అవపతన్తీరవదన్దివ ఓషధయస్పరి । యం జీవమశ్నవామహై న స రిష్యాతి పూరుషః
భూమిపై పడే ఔషధాలు, పడని ఔషధాలు, ఆకాశంలో ఉన్నవి — వాటిని ఎవరికైనా తినిపిస్తే, ఆ మనిషి నశించడు.
యా ఓషధీః సోమరాజ్ఞీర్బహ్వీః శతవిచక్షణాః । తాసాం త్వమస్యుత్తమారం కామాయ శం హృదే
సోముడు పాలించే అనేక ఔషధాలు, వందల కొద్దీ తెలివైనవి — వాటిలో నువ్వు అత్యుత్తమం. మనసుకు కావలసిన శుభం, ఆనందం ఇవ్వు.
యా ఓషధీః సోమరాజ్ఞీర్విష్ఠితాః పృథివీమను । బృహస్పతిప్రసూతా అస్యై సం దత్త వీర్యమ్
సోముడు పాలించే, భూమిపై నిలిచిన, బృహస్పతి వల్ల పుట్టిన ఔషధాలు — వాటి శక్తిని ఈ వ్యక్తికి ఇవ్వండి.
మా వో రిషత్ఖనితా యస్మై చాహం ఖనామి వః । ద్విపచ్చతుష్పదస్మాకం సర్వమస్త్వనాతురమ్
నేను మిమ్మల్ని త్రవ్వినవారికి ఎలాంటి హాని కలగకూడదు. మనందరిలో రెండు కాళ్లు ఉన్నవారికి, నాలుగు కాళ్లు ఉన్నవారికి ఎలాంటి వ్యాధి ఉండకూడదు.
యాశ్చేదముపశృణ్వన్తి యాశ్చ దూరం పరాగతాః । సర్వాః సంగత్య వీరుధోఽస్యై సం దత్త వీర్యమ్
ఇక్కడ వినే ఔషధాలు, దూరంగా ఉన్నవి — అన్ని కలిసికట్టుగా ఈ వ్యక్తికి తమ శక్తిని ఇవ్వాలి.
ఓషధయః సం వదన్తే సోమేన సహ రాజ్ఞా । యస్మై కృణోతి బ్రాహ్మణస్తం రాజన్పారయామసి
ఔషధాలు రాజైన సోమునితో కలిసి మాట్లాడుతున్నాయి. బ్రాహ్మణుడు ఎవరి కోసం ఇలా చేస్తాడో, రాజా, మేము అతడిని రక్షిస్తాము.
(తు. బ్రహ్మపురాణమ్ [[బ్రహ్మపురాణమ్/అధ్యాయః ౧౨౦|౨.౫౦.౧౪]]) త్వముత్తమాస్యోషధే తవ వృక్షా ఉపస్తయః । ఉపస్తిరస్తు సోఽస్మాకం యో అస్మాఁ అభిదాసతి
ఔషధాల్లో నువ్వే అత్యుత్తమం. నీ వేర్లు ఆధారం. ఆ ఆధారం మాకుండాలి, ఎవరు మమ్మల్ని బాధిస్తారో వారిపై మేము నిలబడాలి.
బృహస్పతే ప్రతి మే దేవతామిహి మిత్రో వా యద్వరుణో వాసి పూషా । ఆదిత్యైర్వా యద్వసుభిర్మరుత్వాన్స పర్జన్యం శంతనవే వృషాయ
బృహస్పతీ, నీవు మిత్రుడైనా, వరుణుడైనా, పూషణుడైనా, ఆదిత్యులు, వసువులు, మరుతులతో ఉన్నవాడైనా, నన్ను దీవించేందుకు రా. పర్జన్యుడు మన సంతానానికి మేలు కలిగించాలి.
ఆ దేవో దూతో అజిరశ్చికిత్వాన్త్వద్దేవాపే అభి మామగచ్ఛత్ । ప్రతీచీనః ప్రతి మామా వవృత్స్వ దధామి తే ద్యుమతీం వాచమాసన్
దేవతల నుండి త్వరగా, తెలివిగా వచ్చే దూత నన్ను చేరాలి. నన్ను ఆశీర్వదించు, నేను నీకు ప్రకాశవంతమైన మాటను సమర్పిస్తున్నాను.
