સામવેદઃ

સોમના પવિત્ર બિંદુએ ઈન્દ્રના નિવાસસ્થાન તરફ યાત્રા શરૂ કરી છે. મિત્ર ક્યારેય મિત્રને છોડતો નથી, જેમ યુવાન યુવતીઓ સાથે આનંદ કરે છે, તેમ સોમ પણ અનેક માર્ગોથી પાત્રમાં પ્રવાહિત થાય છે. તારી આનંદદાયક, કુશળ અને પ્રશંસનીય કલ્પનાઓ સભાઓમાં આગળ વધી છે; તેઓ રમતાં પીળા એકને શોધે છે, સ્તુતિઓ તેને ઘેરી લે છે અને ગાયો દુધ આસપાસ આવીને સ્થિર થઈ જાય છે. હે સોમ, તું અમારે માટે પોષણથી ભરપૂર બનીને વહે, ઈન્દુ, શુદ્ધ થઈને તરંગોમાં વહે. જે અમારે માટે દિવસે ત્રણ વખત દોહાય છે, તે અમને ઉત્પન્ન ધરતી, ધન, મધુર બળ અને શૌર્ય આપે. કોઈ કર્મ વ્યર્થ નથી જતું, ન તો નષ્ટ થાય છે; તે સદા ફળદાયક છે. ઈન્દ્રની જેમ, યજ્ઞો દ્વારા, સર્વવ્યાપી, અપરાજિત, પ્રબળ અને શક્તિશાળી બને છે. જેમાં મહાન શક્તિઓ મુક્ત થાય છે, તે દૃઢ, તીવ્ર અને યુદ્ધમાં વિજયી છે. જ્યારે તે જન્મે છે ત્યારે ગાયો ભેગી થાય છે અને આકાશ-પૃથ્વી અવરોધ વગર જોડાય છે. મિત્રો, શુદ્ધિકરણ માટે બેસો, ગાવા માંડો. જેમ યજ્ઞોથી શોભાયમાન બાળકને ઘેરી લે છે, તેમ તેને તેજ માટે ઘેરી લો. તેને, વાછરડાને માતા પાસે છોડીએ તેમ, મુક્ત કરો, જીવનની પ્રાપ્તિ માટે. દૈવી મદમાં, તેને દ્વિજોમાં પ્રશંસા મળવી જોઈએ. જે કાર્યકુશળતાને સિદ્ધ કરે છે, તેને જૂથ માટે, સમૃદ્ધિ માટે, મિત્ર અને વરુણ માટે શાંતિથી શુદ્ધ કરો. મહાન, હજાર પ્રવાહોવાળો સોમ છાનવામાંથી સતત તાજો અને શુદ્ધ બનીને વહે છે. હે સોમ, તું હજારો બીજવાળો, જળથી ધોવાયેલો, ગાયોથી શોભાયમાન બનીને તેજ સાથે પ્રગટ થાય છે. હે સોમ, તું મનુષ્યો દ્વારા પથ્થરો વડે દબાઈને પીવા માટે તૈયાર થઈ ઈન્દ્રના પેટમાં જા. જે સોમ દૂર દબાયો છે, જે અહીં દબાયો છે અને જે રથવાળાઓના પ્રદેશમાં દબાયો છે, એ બધાને અમે આવકારીએ છીએ. અર્જિકા યજ્ઞોમાં, નિવાસસ્થાનોમાં અને પાંચ જાતિઓમાં દબાયેલા સોમો પણ આવકાર્ય છે. એ સર્વે દૈવી સોમો અમારે માટે આકાશમાંથી વરસાદ વરસાવે, શૌર્ય આપે. હે વાછરડા, મન ઊંચા સ્થાનેથી તારી તરફ જાય છે; હે અગ્નિ, હું તને મારા ગીતથી ઈચ્છું છું. તુ અનેક સ્થાનોમાં સુમેળ ધરાવનાર, સર્વ દિશાનો સ્વામી છે; યુદ્ધમાં અમે તને પુકારીએ છીએ. વિજય માટે, અમે મદદ માટે અગ્નિને બોલાવીએ છીએ, જે સ્પર્ધામાં ભવ્ય દાન આપે છે. હે ઈન્દ્ર, તું અમને બળ અને શૌર્ય આપ, મહાન, જ્ઞાની, યુદ્ધમાં વિજયી; અમને યુદ્ધવિજયી યોદ્ધા આપ. તુ અમારો પિતા છે, હે