ఇన్ద్రం స్తవా నృతమం యస్య మహ్నా విబబాధే రోచనా వి జ్మో అన్తాన్ । ఆ యః పప్రౌ చర్షణీధృద్వరోభిః ప్ర సిన్ధుభ్యో రిరిచానో మహిత్వా
మనుషుల్లో శ్రేష్ఠుడైన ఇంద్రుని మహిమను మేము స్తుతిద్దాం. ఆయన గొప్పతనంతో ఆకాశపు అంచులను దాటి, ప్రజలకు బలాన్ని నింపి, నదుల నుంచి తన మహిమను వ్యాపింపజేశాడు.
స సూర్యః పర్యురూ వరాంస్యేన్ద్రో వవృత్యాద్రథ్యేవ చక్రా । అతిష్ఠన్తమపస్యం న సర్గం కృష్ణా తమాంసి త్విష్యా జఘాన
సూర్యుడిలా విశాలమైన లోకాలన్నింటినీ చుట్టుముట్టి, ఇంద్రుడు రథికుడిలా చక్రాలను తిప్పాడు. ఆయన తన తేజంతో నల్లటి చీకటిని తొలగించాడు, అడ్డంకులను అధిగమించాడు.
సమానమస్మా అనపావృదర్చ క్ష్మయా దివో అసమం బ్రహ్మ నవ్యమ్ । వి యః పృష్ఠేవ జనిమాన్యర్య ఇన్ద్రశ్చికాయ న సఖాయమీషే
భూమి మీద, ఆకాశంలో, కొత్త పాటలతో నిర్బంధం లేకుండా మనమందరం కలిసి పాడుదాం. వృత్తిదారుడిలా ఇంద్రుడు తరాలను సృష్టించాడు; స్నేహాన్ని కోరాడు, తనకోసమే కాదు.
ఇన్ద్రాయ గిరో అనిశితసర్గా అపః ప్రేరయం సగరస్య బుధ్నాత్ । యో అక్షేణేవ చక్రియా శచీభిర్విష్వక్తస్తమ్భ పృథివీముత ద్యామ్
ఇంద్రునికోసం, నిర్బంధం లేని గీతలను సముద్రపు లోతుల నుంచి పంపుతున్నాను. తన శక్తులతో, అక్షంలా, భూమిని, ఆకాశాన్ని అన్ని వైపులా స్థిరపరిచాడు.
ఆపాన్తమన్యుస్తృపలప్రభర్మా ధునిః శిమీవాఞ్ఛరుమాఁ ఋజీషీ । సోమో విశ్వాన్యతసా వనాని నార్వాగిన్ద్రం ప్రతిమానాని దేభుః
అతని కోపం చివరకు చేరి, భయంకరంగా, వేగంగా, మంటలాగా మండుతుంది. సోముడు అన్ని అరణ్యాలను దాటి, నదులు ఇంద్రుని మహిమను కొలిచాయి.
న యస్య ద్యావాపృథివీ న ధన్వ నాన్తరిక్షం నాద్రయః సోమో అక్షాః । యదస్య మన్యురధినీయమానః శృణాతి వీళు రుజతి స్థిరాణి
సోముడు చేరని ఆకాశం, భూమి, ఎడారి, మధ్యలో ఉన్నది, పర్వతాలు, నదులు ఏవీ లేవు. అతని కోపం రగిలినప్పుడు, ఆయన వింటాడు, దృఢమైనదాన్ని కూడా విరగదీస్తాడు.
జఘాన వృత్రం స్వధితిర్వనేవ రురోజ పురో అరదన్న సిన్ధూన్ । బిభేద గిరిం నవమిన్న కుమ్భమా గా ఇన్ద్రో అకృణుత స్వయుగ్భిః
అటవిలో శక్తిలా వృత్రుడిని సంహరించాడు, కోటలను పగలగొట్టాడు, నదులను విడుదల చేశాడు. పర్వతాన్ని చీల్చి, తొమ్మిదవ పాత్రను తెరిచాడు, ఇంద్రుడు తన స్వంత దూడలతో ఆవులను పొందాడు.
