ధ్రువా ఏవ వః పితరో యుగేయుగే క్షేమకామాసః సదసో న యుఞ్జతే । అజుర్యాసో హరిషాచో హరిద్రవ ఆ ద్యాం రవేణ పృథివీమశుశ్రవుః
ప్రతి యుగంలో మీ పితృదేవతలు క్షేమాన్ని కోరుతూ మిమ్మల్ని కట్టారు, సదస్సులో కూర్చోబెట్టినట్టు. అవినాశిగా, బంగారు వర్ణంతో, బంగారు కదలికతో, వారు ఆకాశాన్ని, భూమిని తమ గర్జనతో నిండించారు.
తదిద్వదన్త్యద్రయో విమోచనే యామన్నఞ్జస్పా ఇవ ఘేదుపబ్దిభిః । వపన్తో బీజమివ ధాన్యాకృతః పృఞ్చన్తి సోమం న మినన్తి బప్సతః
విడుదల సమయంలో ఈ రాళ్లు మాట్లాడుతాయి, కట్టెలతో ఉన్న గుర్రాలు హేయిలా. ధాన్యాన్ని విత్తినట్టు విత్తనాన్ని పోస్తూ, వారు సోమరసాన్ని పిండుతారు, ఎప్పుడూ తగ్గకుండా, ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా.
సుతే అధ్వరే అధి వాచమక్రతా క్రీళయో న మాతరం తుదన్తః । వి షూ ముఞ్చా సుషువుషో మనీషాం వి వర్తన్తామద్రయశ్చాయమానాః
పిండే సమయంలో, యజ్ఞంలో, వారు మాటలు పలికారు, ఆడుకుంటున్న పిల్లలు తల్లిని తాకినట్టు. జ్ఞానులు పిండిన రసాన్ని విడుదల చేయండి, రాళ్లారా; వారు తమ పనిలో ఉత్సాహంగా ముందుకు పోవాలని అనుమతించండి.
హయే జాయే మనసా తిష్ఠ ఘోరే వచాంసి మిశ్రా కృణవావహై ను । న నౌ మన్త్రా అనుదితాస ఏతే మయస్కరన్పరతరే చనాహన్
భార్యా, మనసులో స్థిరంగా ఉండు; మనం ఇప్పుడు—even ఈ భయంకరమైన సమయంలో—మన మాటలను కలిపి చెప్పుకుందాం. మన మంత్రాలు వృథా కాలేదు; అవి మనకు ఆనందాన్ని ఇస్తాయి, ఎంత దూరమైన ఒడ్డైనా.
కిమేతా వాచా కృణవా తవాహం ప్రాక్రమిషముషసామగ్రియేవ । పురూరవః పునరస్తం పరేహి దురాపనా వాత ఇవాహమస్మి
నీ మాటలతో నేను ఏమి చేయాలి? నేను తొలిప్రభాత కాంతిలా వెళ్లిపోతాను. పురూరవా, నువ్వు మళ్లీ నీ ఇంటికి వెళ్ళు; నేను గాలిలా అందుకోలేనిది.
ఇషుర్న శ్రియ ఇషుధేరసనా గోషాః శతసా న రంహిః । అవీరే క్రతౌ వి దవిద్యుతన్నోరా న మాయుం చితయన్త ధునయః
తుపాకీ నుండి వచ్చిన బాణంలా, వంద ఆవులు పరుగెత్తినట్టు, నా వేగం చాలా ఎక్కువ. బలహీనుడిలో సంకల్పం చెదిరిపోతుంది, ప్రవాహాలు నీటిని చీల్చినట్టు, తెలివైనవారికైనా దాని పరిమాణం పట్టదు.
సా వసు దధతీ శ్వశురాయ వయ ఉషో యది వష్ట్యన్తిగృహాత్ । అస్తం ననక్షే యస్మిఞ్చాకన్దివా నక్తం శ్నథితా వైతసేన
ఆమె ధనం మోసుకెళ్లుతూ, అత్తగారింటికి వెళుతుంది, ఉదయం అలా అనుకుంటే, దగ్గర ఇంటి నుండి. నేను అస్తమయాన్ని చేరాను, అక్కడ దారి వంగిపోతుంది, రాత్రి వైతస తాడుతో కట్టబడి.
త్రిః స్మ మాహ్నః శ్నథయో వైతసేనోత స్మ మేఽవ్యత్యై పృణాసి । పురూరవోఽను తే కేతమాయం రాజా మే వీర తన్వస్తదాసీః
రోజులో మూడుసార్లు వైతస తాడులు నన్ను కట్టాయి, నీవు, మారని వాడా, నన్ను కోరికతో నింపావు. పురూరవా, నీ సంకేతం తరువాత, ఈ రాజు, నా వీరుడు, అదే నా శరీరం.