પ્રભુ; તું અમારી માતા છે, હે મહાન. તેથી, અમે તારી કૃપા માગીએ છીએ. હે વિજયી, બહુવાર પુકારવામાં આવનાર, તું અમને શૌર્ય આપ. હે ઈન્દ્ર, જે ભવ્ય દાન અહીં નથી, તે તારા દ્વારા અમને મળે; અમને બંને પ્રકારનું ધન આપ. હે ઈન્દ્ર, જે તારે યોગ્ય અને સ્વર્ગીય માન્યું છે, તે અમને લાવ; તારી તેજસ્વી, અખૂટ ભેટ અમને જાણવા દે. હે ક્રુશર, તારો મન પ્રસિદ્ધ અને વિશાળ છે, સર્વ દિશામાં પ્રયત્નશીલ છે; તે દ્વારા તું વિજય માટે પુરસ્કાર પ્રાપ્ત કરે છે. પાંચમું, પ્રથમ ભાગ: મારુતગણ યુવાન, પીળા જન્મેલા સોમને શુદ્ધ કરે છે અને શોભાયમાન બનાવે છે; ઋષિ ગીત અને કાવ્યથી, કવિ રૂપે સોમ છાનવામાંથી ઊર્જાવાન અવાજ સાથે પસાર થાય છે. જેનું મન દ્રષ્ટાનું છે, જે દ્રષ્ટા તરીકે કાર્ય કરે છે, તે સ્વર્ગમાં તેજથી ચમકે છે, હજારો માર્ગદર્શક છે, કવિઓના માર્ગે ચાલે છે; ત્રીજું નિવાસ, મહાન સોમ તેજ મેળવવા ઈચ્છે છે અને વૈભવથી શાસન કરે છે. શ્યેન, પક્ષી, વહન કરનાર, ગોવિંદ, દ્રપ્સ, શસ્ત્રો સાથે, જળની લહેર સાથે સાગર તરફ જાય છે; મહાન એ ચોથી નિવાસને ઓળખે છે. એ સોમો ઈન્દ્રની પ્રિય ઈચ્છા પૂરી કરે છે અને તેનું શૌર્ય પ્રગટ કરે છે. શુદ્ધ થતા સોમો અશ્વિનીકુમાર અને વાયુ સાથે આગળ વધે છે; તેઓ અમને ઉન્નત બળ આપે. હે સોમ, ઈન્દ્રની કૃપા માટે શુદ્ધ થઈ, હૃદયમાં ચેતના જગા; દેવસ્થાને સ્થિર થા. સાત પ્રેરિત ઋષિઓ તને શુદ્ધ કરે છે, વહાવે છે; વિધિમાં ઋષિઓ તારો અનુસરણ કરે છે. દેવતાના આનંદ માટે, અમે તને મોકલીએ છીએ, હે સોમ; ગાયોથી તને આવરીશું. પાત્રોમાં શુદ્ધ થતા પીળા સોમ, તેજસ્વી, કપડાં પાથરે છે, ગાયોના વસ્ત્રોથી પોતાને આવરે છે. હે દાતાર, અમારે માટે વહે, બધા શત્રુઓને દૂર કર; હે ઈન્દુ, અમને મિત્રતા સાથે એકતામાં જોડ. માનવીય દ્રષ્ટિથી, અમે તારો સ્વાદ લઈશું, હે સોમ, ઈન્દ્ર દ્વારા પાયેલ, સંતાન માટે પોષણરૂપ. આકાશમાંથી વરસાદ વરસા, ધરતી પર બળ આપ; હે સોમ, અમને યુદ્ધમાં શક્તિ આપ. સોમ શુદ્ધ થઈને હજારો પ્રવાહે વહે છે, અત્યંત શક્તિશાળી છે, વાયુ અને ઈન્દ્રનો ભાગ છે. શુદ્ધ સોમ, પ્રેરિત ઋષિ, દેવભોજન માટે આનંદથી ગીત ગા. પુરસ્કાર માટે શુદ્ધ થતા, હજારો શક્તિવાળા સોમો દેવભોજન માટે ગવાતા છે. હે સોમ, અમારે માટે મહાન ધન, પુષ્કળ પોષણ અને તેજસ્વી બળથી વહે. તુ ઝડપી દોડતા ઘોડાઓ જેવો છે, તને રોકી શકાતો નથી; તું ધન મેળવવા માટે ઉર્જાવાન અને અવરોધરહિત તરંગોથી આગળ વધે છે.