સામવેદઃ

જેમ બુદ્ધિમાન યજમાન લાંબી અંકુશ ધરાવે છે અને દયાળુપણે માર્ગદર્શન આપે છે, તેમ આપણે પણ પૂર્વજો જેવા પગલાંએ આગળ વધીએ છીએ—યમ જેમ ગયા, તેમ. દેવમાતા, કલ્યાણમયી માતાએ તમને જન્મ આપ્યો છે. હે દેવ, આપ આપણા ઉપરથી મરણધારી દુશ્મનનું દોષ દૂર કરો, તેનો અભિમાન તોડો અને તેને આપણા નીચે પાડી દો જે આપણને આક્રમણ કરે—કારણ કે દેવમાતા, કલ્યાણમયી માતાએ તમને જન્મ આપ્યો છે. પર્વતો પર દબાવવામાં આવેલ સોમ રસ ધ્વનિ સાથે વહે છે, સૂક્ષ્મ છાણમાંથી પસાર થાય છે; તેના ઉત્સાહમાં તમે સર્વત્ર વ્યાપી છો. તમે પ્રેરિત, ઋષિ, અને દબાવાથી મીઠા જન્મેલા છો; ઉત્સાહમાં તમે સર્વત્ર વ્યાપી છો. બધા દેવતાઓએ એકસાથે તમામાંથી પાન કર્યું છે; તમારા ઉત્સાહમાં તમે સર્વત્ર વ્યાપી છો. સંપત્તિ લાવનાર, દાનનું નેતૃત્વ કરનાર, શુભ નિવાસોનો અધિપતિ એવા સોમને દબાવવામાં આવે છે. એ સોમ, જેને ઇન્દ્ર, મારુત, અને દાતા ભગ પાન કરે છે; જેના દ્રારા અમે મિત્ર અને વરુણ સાથે કાર્ય કરી શકીએ, અને ઇન્દ્ર પાસેથી મહાન સહાય મેળવી શકીએ. તમારા મિત્ર માટે, આનંદ માટે, શુદ્ધ સોમને ગાવો; તેને પ્રસન્ન કરો, જેમ બાળકને સ્તુતિથી ખુશ કરવામાં આવે છે. માતા ગાય સાથે વાછરડું દોડે તેમ, સોમની બુંદ દબાવવામાં આવે છે અને વહે છે; આ આનંદદાયક પાન, વિચારોથી શોભિત, દેવતાઓ માટે તૈયાર છે. દબાયેલો સોમ કુશળતા, શક્તિ અને આનંદ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે; મધુરતાથી ભરપૂર સોમ દેવતાઓને અર્પણ થાય છે. આ સોમ રસ, બુંદો, આપણાં માટે શુદ્ધ કરવામાં આવ્યા છે—માર્ગ દર્શાવનાર, મિત્રસ્વરૂપ, દબાયેલ, નિર્દોષ, સ્વયંભર અને પ્રકાશ જાણનાર. આ શુદ્ધ, બુદ્ધિશાળી સોમો, શિરધારી, વીરપુરૂષ સમાન, દ્રષ્ટિમાં તેજસ્વી, વિજયી અને ઘૃતમાં સ્થિર છે. પથ્થરો દ્વારા સારી રીતે દબાયેલા, તેઓ ગાયની તેજસ્વી ચામડી પર વહે છે; તેઓ સર્વ દિશામાંથી અમને પોષણ લાવે—ધન લાવનાર. આ શુદ્ધિ દ્વારા, હે સોમ, સંપત્તિમાં વહેતા રહો; હે બુંદ, તળાવમાં પ્રવેશો અને પ્રવાહમાં દોડો—એવો કે જેના માર્ગને પવન રોકી શકતો નથી, અને જેને ઘણા જ્ઞાનીઓ સ્થાપિત કરે છે. અને આ શુદ્ધિ દ્વારા, હે સોમ, પ્રસિદ્ધિના સ્થાને વહેતા રહો; અમારે માટે સ્પર્ધામાં વૃક્ષ ફળે તેમ, સાઠ હજાર ખજાના હલાવી દો. દબાવામાં તેનું વૃષભ સમાન મહાન નામ છે—માસમાં, છાણમાં કે પાત્રમાં. છુપાયેલો સોમ નિદ્રા પાથરે છે, ભેજ આપે છે, દુશ્મનને દૂર કરે છે અને