యా సుజూర్ణిః శ్రేణిః సుమ్నఆపిర్హ్రదేచక్షుర్న గ్రన్థినీ చరణ్యుః । తా అఞ్జయోఽరుణయో న సస్రుః శ్రియే గావో న ధేనవోఽనవన్త
ఆ బాగా కలిపిన తాడు, దయతో నిండినది, హృదయ దృష్టిలా, ముడిపడని, వేగంగా కదిలేది—ఆ ఎర్రటి, ప్రకాశవంతమైనవారు కీర్తికోసం పరుగెత్తారు, ఆవులా, పాలు ఇచ్చే ఆవులా, పుట్టిస్తూ.
సమస్మిఞ్జాయమాన ఆసత గ్నా ఉతేమవర్ధన్నద్యః స్వగూర్తాః । మహే యత్త్వా పురూరవో రణాయావర్ధయన్దస్యుహత్యాయ దేవాః
నా జనన సమయంలో, దేవతా స్త్రీలు కలిసి కూర్చున్నారు, నదులు స్తుతించబడి పెరిగాయి. దేవతలు నిన్ను, పురూరవా, యుద్ధానికి, శత్రువులను సంహరించడానికి గొప్పవాడిగా చేశారు.
సచా యదాసు జహతీష్వత్కమమానుషీషు మానుషో నిషేవే । అప స్మ మత్తరసన్తీ న భుజ్యుస్తా అత్రసన్రథస్పృశో నాశ్వాః
వారితో కలిసి, నేను మానవుల్లో కోరికను వదిలిపెట్టినప్పుడు, మానవుడిగా మానవుల్లో సేవ చేశాను. అప్పుడు, మత్తులో ఉన్న వారు నన్ను ఆస్వాదించలేదు; రథాన్ని తాకిన వారు, ఆ గుర్రాలు, అదృశ్యమయ్యారు.
యదాసు మర్తో అమృతాసు నిస్పృక్సం క్షోణీభిః క్రతుభిర్న పృఙ్క్తే । తా ఆతయో న తన్వః శుమ్భత స్వా అశ్వాసో న క్రీళయో దన్దశానాః
ఒక మానవుడు అమృత స్వరూపిణుల మధ్య నిరాసక్తుడై, భూమిపై నివసించే వారితో కలిసి యజ్ఞాల్లో పాల్గొనకపోతే, ఆ స్వరూపాలు తమ అందంతో మెరిసిపోతాయి. అవి ఆటలో ఉన్న గుర్రాల్లా, చంచలమైన కుర్రగుర్రాల్లా, తాము తాము అలంకరించుకున్నవిగా కనిపిస్తాయి.
విద్యున్న యా పతన్తీ దవిద్యోద్భరన్తీ మే అప్యా కామ్యాని । జనిష్టో అపో నర్యః సుజాతః ప్రోర్వశీ తిరత దీర్ఘమాయుః
మెరుపులా మెరిసుతూ, మేఘగర్జన లేకుండానే పడిపోయింది. నా ప్రియమైన కోరికలను తీసుకెళ్లింది. మంచి వంశంలో పుట్టిన ఆ ఉర్వశి జలాల్లో జన్మించింది. ఉర్వశి! ఆ మనిషికి దీర్ఘాయువు కలిగించు.
జజ్ఞిష ఇత్థా గోపీథ్యాయ హి దధాథ తత్పురూరవో మ ఓజః । అశాసం త్వా విదుషీ సస్మిన్నహన్న మ ఆశృణోః కిమభుగ్వదాసి
నీవు గోపాలుని పనికోసం ఇలా పుట్టావు. అందుకే, పురూరవా! నీవు నీ బలాన్ని పెట్టావు. జ్ఞానవంతుడా! నేను నిన్ను కోరుకున్నాను, కానీ నీవు నాతో ఉండలేదు; నా మాట వినలేదు. నీవు ఏమి ఆనందించావు?
కదా సూనుః పితరం జాత ఇచ్ఛాచ్చక్రన్నాశ్రు వర్తయద్విజానన్ । కో దమ్పతీ సమనసా వి యూయోదధ యదగ్నిః శ్వశురేషు దీదయత్
కొత్తగా పుట్టిన కుమారుడు ఎప్పుడు తండ్రిని వెతుకుతాడు? నిజాన్ని తెలుసుకొని కన్నీరు కారుస్తాడు? మనసు కలిసిన భార్యాభర్తలను ఎవరు వేరు చేయగలరు? అగ్ని అత్తింట్లో వెలిగినప్పుడు?
