સામવેદઃ

પવિત્ર અને ઉલ્લાસભર્યા પ્રસંગે, મનુષ્યો દ્વારા પથ્થરો વડે દબાવવામાં આવેલ સોમ રસ ઈન્દ્રના પેટ સુધી જાય છે, પીવા માટે તૈયાર થાય છે. દુર દેશોમાં દબાયેલા, અહીં દબાયેલા અને રથોના પ્રદેશમાં દબાયેલા એ બધા સોમા, અર્જિક વિધિમાં, વસતિઓના મધ્યમાં અને પાંચ જાતિમાં દબાયેલા સોમા, એ દેવત્વથી ભરપુર છે. તેઓ અમારે માટે આકાશમાંથી વરસાદ વરસાવે, અને અમને વીરતા અને શક્તિ આપે. પશુવત્સ, એ તારા સુધી મન જાય છે, અગ્નિ, હું તને મારા ગીતથી ઈચ્છું છું. તું અનેક સ્થળે સુમેળ ધરાવનારો, સર્વ દિશાનો સ્વામી છે; યુદ્ધમાં અમે તને પોકારીએ છીએ. વિજય માટે, અગ્નિને અમે સહાય માટે બોલાવીએ છીએ, જે સ્પર્ધામાં અમૂલ્ય દાન આપે છે. હે ઈન્દ્ર, તું અમને બળ અને વીરતા આપે, મહાન, વિદ્વાન અને યુદ્ધમાં અજય છે; અમને એવો યુદ્ધવીર આપજે, જે યુદ્ધમાં વિજય મેળવે. તું અમારો પિતા છે, હે પ્રભુ; તું અમારી માતા છે, હે મહાન. તેથી, અમે તારી કૃપા માગીએ છીએ. હે શક્તિશાળી, અનેકવાર આહ્વાન પામનાર, વિજયી, હું તને સંબોધું છું; અમને વીરતા આપ. હે ઈન્દ્ર, જે અમૂલ્ય દાન અહીં નથી, એ તારા દ્વારા મળતું હોય, અમને આપે; અમને બંને પ્રકારનું ધન આપ, એ પ્રગટ કર. હે ઈન્દ્ર, જે તારે યોગ્ય અને સ્વર્ગિય માન્યું હોય, એ લાવજે; તારી જ્યોતિર્મય, અવિનાશી ભેટ અમને જાણી શકાય. તારો મન, હે વિજયી, પ્રસિદ્ધ અને વિશાળ છે, સર્વ દિશામાં પ્રયત્નશીલ છે; એના દ્વારા તું વિજય માટે પુરસ્કાર પામે છે. પાંચમું, પ્રથમ ભાગ: મારુતો તેમના દળ સાથે યુવાન, પીળા જન્મેલા એકને શુદ્ધ કરે છે અને શોભાવે છે; ઋષિ ગીતો અને કાવ્યથી સોમાનું સ્તવન કરે છે, જે ગૂણમાં પાર જાય છે અને ધ્વનિ કરે છે. જેનું મન ઋષિ જેવું છે, જે ઋષિ તરીકે કાર્ય કરે છે, સ્વર્ગમાં તેજસ્વી છે, હજાર માર્ગદર્શક ધરાવે છે, કવિઓના માર્ગે ચાલે છે; ત્રીજું નિવાસ, મહાન સોમા, તેજ પામવા ઈચ્છે છે અને વૈભવથી શાસન કરે છે. શ્યેન, પક્ષી, વાહક, ગોવિંદ, દ્રપ્સા, શસ્ત્રો ધરાવે છે, જળની તરંગ સાથે સમુદ્ર તરફ જાય છે; તે મહાન ચોથું નિવાસ જુદા પાડે છે. આ સોમા ઈન્દ્રની પ્રિય ઈચ્છા પૂર્ણ કરે છે અને તેની વીર શક્તિ પ્રગટ કરે છે. શુદ્ધ થતા સોમા, અશ્વિની અને વાયુ સાથે, અમને ઉત્તમ બળ આપે. હે સોમા, ઈન્દ્રના અનુગ્રહ માટે શુદ્ધ થઈ, હૃદયમાં ચંચલતા લાવજે; દેવોના આસન પર સ્થિર થા. સાત પ્રેરિત ઋષિઓ તને શુદ્ધ કરે છે, તને વહાવે છે, અને વિધિમાં તારા અનુસરણ કરે છે. દેવો માટે, આનંદ માટે, અમે તને મોકલીએ છીએ, અને ગાયોથી તને આવરીશું. પાત્રોમાં શુદ્ધ થતાં પીળા સોમા, તેજસ્વી, વસ્ત્રો પહેરે છે, ગાયોના વસ્ત્રોમાં પોતાને ઢાંકે છે. હે દાતા, અમારે માટે વહા, બધા શત્રુઓને દુર કર; હે ઇંદુ, અમને મૈત્રીથી જોડ. માનવ દ્રષ્ટિથી, અમે તારો પાન કરીશું, જેમ ઈન્દ્ર તને પીતો છે, પ્રકાશના જ્ઞાતા તરીકે, સંતાન માટે પોષણરૂપ. આકાશમાંથી વરસાદ વરસાવ, ધરા પર બળ આપ, હે સોમા, અમને યુદ્ધમાં શક્તિ આપ. સોમા, શુદ્ધ થતા, હજાર પ્રવાહ સાથે વહે છે, અતિબળવાન, વાયુ અને ઈન્દ્રનો ભાગ છે. શુદ્ધ, પ્રેરિત સોમા માટે, ઋષિ આનંદથી દેવયજ્ઞ માટે ગીત ગાય છે. સોમા, દાન માટે શુદ્ધ થતા, હજાર શક્તિઓ સાથે, દેવયજ્ઞ માટે સ્તુતિ પામે છે. હે સોમા, અમારે માટે મહાન સંપત્તિ, પુષ્કળ પોષણ અને તેજસ્વી બળ સાથે વહા. તુજ પ્રવાહો દોડતા ઘોડા જેવાં ઝડપથી ચાલે છે, રોકનાર તને અટકાવી શકતા નથી; તું સંપત્તિ માટે આગળ વધે છે, તારા તરંગો અવરોધરહિત અને ઊર્જાવાન છે. એ સોમા બિંદુઓ, હે દેવો, અમને હજારો ગણું ધન અને વીરતા આપે. સોમા બિંદુઓ, વાછરડાને માતા જેટલું પ્રેમ આપે છે, એમ તેને હાથમાં પકડીને આશ્રય આપે છે. હે શુદ્ધ, ગર્જનારા સોમા, ઈન્દ્રને આનંદ આપનાર, અમારા બધા દુશ્મનોને નાશ કર. શુદ્ધ, તેજસ્વી, દુશ્મનને દુર કરનારા, પથ્થર પરના શયનસ્થળે બેસે છે. દબાયેલા સોમા બિંદુઓ, મીઠાસથી ભરપૂર, ઈન્દ્ર માટે સત્યના પ્રવાહથી વહે છે. પ્રેરિત ઋષિઓ ઈન્દ્રને સોમા પીવા બોલાવે છે, જેમ ગાયો વાછરડાને બોલાવે છે. સોમા, વિદ્વાન, આસન પર રહે છે, નદીના તરંગ સાથે વહે છે, પીળા પર આરામ કરે છે. સોમા, વિદ્વાન કવિ, સ્વર્ગના નિર્મલ ગર્ભસ્થાનમાં મહિમા પામે છે. એ સોમા, જે કળશમાં, શુદ્ધિકારકની અંદર છે, ઇંદુએ તેને આવરી લીધો છે. ઇંદુ, સમુદ્રની સપાટી પરથી વાણી મોકલશે, મધ વહાવનાર પાત્રને પ્રેરણા આપશે. આ રીતે, દેવો, ઋષિઓ અને મનુષ્યો દ્વારા, સોમા યજ્ઞના પાવન પ્રવાહમાં વહે છે, દેવો માટે આનંદ અને શક્તિ લાવે છે, વરસાદ, ધન, વીરતા અને મિત્રતા આપે છે, અને સર્વેના હૃદયમાં દિવ્ય પ્રકાશ પ્રગટ કરે છે.