ప్రత్యగ్నే హరసా హరః శృణీహి విశ్వతః ప్రతి । యాతుధానస్య రక్షసో బలం వి రుజ వీర్యమ్
అగ్ని! నీ శక్తితో మా ప్రార్థనను అన్ని వైపులా విను. రాక్షసుడు, దుష్టుని బలాన్ని, ధైర్యాన్ని పూర్తిగా నశింపజేయు.
హవిష్పాన్తమజరం స్వర్విది దివిస్పృశ్యాహుతం జుష్టమగ్నౌ । తస్య భర్మణే భువనాయ దేవా ధర్మణే కం స్వధయా పప్రథన్త
అమరుడైన, వెలుగు పంచే, హవిస్సు స్వీకరించే, ఆకాశాన్ని తాకే అగ్ని దేవుడిని మేము పూజించాము. ఆయన సహాయానికి దేవతలు ధర్మంతో, స్వభావంతో ఈ లోకంలో వ్యాపించారు.
గీర్ణం భువనం తమసాపగూళ్హమావిః స్వరభవజ్జాతే అగ్నౌ । తస్య దేవాః పృథివీ ద్యౌరుతాపోఽరణయన్నోషధీః సఖ్యే అస్య
చీకటిలో దాగిన ఈ లోకాన్ని అగ్నిలో పుట్టిన వెలుగు వెలిగించింది. ఆ అగ్ని కోసం దేవతలు, భూమి, ఆకాశం, నీళ్లు, మొక్కలు — అందరూ స్నేహితులయ్యారు.
దేవేభిర్న్విషితో యజ్ఞియేభిరగ్నిం స్తోషాణ్యజరం బృహన్తమ్ । యో భానునా పృథివీం ద్యాముతేమామాతతాన రోదసీ అన్తరిక్షమ్
దేవతలతో కలిసి, పూజకు యోగ్యుడైన, అమరుడైన, మహిమాన్వితుడైన అగ్నిని నేను స్తుతిస్తున్నాను. తన కాంతితో భూమిని, ఆకాశాన్ని, ఈ రెండు లోకాలను, మధ్యలోని అంతరిక్షాన్ని విస్తరించాడు.
యో హోతాసీత్ప్రథమో దేవజుష్టో యం సమాఞ్జన్నాజ్యేనా వృణానాః । స పతత్రీత్వరం స్థా జగద్యచ్ఛ్వాత్రమగ్నిరకృణోజ్జాతవేదాః
దేవతలకు ప్రియమైన మొదటి హోతగా అగ్ని నిలిచాడు. clarified butterతో దేవతలు ఆయనను కోరారు. రెక్కలున్నవాడిగా, అగ్ని జగత్తుకు స్థానం కల్పించాడు; జన్మలను తెలిసినవాడిగా క్రమాన్ని స్థాపించాడు.
యజ్జాతవేదో భువనస్య మూర్ధన్నతిష్ఠో అగ్నే సహ రోచనేన । తం త్వాహేమ మతిభిర్గీర్భిరుక్థైః స యజ్ఞియో అభవో రోదసిప్రాః
అన్నీ జన్మలను తెలిసినవాడా అగ్ని! నీవు లోకానికి తలగా, నీ ప్రకాశంతో నిలిచినప్పుడు, మేము నీకు మనస్సుతో, మాటలతో, స్తోత్రాలతో పూజిస్తున్నాము. నీవు రెండు లోకాల అధిపతిగా నిలిచావు.
మూర్ధా భువో భవతి నక్తమగ్నిస్తతః సూర్యో జాయతే ప్రాతరుద్యన్ । మాయామూ తు యజ్ఞియానామేతామపో యత్తూర్ణిశ్చరతి ప్రజానన్
రాత్రిపూట అగ్ని భువనానికి తలగా నిలుస్తాడు. ఆ తరువాత ఉదయాన్నే సూర్యుడు పుడతాడు. ఇవి యజ్ఞానికి యోగ్యులైన వారి మహిమలు; నీళ్లు తమ విధిని తెలిసి వేగంగా ప్రవహిస్తాయి.
దృశేన్యో యో మహినా సమిద్ధోఽరోచత దివియోనిర్విభావా । తస్మిన్నగ్నౌ సూక్తవాకేన దేవా హవిర్విశ్వ ఆజుహవుస్తనూపాః
మహిమతో ప్రకాశించే అగ్ని, ఆకాశంలో వెలిగే గర్భంలా కనిపిస్తాడు. ఆ అగ్నిలో, పవిత్రమైన మాటలతో, దేవతలు — సంతానాన్ని కాపాడేవారు — తమ సమస్త హవిస్సులను సమర్పించారు.
సూక్తవాకం ప్రథమమాదిదగ్నిమాదిద్ధవిరజనయన్త దేవాః । స ఏషాం యజ్ఞో అభవత్తనూపాస్తం ద్యౌర్వేద తం పృథివీ తమాపః
పవిత్రమైన మాటలతో, దేవతలు మొదట అగ్నిని వెలిగించారు; ఆయన నుండి హవిస్సు పుట్టింది. ఆయన వారి యజ్ఞంగా, సంతానాన్ని కాపాడేవాడిగా నిలిచాడు; ఆకాశం, భూమి, నీళ్లు ఆయనను తెలుసుకున్నాయి.
యం దేవాసోఽజనయన్తాగ్నిం యస్మిన్నాజుహవుర్భువనాని విశ్వా । సో అర్చిషా పృథివీం ద్యాముతేమామృజూయమానో అతపన్మహిత్వా
దేవతలు అగ్నిని సృష్టించారు. అందులో అన్ని లోకాలు తమను సమర్పించుకున్నాయి. తన జ్వాలతో భూమిని, ఆకాశాన్ని, ఈ లోకాలను మహిమతో ప్రకాశింపజేశాడు.