అస్మే ధేహి ద్యుమతీం వాచమాసన్బృహస్పతే అనమీవామిషిరామ్ । యయా వృష్టిం శంతనవే వనావ దివో ద్రప్సో మధుమాఁ ఆ వివేశ
బృహస్పతీ, మాకు వ్యాధిలేని, పోషకమైన, ప్రకాశవంతమైన మాటను నింపు. దాని ద్వారా మన సంతానానికి వర్షం కలగాలి, ఆకాశం నుండి తేనెబొట్టు లా దివ్యమైనది వచ్చి చేరాలి.
ఆ నో ద్రప్సా మధుమన్తో విశన్త్విన్ద్ర దేహ్యధిరథం సహస్రమ్ । ని షీద హోత్రమృతుథా యజస్వ దేవాన్దేవాపే హవిషా సపర్య
ఇంద్రా, తేనెతో కూడిన బొట్లు మాలోనికి ప్రవేశించాలి. మాకు సమృద్ధిగా ధనం ఇవ్వు. యజ్ఞంలో హోతగా కూర్చోని, దేవతలను హవితో పూజించు.
ఆర్ష్టిషేణో హోత్రమృషిర్నిషీదన్దేవాపిర్దేవసుమతిం చికిత్వాన్ । స ఉత్తరస్మాదధరం సముద్రమపో దివ్యా అసృజద్వర్ష్యా అభి
అర్ష్టిషేణుడు ఋషిగా, హోతగా కూర్చొని, దేవతల అనుగ్రహాన్ని తెలుసుకుని, పై సముద్రం నుండి క్రింది సముద్రం వరకు, ఆకాశపు వర్షపు నీళ్లను విడుదల చేశాడు.
అస్మిన్సముద్రే అధ్యుత్తరస్మిన్నాపో దేవేభిర్నివృతా అతిష్ఠన్ । తా అద్రవన్నార్ష్టిషేణేన సృష్టా దేవాపినా ప్రేషితా మృక్షిణీషు
ఈ సముద్రంలోను, పై సముద్రంలోను దేవతలు ఆపిన నీళ్లు నిలిచిపోయాయి. అవి అర్ష్టిషేణుడు విడుదల చేయగా, దేవతా దూత పంపగా, పోషకమైన వాటిలో ప్రవహించాయి.
యద్దేవాపిః శంతనవే పురోహితో హోత్రాయ వృతః కృపయన్నదీధేత్ । దేవశ్రుతం వృష్టివనిం రరాణో బృహస్పతిర్వాచమస్మా అయచ్ఛత్
దేవాపి శంతనువు కోసం పురోహితుడిగా ఎంపికై, దయతో యజ్ఞం చేయగా, దేవతలందరిలో ప్రసిద్ధుడైన బృహస్పతి వర్షాన్ని కలిగించే వాక్కును అతనికి ఇచ్చాడు.
యం త్వా దేవాపిః శుశుచానో అగ్న ఆర్ష్టిషేణో మనుష్యః సమీధే । విశ్వేభిర్దేవైరనుమద్యమానః ప్ర పర్జన్యమీరయా వృష్టిమన్తమ్
దేవాపి, నీవు ప్రకాశవంతుడవు, అగ్ని, అర్ష్టిషేణుడు, మానవ హోత, దేవతలందరిచే గౌరవించబడినవారు — పర్జన్యుడిని వర్షాన్ని కురిపించమని ప్రేరేపించండి.
త్వాం పూర్వ ఋషయో గీర్భిరాయన్త్వామధ్వరేషు పురుహూత విశ్వే । సహస్రాణ్యధిరథాన్యస్మే ఆ నో యజ్ఞం రోహిదశ్వోప యాహి
పూర్వకాలంలో మహర్షులు స్తోత్రాలతో నిన్ను ఆశ్రయించారు, యజ్ఞాలలో అందరూ నిన్నే పిలిచారు, ఓ పలు సార్లు పూజింపబడిన రోహిదశ్వా! వేలాది హవిస్సులు మాకు అందించు, మా యజ్ఞానికి వచ్చు.