ప్రతి బ్రవాణి వర్తయతే అశ్రు చక్రన్న క్రన్దదాధ్యే శివాయై । ప్ర తత్తే హినవా యత్తే అస్మే పరేహ్యస్తం నహి మూర మాపః
నేను చెప్పుతున్నాను: ఆమె కన్నీరు కారుస్తుంది, ఆమె మామిడికోడల కోసం అత్తను అరవజేస్తుంది. అందుకే, నిన్ను నేను దూరం పంపుతున్నాను—ఇంకెవరినైనా వెళ్ళు; మూర్ఖుడా! నన్ను తాకవద్దు.
సుదేవో అద్య ప్రపతేదనావృత్పరావతం పరమాం గన్తవా ఉ । అధా శయీత నిరృతేరుపస్థేఽధైనం వృకా రభసాసో అద్యుః
ఈ రోజు మంచి దేవుడు ఎటువైపు అయినా నిర్బంధం లేకుండా, దూరమైన ప్రదేశానికి వెళ్లిపోవాలి. అక్కడ అతడు నాశనపు ఒడిలో పడుకోవాలి; అక్కడ ఆకలితో ఉన్న నక్కలు అతన్ని తినివేయాలి.
పురూరవో మా మృథా మా ప్ర పప్తో మా త్వా వృకాసో అశివాస ఉ క్షన్ । న వై స్త్రైణాని సఖ్యాని సన్తి సాలావృకాణాం హృదయాన్యేతా
పురూరవా! నీవు చనిపోవద్దు, నన్ను వదిలిపోవద్దు; దుష్టమైన నక్కలు నిన్ను నాశనం చేయవద్దు. నిజంగా, స్త్రీలకు స్నేహం ఉండదు; ఆడనక్కల హృదయాలు కూడా ఇలానే ఉంటాయి.
యద్విరూపాచరం మర్త్యేష్వవసం రాత్రీః శరదశ్చతస్రః । ఘృతస్య స్తోకం సకృదహ్న ఆశ్నాం తాదేవేదం తాతృపాణా చరామి
నేను మానవుల మధ్య విచిత్రంగా ప్రవర్తించినా, నాలుగు శరదులు, రాత్రులు అక్కడే గడిపాను. ప్రతి రోజు ఒకసారి కొద్దిగా నెయ్యి తిన్నాను; దానితోనే తృప్తిగా ఇప్పుడు వెళ్తున్నాను.
అన్తరిక్షప్రాం రజసో విమానీముప శిక్షామ్యుర్వశీం వసిష్ఠః । ఉప త్వా రాతిః సుకృతస్య తిష్ఠాన్ని వర్తస్వ హృదయం తప్యతే మే
అంతరిక్షంలో సంచరించే వసిష్ఠుడు ఉర్వశిని వెతుకుతున్నాడు. మంచి పనులకు ఫలితం నీ దగ్గరే ఉంది; దయచేసి దూరం పోవద్దు—నా హృదయం బాధతో మండుతోంది.
ఇతి త్వా దేవా ఇమ ఆహురైళ యథేమేతద్భవసి మృత్యుబన్ధుః । ప్రజా తే దేవాన్హవిషా యజాతి స్వర్గ ఉ త్వమపి మాదయాసే
ఐల! దేవతలు నీకు ఇలా చెబుతున్నారు: నీవు మరణానికి బంధువు వంటివాడవు. నీ సంతానం దేవతలకు హవిస్సు సమర్పిస్తారు; నీవు కూడా స్వర్గంలో ఆనందించు.
ప్ర తే మహే విదథే శంసిషం హరీ ప్ర తే వన్వే వనుషో హర్యతం మదమ్ । ఘృతం న యో హరిభిశ్చారు సేచత ఆ త్వా విశన్తు హరివర్పసం గిరః
ఓ మహాబలుడు! నీ కోసం సభలో నేను స్తోత్రాలు చెబుతున్నాను; నీ కోసం ఆనందాన్ని కోరుతున్నాను. హరివర్ణులైన వారు అందంగా పోసే నెయ్యిలా, నీ మహిమను గానం చేసే పాటలు నీ వద్దకు చేరాలి.
హరిం హి యోనిమభి యే సమస్వరన్హిన్వన్తో హరీ దివ్యం యథా సదః । ఆ యం పృణన్తి హరిభిర్న ధేనవ ఇన్ద్రాయ శూషం హరివన్తమర్చత
హరివర్ణుడిని పూజించే వారు, ఆకాశంలో ఉన్న దేవాలయంలో నెయ్యి పోసినట్టు, హరివర్ణులను సమర్పిస్తారు. వారు ఆ హరివర్ణుడిని పాలు ఇచ్చే ఆవుల్లా నింపుతారు. శక్తిమంతుడైన ఇంద్రునికి హరివర్ణులతో కూడిన స్తోత్రాలు చేయండి.