త్వం హ త్యదృణయా ఇన్ద్ర ధీరోఽసిర్న పర్వ వృజినా శృణాసి । ప్ర యే మిత్రస్య వరుణస్య ధామ యుజం న జనా మినన్తి మిత్రమ్
ధైర్యంగా ఉన్న ఇంద్రా, నీవు గొప్ప బలంతో, అడ్డంకులను గొడ్డలిలా విరగదీస్తావు. మిత్రుడు, వరుణుని ధర్మాన్ని ఉల్లంఘించే జనులు, స్నేహితుడికి హాని చేయరు.
ప్ర యే మిత్రం ప్రార్యమణం దురేవాః ప్ర సంగిరః ప్ర వరుణం మినన్తి । న్యమిత్రేషు వధమిన్ద్ర తుమ్రం వృషన్వృషాణమరుషం శిశీహి
వైరంగా ఉండి, మిత్రుడు, అర్యమన్, గాయకులు, వరుణునికి హాని చేసే వారు; శత్రువుల మధ్య, ఓ బలవంతుడా ఇంద్రా, నీవు బలమైనవారిని, ఉగ్రులను శిక్షించు.
ఇన్ద్రో దివ ఇన్ద్ర ఈశే పృథివ్యా ఇన్ద్రో అపామిన్ద్ర ఇత్పర్వతానామ్ । ఇన్ద్రో వృధామిన్ద్ర ఇన్మేధిరాణామిన్ద్రః క్షేమే యోగే హవ్య ఇన్ద్రః
ఇంద్రుడు ఆకాశానికి అధిపతి, భూమికి అధిపతి, జలాలకు అధిపతి, పర్వతాలకు అధిపతి. బలవంతులకూ, జ్ఞానులకు అధిపతి, ఇంటిలో, సభలో, హవనం సమయంలో కూడా ఇంద్రుడే అధికారం.
ప్రాక్తుభ్య ఇన్ద్రః ప్ర వృధో అహభ్యః ప్రాన్తరిక్షాత్ప్ర సముద్రస్య ధాసేః । ప్ర వాతస్య ప్రథసః ప్ర జ్మో అన్తాత్ప్ర సిన్ధుభ్యో రిరిచే ప్ర క్షితిభ్యః
పూర్వ దిక్కు నుంచి, మహోన్నతుల నుంచి, రోజుల నుంచి, మధ్యలో నుంచి, సముద్రపు లోతుల నుంచి, గాలివైపు నుంచి, ఆకాశపు అంచుల నుంచి, నదుల నుంచి, భూముల నుంచి ఇంద్రుడు తన తేజాన్ని వ్యాపించాడు.
ప్ర శోశుచత్యా ఉషసో న కేతురసిన్వా తే వర్తతామిన్ద్ర హేతిః । అశ్మేవ విధ్య దివ ఆ సృజానస్తపిష్ఠేన హేషసా ద్రోఘమిత్రాన్
ప్రభాతపు కాంతివంతమైన దూతలా, ఓ ఇంద్రా, నీ ఆయుధం ప్రకాశిస్తుంది; అది ఎప్పుడూ నీకు విజయాన్ని తెచ్చిపెట్టాలి. నమ్మకంగా కనిపించే శత్రువులను, ఆకాశం నుంచి మండుతున్న ఆయుధంతో, రాయి పగలగొట్టినట్టు నాశనం చేయుము.
అన్వహ మాసా అన్విద్వనాన్యన్వోషధీరను పర్వతాసః । అన్విన్ద్రం రోదసీ వావశానే అన్వాపో అజిహత జాయమానమ్
నెలలు ఒకదాని వెంట ఒకటి వస్తూ పోతాయి, మొక్కలు కూడా అలాగే, కొండలు కూడా. భూమి, ఆకాశం రెండూ, బలమైన ఇంద్రుని సేవలో ఉంటాయి. నీటలు పుట్టినవానిని మద్దతు ఇస్తాయి.
కర్హి స్విత్సా త ఇన్ద్ర చేత్యాసదఘస్య యద్భినదో రక్ష ఏషత్ । మిత్రక్రువో యచ్ఛసనే న గావః పృథివ్యా ఆపృగముయా శయన్తే
ఓ ఇంద్రా, ఈ దుష్టుడిని నాశనం చేసే సమయం ఎప్పుడు వస్తుంది? మేతలో ఉన్న ఆవుల్లా, మాయమాటలు చెప్పే శత్రువులు భూమిమీద చెల్లాచెదురుగా పడిపోయే రోజు ఎప్పుడు వస్తుంది?