ఏతాన్యగ్నే నవతిర్నవ త్వే ఆహుతాన్యధిరథా సహస్రా । తేభిర్వర్ధస్వ తన్వః శూర పూర్వీర్దివో నో వృష్టిమిషితో రిరీహి
ఓ అగ్ని! ఇవి తొంభై తొమ్మిది హవిస్సులు, ఇంకా తొమ్మిది, ఇంకా వేలాది నీ కొరకు సమర్పించబడ్డాయి. వీటి ద్వారా నువ్వు బలవంతుడవై, పరిపూర్ణమైన రూపంతో, మాకు ఆకాశం నుండి వర్షాన్ని ప్రసాదించు.
ఏతాన్యగ్నే నవతిం సహస్రా సం ప్ర యచ్ఛ వృష్ణ ఇన్ద్రాయ భాగమ్ । విద్వాన్పథ ఋతుశో దేవయానానప్యౌలానం దివి దేవేషు ధేహి
ఓ అగ్ని! ఈ తొంభై వేల హవిస్సులను శక్తిమంతుడైన ఇంద్రునికి భాగంగా పంపించు. నీవు సరిగ్గా తెలిసిన మార్గంలో, ఆ దైవ భాగాన్ని దేవతల మధ్య ఆకాశంలో స్థాపించు.
అగ్నే బాధస్వ వి మృధో వి దుర్గహాపామీవామప రక్షాంసి సేధ । అస్మాత్సముద్రాద్బృహతో దివో నోఽపాం భూమానముప నః సృజేహ
ఓ అగ్ని! శత్రుత్వాన్ని తొలగించు, అడ్డంకులను పారద్రోలెయి, అపాయాన్ని, దుష్టశక్తులను దూరం చేయి. ఈ విస్తారమైన ఆకాశ సముద్రం నుండి మాకు నీరు, భూమి సంపదలను ప్రసాదించు.
కం నశ్చిత్రమిషణ్యసి చికిత్వాన్పృథుగ్మానం వాశ్రం వావృధధ్యై । కత్తస్య దాతు శవసో వ్యుష్టౌ తక్షద్వజ్రం వృత్రతురమపిన్వత్
ఎవరు జ్ఞానంతో మన హవిని మహిమాన్వితంగా చేస్తారు? ఎవరు విశాలమైన, వేగవంతమైన గుర్రాన్ని అభివృద్ధి చేస్తారు? ఉదయాన్నే దాత యొక్క శక్తితో, వజ్రాయుధాన్ని, వృత్రుని సంహారిణిని ఎవరు తయారు చేస్తారు?
స హి ద్యుతా విద్యుతా వేతి సామ పృథుం యోనిమసురత్వా ససాద । స సనీళేభిః ప్రసహానో అస్య భ్రాతుర్న ఋతే సప్తథస్య మాయాః
అతడు ప్రకాశంతో, మెరుపుతో స్తోత్రాన్ని తెలుసు. అతడు విశాలమైన దైవాసనం లో స్థిరంగా ఉన్నాడు. తన తోడేళ్లతో కలసి, తన సోదరుడైన ఏడవవాడి మాయలను అతడు జయించాడు.
స వాజం యాతాపదుష్పదా యన్స్వర్షాతా పరి షదత్సనిష్యన్ । అనర్వా యచ్ఛతదురస్య వేదో ఘ్నఞ్ఛిశ్నదేవాఁ అభి వర్పసా భూత్
అతడు విజేతగా అవరోధాలను దాటి, సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతూ విజయాన్ని అందిస్తాడు. దూరమైనదైనా, సమీపమైనదైనా ఇవ్వగలడు, రహస్యాలను తెలుసు, తన శక్తితో సంతాన విరోధులను సంహరిస్తాడు.
స యహ్వ్యోఽవనీర్గోష్వర్వా జుహోతి ప్రధన్యాసు సస్రిః । అపాదో యత్ర యుజ్యాసోఽరథా ద్రోణ్యశ్వాస ఈరతే ఘృతం వాః
అతడు యవ్వనంతో, భూమిని, ఆవులను సమర్పిస్తాడు, పోటీల్లో ముందుండి నడుస్తాడు. అక్కడ పాదాలు లేని, గుర్రాలు లేని వారు యుక్తులై, తొట్టిలో పుట్టిన గుర్రాలు నెయ్యిని లాగుతారు.