મૂર્ખતાને હટાવે છે. હે અગ્નિ, તમે અમારા સૌથી નજીકના અને રક્ષક છો; તમે કલ્યાણકારી અને આશ્રયદાયી થાઓ. અગ્નિ ધનનો ખજાનો છે, પ્રસિદ્ધ છે; હે તેજસ્વી, અહીં પધારો અને અમને સમૃદ્ધિ આપો. હે પ્રકાશમાન, તેજસ્વી, અમે હવે આપની કૃપા ઈચ્છીએ છીએ—પોતાના અને મિત્રોના હિત માટે. હે ઇન્દ્ર અને સર્વ દેવો, હવે અમારા સાથે આ લોકમાં બેઠા રહો. ઇન્દ્ર, આદિત્યો સાથે અમારી યજ્ઞ, શરીર અને સંતાનને સ્થાપિત કરો. ઇન્દ્ર, આદિત્યો અને મારુતો સાથે અમને ઔષધિઓ આપો. ઇન્દ્ર માટે ગીત ગાવો, તે વૃત્રનાશક, પ્રેરિત છે, અને જે તેને આનંદ આપે છે. પ્રકાશથી ઝગમગતા મારુતો સ્તુતિ કરે છે; યુવાન અને પ્રસિદ્ધ ઇન્દ્રની સ્તુતિ થાય છે. અમે મધુરતામાં નિવાસ કરીને, ઇન્દ્રને મળીએ અને ધન તથા જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીએ. ઉશનાસ જ્ઞાન પ્રગટાવે તેમ, દેવ દેવતાઓની ઉત્પત્તિ જાહેર કરે છે; મહાન વ્રતધારી, શુદ્ધ, તેજસ્વી વરાહ પગલાં સાથે ગર્જના કરે છે અને પ્રગટ થાય છે. હંસો, ત્રિવિધ માપ સાથે, બળવાન, વૃષભોના સમૂહ સાથે ગયા છે; મિત્રો પરિષ્કૃત, અજેય, ગર્જનારા સોમની વાત કરે છે. તે વિશાળ યશવંતના માર્ગમાં જોડાય છે; ગાય તેની રમતમાં માપતી નથી; તીક્ષ્ણ શિંગ વાળો, સુવર્ણ સોમ પરિભ્રમણ કરે છે, દિવસે દેખાય છે, રાત્રે શુદ્ધ થાય છે. ધ્વનિ કરનારા, ઝડપી રથો સમાન, સહાયરૂપે આગળ વધે છે; સોમોએ ધન મેળવ્યું છે. રથોની જેમ, તેઓ પ્રેરિત થઈને હાથમાં સ્થાપિત છે; વહનકર્તા, કળાકારો જેવા. સોમો રાજાઓની જેમ ગાયોથી શોભિત છે; યજ્ઞ સાત વ્યવસ્થાપકો જેવો છે. ધ્વનિ કરનારી બુંદો આનંદ માટે, શક્તિ અને ગીત સાથે આસપાસ વહે છે; તેઓ મધ વહાવે છે. પ્રકાશ પાન કરનાર સવારના ધનની વૃદ્ધિ કરે છે; શક્તિશાળી સોમો સમૃદ્ધિ વ્યાપક રીતે ફેલાવે છે. વિચારના પ્રાચીન દ્વારો, સક્રિય, ખુલ્લા છે; વૃષભની ઊર્જાવાળા ઝડપી. સાત જન્મેલા પુજારી એકતાથી એક જ માર્ગ શોધે છે, એક જ પથની ઇચ્છા રાખે છે. નાભિમાં નાભિ સ્થાપે તેમ, મેં તેને સૂર્યના દર્શન માટે મૂક્યું છે; હું ઋષિના સંતાનને બહાર લાવું છું. સ્વર્ગના પ્રિય આસન, પુજારીઓએ છુપાવેલા, સૂર્ય તેને પોતાની દૃષ્ટિથી નિહાળે છે. બુંદો સત્યના માર્ગે, તેજસ્વી રૂપે વહે છે; તેમની વ્યવસ્થા એના યોક છે. મધથી ભરેલો મુખ્ય પ્રવાહ, મહાન, જળમાં વ્યાપી જાય છે; અર્પણોમાં પ્રશંસનીય અર્પણ. વનમાં જોડાયેલા વચનના વૃષભે ગર્જના કરી; સત્ય યજ્ઞ નિવાસોમાં સ્થિર છે.