శత్రూయన్తో అభి యే నస్తతస్రే మహి వ్రాధన్త ఓగణాస ఇన్ద్ర । అన్ధేనామిత్రాస్తమసా సచన్తాం సుజ్యోతిషో అక్తవస్తాఁ అభి ష్యుః
మనపై ద్వేషంతో ఉన్నవారు, పెద్ద సమూహంగా కూడినవారు, ఓ ఇంద్రా, వారు పూర్తిగా ఓడిపోవాలి. నమ్మకంలేని వారు, అంధకారం, అజ్ఞానం కలిసినవారు, నిజమైన వెలుగు ఉన్నవారి చేత చుట్టుపడిపోవాలి.
పురూణి హి త్వా సవనా జనానాం బ్రహ్మాణి మన్దన్గృణతామృషీణామ్ । ఇమామాఘోషన్నవసా సహూతిం తిరో విశ్వాఁ అర్చతో యాహ్యర్వాఙ్
ప్రజలు చేసే అనేక యజ్ఞాలు, మునులు పాడే స్తోత్రాలు నీకు ఆనందాన్ని ఇస్తాయి. వారు ఉత్సాహంగా పిలుస్తూ, ఇతరులను దాటి, నీకు సమీపంగా రావాలని కోరుతున్నారు.
ఏవా తే వయమిన్ద్ర భుఞ్జతీనాం విద్యామ సుమతీనాం నవానామ్ । విద్యామ వస్తోరవసా గృణన్తో విశ్వామిత్రా ఉత త ఇన్ద్ర నూనమ్
ఇలా నీ అనుగ్రహాన్ని పొందేవారిలో మనమూ ఉండి, నీ కొత్త దయలను తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాం, ఓ ఇంద్రా. నీను స్తుతిస్తూ, నీ సహాయంతో సంపదను తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాం. మనమందరం, నీ స్నేహితులందరూ, నిన్ను ఇప్పుడు తెలుసుకోవాలని ఆశిస్తున్నాం.
శునం హువేమ మఘవానమిన్ద్రమస్మిన్భరే నృతమం వాజసాతౌ । శృణ్వన్తముగ్రమూతయే సమత్సు ఘ్నన్తం వృత్రాణి సంజితం ధనానామ్
ఈ పోటీలో విజయం, బలానికి, మనం దయగల ఇంద్రుని పిలుద్దాం. యుద్ధాల్లో మన పిలుపు విని, శత్రువులను సంహరించి, సంపదను గెలుచుకునే వాడవై ఉండుము.
సహస్రశీర్షా పురుషః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ । స భూమిం విశ్వతో వృత్వాత్యతిష్ఠద్దశాఙ్గులమ్
వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి కాళ్లు కలిగిన పురుషుడు. అతడు భూమిని అన్ని వైపులా కప్పి, దాన్ని దాటి పది వేల్లంత దూరం విస్తరించాడు.
పురుష ఏవేదం సర్వం యద్భూతం యచ్చ భవ్యమ్ । ఉతామృతత్వస్యేశానో యదన్నేనాతిరోహతి
ఈ సర్వలోకమంతా ఆ పురుషుడే — గతంలో ఉన్నదీ, భవిష్యత్తులో ఉండేదీ. అతడే అమృతత్వానికి అధిపతి; అన్నద్వారా అతడు మరింత పెరుగుతాడు.
ఏతావానస్య మహిమాతో జ్యాయాఁశ్చ పూరుషః । పాదోఽస్య విశ్వా భూతాని త్రిపాదస్యామృతం దివి
అతని మహిమ ఇంతటి గొప్పది అయినా, పురుషుడు ఇంకా గొప్పవాడు. అన్ని జీవులు అతని ఒక భాగం మాత్రమే; మిగతా మూడు భాగాలు అమృతంగా ఆకాశంలో ఉన్నాయి.
త్రిపాదూర్ధ్వ ఉదైత్పురుషః పాదోఽస్యేహాభవత్పునః । తతో విష్వఙ్వ్యక్రామత్సాశనానశనే అభి
పురుషుని మూడు భాగాలు పైకి ఎగబాకాయి; ఒక భాగం మళ్లీ ఇక్కడ జన్మించింది. అక్కడినుంచి అన్నివైపులా వ్యాపించి, తినేవాటిలోనూ, తినని వాటిలోనూ ప్రవేశించాడు.
