્ય સુધી પહોંચે છે. પવમાન ત્રિતાના શિખરે પોતાના જ્ઞાતિજન સાથે સૂર્યને પ્રકાશિત કરે છે. સોમ, વાછરડો જેવો અને પિરસાયેલ, વિત્રાનું સંહારક છે; તે અપરાજિતોને વિશાળ સ્થાન આપે છે અને ઘોડા જેવો દોડી જાય છે. દેવ, ઋષિથી પ્રેરિત થઈ, પાત્રો તરફ દોડી જાય છે; ઇંદુ, ઇન્દ્રને મહાન બનાવે છે. જે પવમાની સ્તુતિઓનું પઠન કરે છે, જે ઋષિઓએ એકત્રિત કરેલું સાર છે, તે સર્વ શુદ્ધ અને આનંદદાયક ભોજન ભોગવે છે. આવા પઠનકર્તાને સરસ્વતી સ્વયં દૂધ, ઘી, મધ અને પાણી આપે છે. પવમાની સ્તુતિઓ, સુખદાયી અને હંમેશા ઘીથી વહેતી, ઋષિઓએ એકત્ર કરેલું આ સાર બ્રાહ્મણોમાં અમરત્વરૂપે સ્થાપિત કરે છે. પવમાની સ્તુતિઓ આપણા માટે આ લોક અને પરલોક સ્થાપિત કરે, જે દેવીઓ દેવો દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવી છે. જે સંયંત્રથી દેવો પોતાને હંમેશા શુદ્ધ કરે છે, તે હજાર પ્રવાહવાળી ધારા દ્વારા પવમાની સ્તુતિઓ અમને શુદ્ધ કરે. પવમાની સ્તુતિઓ સુખદાયી છે; તેના દ્વારા આનંદ પ્રાપ્ત થાય છે, શુભ ભોજન મળે છે અને અમરત્વ પ્રાપ્ત થાય છે. અમે શ્રદ્ધાપૂર્વક સૌથી નવનિર્મિત, તેજસ્વી, પોતાના ઘરમધ્યે પ્રગટ થયેલા, સ્વર્ગ અને પૃથ્વી વચ્ચે વિદ્યુત સમાન પ્રકાશિત એવા અગ્નિ પાસે આવ્યા છીએ, જે સર્વ દિશાઓથી આવકારવામાં આવે છે. પોતાની મહિમાથી અગ્નિ ઘરમાથી સર્વ દુઃખ દૂર કરે છે; હે જ્ઞાતાજન, તે અમને અનિષ્ટ અને દુર્ઘટના થી બચાવે અને અમે તેની સ્તુતિ કરીએ ત્યારે અમને દાન આપે. હે અગ્નિ, તમને, વરુણ અને મિત્રને, વસિષ્ઠોએ પોતાના મનથી આદર આપ્યો છે; તમારો ભંડાર સર્વોત્તમ આનંદદાયક રહે અને તમે સર્વે હંમેશા આશીર્વાદથી અમને રક્ષો. ઇન્દ્ર પોતાની શક્તિથી મહાન છે, વરસાદ લાવતી મેઘમાળા જેવો; સ્તુતિથી તે વાછરડા જેવો બળવાન બન્યો છે. જ્યારે કણ્વોએ સ્તુતિઓથી ઇન્દ્રને યજ્ઞસિદ્ધિ કરનાર બનાવ્યો, ત્યારે હે બાંધવો, શસ્ત્રોની વાત કરો. જ્યારે અગ્નિઓ, અમરતાના વહનકર્તા, સંતાન ઉત્પન્ન કરે છે, ત્યારે પ્રેરિતજન પોતાની શક્તિથી ક્રમનું પાલન કરે છે. શુદ્ધિકર્તાના તેજસ્વી પ્રવાહો વહે છે; જૂના પણ હંમેશા નવી જ્યોતિ ધરાવે છે. શુદ્ધિકર્તા શ્રેષ્ઠ રથવાન, તેજસ્વી કિરણો સાથે, સુવર્ણપ્રભા અને મારુતોના સમૂહ છે. હે શુદ્ધિકર્તા, તારા કિરણોથી ફેલાઈ, શક્તિ આપનાર, સ્તુતિને વીર્ય આપે. પિરસાયેલ સોમ આસપાસ વહે, તે શ્રેષ્ઠ અર્પણ છે; જેને ધારણ કરનાર, મહાન વિક્તિએ પાણીમાં પથ્થરો વડે સોમ પિરસ્યો છે. હવે શુદ્ધ થયેલો સોમ પોતાના પ્રવાહોથી આસપાસ વહે, બંધનમુક્ત, સુગંધિત; પિરસવામાં પણ તે પાણીમાં આનંદ પામે છે, ગાયોથી શોભિત શ્રેષ્ઠ સોમનો સ્વાદ લે છે. ગર્જનારા, દૂરદ્રષ્ટા, જ્ઞાની સોમ દેવતાઓનો આનંદ છે, દર્શન માટે આસપાસ વહે છે. તે સોમ, જીવંત, પીતાશુક્લ, બળવાન વાછરડો, પોતાની બે ઘોડીઓ સાથે, મહાન રાજા જેવો, ગાયો તરફ ઉંચી હાંકે છે; શુદ્ધ થઈ, અવિનાશી આશ્રય શોધે છે, ગીધ જેવો ઘીથી સમૃદ્ધ આસન સુધી પહોંચે છે. પર્જન્ય એ શૃંગાળ ધરાવનારા મહિષનો પિતા છે, પૃથ્વીનું નાભિ છે; તેણે પર્વતોમાં પોતાનું નિવાસ સ્થાપિત કર્યું છે; પાણી, તેની બહેનો, ગાયોની તરફ વહે છે; તે પિરસણ પથ્થરો સાથે યજ્ઞસ્થળે વસે છે. હે પ્રેરિત, તમે જ્ઞાની સર્જનહારની મહત્તા શોધો છો, શોભિત ઘોડા જેવો પુરસ્કાર માટે દોડો છો; સોમ, અશુભ દૂર કરી અમને સુખ આપો, ઘીમાં લપેટાઈ તાળામાં ફરો છો. બધા લોકો ઇન્દ્રને સૂર્ય જેવો જુએ છે; બળથી જન્મેલો, તેણે ધનની જડ પ્રાપ્ત કરી છે, જેમ અમે અમારો હિસ્સો જીત્યો છે. ધનના દાતા ઇન્દ્રની પ્રશંસા કરો, તેની દયાળુતા શુભ છે; જે પોતાની ઇચ્છાને રોકતો નથી, તે મનથી દાન આપવા પ્રેરાય છે. હે ઇન્દ્ર, જેમના કારણે અમે ડરીએ છીએ, અમને તેમની સામે સુરક્ષિત કરો; હે દયાળુ, અમને સહાય માટે દુશ્મનોને દૂર કરો અને અમારા વિરોધીઓને વિખેરી દો.