సో అస్య వజ్రో హరితో య ఆయసో హరిర్నికామో హరిరా గభస్త్యోః । ద్యుమ్నీ సుశిప్రో హరిమన్యుసాయక ఇన్ద్రే ని రూపా హరితా మిమిక్షిరే
అతని ఆయుధం పసుపు రంగు, ఇనుప వజ్రం. అతని చేతుల్లో హరివర్ణుడు స్వేచ్ఛగా ఉన్నాడు. మహిమతో, అందమైన ముఖంతో, హరివర్ణుడి కోపంతో, ఇంద్రునిలో హరివర్ణుల రూపాలు ఏర్పడ్డాయి.
దివి న కేతురధి ధాయి హర్యతో వివ్యచద్వజ్రో హరితో న రంహ్యా । తుదదహిం హరిశిప్రో య ఆయసః సహస్రశోకా అభవద్ధరిమ్భరః
ఆకాశంలో దీపంలా హరివర్ణుడి గుర్తు వెలిగిపోతుంది; వజ్రాయుధం కూడా హరివర్ణంగా మెరిసిపోతుంది. అతడు ఇనుప దవడలున్న పామును వేలు వేలు ముల్లులతో పొడిచి, హరివర్ణుడి బలాన్ని చూపించాడు.
త్వంత్వమహర్యథా ఉపస్తుతః పూర్వేభిరిన్ద్ర హరికేశ యజ్వభిః । త్వం హర్యసి తవ విశ్వముక్థ్యమసామి రాధో హరిజాత హర్యతమ్
పసుపు జుట్టు కలిగిన ఇంద్రా! నిన్ను పూర్వ కాలంలో యజ్ఞకారులు స్తుతించారు. నీవు హరివర్ణుడవు, నీ శక్తి అంతా హరివర్ణమే; నీ దయ కూడా హరివర్ణంలో పుట్టినదే, అత్యంత మధురమైనదే.
తా వజ్రిణం మన్దినం స్తోమ్యం మద ఇన్ద్రం రథే వహతో హర్యతా హరీ । పురూణ్యస్మై సవనాని హర్యత ఇన్ద్రాయ సోమా హరయో దధన్విరే
వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన ఆనందదాయకుడైన ఇంద్రుని, రెండు హరివర్ణ గుర్రాలు రథంపై తీసుకెళ్తున్నాయి. అతనికోసం అనేక హరివర్ణ సొమపానాలు సిద్ధమయ్యాయి; ఇంద్రునికోసం హరివర్ణులు సొమాన్ని పోశారు.
అరం కామాయ హరయో దధన్విరే స్థిరాయ హిన్వన్హరయో హరీ తురా । అర్వద్భిర్యో హరిభిర్జోషమీయతే సో అస్య కామం హరివన్తమానశే
కోరిక కోసం హరివర్ణులు సొమాన్ని పోశారు; స్థిరమైనవారికి హరివర్ణ గుర్రాలు వేగంగా జోడించబడ్డాయి. ఎవరు హరివర్ణ గుర్రాలతో సంతోషిస్తారో, వారు తమ కోరికను, హరివర్ణ ఆనందాన్ని పొందుతారు.
హరిశ్మశారుర్హరికేశ ఆయసస్తురస్పేయే యో హరిపా అవర్ధత । అర్వద్భిర్యో హరిభిర్వాజినీవసురతి విశ్వా దురితా పారిషద్ధరీ
హరివర్ణ మీసాలు, హరివర్ణ జుట్టు, ఇనుప కవచం ధరించినవాడు, హరివర్ణుని రక్షణలో బలవంతుడయ్యాడు. గుర్రాలతో, శక్తివంతుడిగా, సమూహాలకు నాయకుడిగా, హరివర్ణులతో అన్ని కష్టాలను దాటి పోతాడు.
స్రువేవ యస్య హరిణీ విపేతతుః శిప్రే వాజాయ హరిణీ దవిధ్వతః । ప్ర యత్కృతే చమసే మర్మృజద్ధరీ పీత్వా మదస్య హర్యతస్యాన్ధసః
రెండు స్రువాలు వేరు పెట్టినట్టు, నీ పసుపు రంగు గలవారు వేరు చేశారు; వేగంగా పరిగెత్తేవారు బహుమతి కోసం విడిపోగా, నీవు హవనం కోసం ఆ పసుపు గలవారిని పాత్రలో శుభ్రంగా కడిగి, మధురమైన సోమరసం తాగినప్పుడు ఆనందంగా ఉన్నావు.