తస్మాద్విరాళజాయత విరాజో అధి పూరుషః । స జాతో అత్యరిచ్యత పశ్చాద్భూమిమథో పురః
ఆ పురుషుని నుండి విరాట్ జన్మించాడు; విరాట్ నుండి మళ్లీ పురుషుడు పుట్టాడు. అతడు పుట్టిన వెంటనే భూమిని దాటి, వెనుక, ముందు అన్నిచోట్ల వ్యాపించాడు.
యత్పురుషేణ హవిషా దేవా యజ్ఞమతన్వత । వసన్తో అస్యాసీదాజ్యం గ్రీష్మ ఇధ్మః శరద్ధవిః
దేవతలు పురుషుని హవిగా చేసుకుని యజ్ఞం చేశారు. వసంతం నెయ్యిగా, గ్రీష్మం ఇంధనంగా, శరదృతువు హవిగా అయ్యాయి.
తం యజ్ఞం బర్హిషి ప్రౌక్షన్పురుషం జాతమగ్రతః । తేన దేవా అయజన్త సాధ్యా ఋషయశ్చ యే
ఆ యజ్ఞాన్ని, ఆదిలో పుట్టిన పురుషుడిని, యజ్ఞపు దర్భపై ప్రతిష్ఠించారు. ఆ యజ్ఞంతో దేవతలు, సాధ్యులు, ప్రాచీన ఋషులు ఆరాధించారు.
తస్మాద్యజ్ఞాత్సర్వహుతః సమ్భృతం పృషదాజ్యమ్ । పశూన్ తాఁశ్చక్రే వాయవ్యానారణ్యాన్గ్రామ్యాశ్చ యే
ఆ సంపూర్ణ యజ్ఞం నుండి నెయ్యి, పెరుగు కలిసిన హవి ఏర్పడింది. ఆ యజ్ఞం ద్వారా గాలిలో ఉండే జంతువులు, అడవిలో ఉండేవి, గ్రామాల్లో ఉండేవి—all జంతువులు పుట్టాయి.
తస్మాద్యజ్ఞాత్సర్వహుత ఋచః సామాని జజ్ఞిరే । ఛన్దాంసి జజ్ఞిరే తస్మాద్యజుస్తస్మాదజాయత
ఆ సంపూర్ణ యజ్ఞం నుండే ఋక్సామ వేదములు పుట్టాయి. ఛందస్సులు కూడా అక్కడినుంచే పుట్టాయి; యజుర్వేదమూ అక్కడినుంచే జన్మించింది.
తస్మాదశ్వా అజాయన్త యే కే చోభయాదతః । గావో హ జజ్ఞిరే తస్మాత్తస్మాజ్జాతా అజావయః
ఆ యజ్ఞం నుండే గుర్రాలు, రెండు వరుసల పళ్ళు కలిగిన జంతువులు పుట్టాయి. ఆ యజ్ఞం నుండే ఆవులు పుట్టాయి; అక్కడినుంచే మేకలు, గొర్రెలు పుట్టాయి.
యత్పురుషం వ్యదధుః కతిధా వ్యకల్పయన్ । ముఖం కిమస్య కౌ బాహూ కా ఊరూ పాదా ఉచ్యేతే
పురుషుణ్ని విభజించినప్పుడు, ఎన్ని భాగాలుగా చేసారు? అతని నోరు ఏమైంది, చేతులు ఏమయ్యాయి, తొడలు ఏమయ్యాయి, పాదాలు ఏమని పిలుస్తారు?
బ్రాహ్మణోఽస్య ముఖమాసీద్బాహూ రాజన్యః కృతః । ఊరూ తదస్య యద్వైశ్యః పద్భ్యాం శూద్రో అజాయత
బ్రాహ్మణుడు ఆయన నోటిలోనుంచి పుట్టాడు. ఆయన భుజాలనుంచి రాజవర్గం ఏర్పడింది. ఆయన తొడలలోనుంచి వైశ్యులు పుట్టారు. ఆయన పాదాలనుంచి శూద్రులు జన్మించారు.