స రుద్రేభిరశస్తవార ఋభ్వా హిత్వీ గయమారేఅవద్య ఆగాత్ । వమ్రస్య మన్యే మిథునా వివవ్రీ అన్నమభీత్యారోదయన్ముషాయన్
అతడు రుద్రులతో కలసి అపాయాన్ని తొలగించాడు, ఋభువులతో కలిసి, మరణ గృహాన్ని వదిలి వచ్చాడు. నేను అనుకుంటున్నాను — అతడు మృదువైనవాడి జంట రూపాలను వెలికితీయగా, ఆహారాన్ని తెచ్చాడు, దాగినదాన్ని బయటపెట్టాడు.
స ఇద్దాసం తువీరవం పతిర్దన్షళక్షం త్రిశీర్షాణం దమన్యత్ । అస్య త్రితో న్వోజసా వృధానో విపా వరాహమయోఅగ్రయా హన్
అతడు బలవంతుడైన దాసుని, పదునైన పళ్లున్న, మూడు తలలున్న ప్రభువును జయించాడు. అతని శక్తితో త్రితుడు నీళ్లలో ఉన్న పంది మీద ప్రథమ ఆయుధంతో గట్టిగా దాడి చేశాడు.
స ద్రుహ్వణే మనుష ఊర్ధ్వసాన ఆ సావిషదర్శసానాయ శరుమ్ । స నృతమో నహుషోఽస్మత్సుజాతః పురోఽభినదర్హన్దస్యుహత్యే
అతడు మనుషులలో నేరుగా నిలబడి, స్పష్టంగా చూసేవాడికి ఆయుధాన్ని ఎత్తాడు. అతడు అత్యంత వీరుడు, నహుషుడు, మనలో జన్మించినవాడు, శత్రువులను చిత్తు చేసి, దుష్టులను నాశనం చేశాడు.
సో అభ్రియో న యవస ఉదన్యన్క్షయాయ గాతుం విదన్నో అస్మే । ఉప యత్సీదదిన్దుం శరీరైః శ్యేనోఽయోపాష్టిర్హన్తి దస్యూన్
అతడు మేఘంలా, మన నివాసానికి మేతను తెస్తాడు, మార్గాన్ని తెలుసు. తన శరీరంతో చంద్రుని దగ్గర కూర్చుని, గరుడంలా శీఘ్రంగా శత్రువులను సంహరిస్తాడు.
స వ్రాధతః శవసానేభిరస్య కుత్సాయ శుష్ణం కృపణే పరాదాత్ । అయం కవిమనయచ్ఛస్యమానమత్కం యో అస్య సనితోత నృణామ్
అతడు తన బలంతో కుత్సుని కోసం శుష్ణుని తరిమికొట్టాడు, కఠిన హృదయున్నవాడిని ఓడించాడు. ఇతడు కవిని, ప్రశంసింపదగినవాడిని, తనకు బహుమతులు ఇచ్చేవారిని, అలాగే మనుష్యులను కూడా ముందుకు నడిపించాడు.
అయం దశస్యన్నర్యేభిరస్య దస్మో దేవేభిర్వరుణో న మాయీ । అయం కనీన ఋతుపా అవేద్యమిమీతారరుం యశ్చతుష్పాత్
ఇతడు మహనీయులతో ఆనందింపజేస్తూ, దయతో ఉంటాడు; దేవతలలో శక్తిమంతుడు, వరుణుడిలా మాయలో నైపుణ్యం కలవాడు. ఇతడు యువకుడు, ధర్మాన్ని కాపాడేవాడు, తెలియని దాన్ని కొలుస్తాడు, నలుగురు కాళ్లతో నడిచే దాన్ని కూడా తెలుసు.
అస్య స్తోమేభిరౌశిజ ఋజిశ్వా వ్రజం దరయద్వృషభేణ పిప్రోః । సుత్వా యద్యజతో దీదయద్గీః పుర ఇయానో అభి వర్పసా భూత్
అతని స్తోత్రాలతో ఉశిజుని కుమారుడు ఋజిశ్వ, పిప్రువు గోపురాన్ని ఎద్దుతో ధ్వంసం చేశాడు. సోమాన్ని సేవించినప్పుడు, గీతతో ప్రకాశించాడు, తన రూపంతో ముందుకు సాగాడు.