స్తోమేన హి దివి దేవాసో అగ్నిమజీజనఞ్ఛక్తిభీ రోదసిప్రామ్ । తమూ అకృణ్వన్త్రేధా భువే కం స ఓషధీః పచతి విశ్వరూపాః
స్తోత్రాలతో దేవతలు ఆకాశంలో అగ్నిని, రెండు లోకాల అధిపతిని తన శక్తులతో సృష్టించారు. ఆయనను మూడు రూపాల్లో ప్రపంచానికి ఏర్పరిచారు; ఆయన అన్ని విధాలైన ఔషధాలను ఉడికిస్తాడు.
యదేదేనమదధుర్యజ్ఞియాసో దివి దేవాః సూర్యమాదితేయమ్ । యదా చరిష్ణూ మిథునావభూతామాదిత్ప్రాపశ్యన్భువనాని విశ్వా
యజ్ఞానికి యోగ్యులైన దేవతలు, అగ్నిని ఆకాశంలో సూర్యునిగా స్థాపించినప్పుడు, ఆ కదిలే జంట కనబడినప్పుడు, అన్ని లోకాలు స్పష్టంగా కనిపించాయి.
విశ్వస్మా అగ్నిం భువనాయ దేవా వైశ్వానరం కేతుమహ్నామకృణ్వన్ । ఆ యస్తతానోషసో విభాతీరపో ఊర్ణోతి తమో అర్చిషా యన్
అన్ని లోకాల కోసం దేవతలు అగ్నిని విశ్వనారుడిగా, సంకేతంగా తన శక్తితో సృష్టించారు. ఆయన ఉదయాలను, వెలిగే నీళ్లను విస్తరించాడు; తన జ్వాలతో చీకటిని తొలగిస్తాడు.
వైశ్వానరం కవయో యజ్ఞియాసోఽగ్నిం దేవా అజనయన్నజుర్యమ్ । నక్షత్రం ప్రత్నమమినచ్చరిష్ణు యక్షస్యాధ్యక్షం తవిషం బృహన్తమ్
యజ్ఞానికి యోగ్యులైన జ్ఞానులు, అజరమైన వైశ్వానరుడు అగ్నిని దేవతలు ప్రकटించారు. ప్రాచీనమైన నక్షత్రం, కదులుతూ, మహా బలమైనది, రహస్యాలకు అధిపతిగా ప్రకాశిస్తూ సమీపించింది.
వైశ్వానరం విశ్వహా దీదివాంసం మన్త్రైరగ్నిం కవిమచ్ఛా వదామః । యో మహిమ్నా పరిబభూవోర్వీ ఉతావస్తాదుత దేవః పరస్తాత్
ప్రపంచాన్ని ఆవరించి ప్రకాశించే వైశ్వానరుడు అగ్ని, మహా జ్ఞాని; ఆయనకు మంత్రాలతో మేము ప్రార్థిస్తున్నాము. ఆయన మహిమతో విశాలతను చుట్టిపట్టాడు, దేవతల్లో అత్యున్నతుడై ఉన్నాడు.
ద్వే స్రుతీ అశృణవం పితౄణామహం దేవానాముత మర్త్యానామ్ । తాభ్యామిదం విశ్వమేజత్సమేతి యదన్తరా పితరం మాతరం చ
పితృదేవతలు, దేవతలు, మరియూ మానవుల రెండు ప్రవాహాలను నేను విన్నాను. ఈ రెండింటి ద్వారా ప్రపంచంలోని అన్నీ కదిలి కలుస్తున్నాయి; తండ్రి, తల్లి మధ్య ఉన్నదంతా కూడా.
ద్వే సమీచీ బిభృతశ్చరన్తం శీర్షతో జాతం మనసా విమృష్టమ్ । స ప్రత్యఙ్విశ్వా భువనాని తస్థావప్రయుచ్ఛన్తరణిర్భ్రాజమానః
రెండు సమతుల్య మార్గాలు, తలలో జన్మించిన, మనసుతో ఆలోచించబడిన ఆ కదిలే వానిని మోస్తున్నాయి. అతడు ప్రకాశిస్తూ, ఎవరి ద్వారా పంపించబడకుండానే, అన్ని లోకాలను ఎదుర్కొంటూ నిలిచాడు.
యత్రా వదేతే అవరః పరశ్చ యజ్ఞన్యోః కతరో నౌ వి వేద । ఆ శేకురిత్సధమాదం సఖాయో నక్షన్త యజ్ఞం క ఇదం వి వోచత్
యజ్ఞంలో దిగువవారు, పైవారు మాట్లాడే చోట, మనలో ఎవరు యజ్ఞాన్ని నిజంగా తెలుసు? స్నేహితులు ఒకే స్థలానికి చేరుకున్నారు; వారు యజ్ఞాన్ని గుర్తించారు—ఇది ఎవరు వివరించగలరు?
కత్యగ్నయః కతి సూర్యాసః కత్యుషాసః కత్యు స్విదాపః । నోపస్పిజం వః పితరో వదామి పృచ్ఛామి వః కవయో విద్మనే కమ్
ఎన్ని అగ్నులు, ఎన్ని సూర్యులు, ఎన్ని ఉదయాలు, ఎన్ని జలాలు ఉన్నాయి? మీ పితృదేవతలను నేను దాచినవారిగా చెప్పడం లేదు; జ్ఞానం కోసం, జ్ఞానులైన మీను అడుగుతున్నాను—ఎవరిని?
యావన్మాత్రముషసో న ప్రతీకం సుపర్ణ్యో వసతే మాతరిశ్వః । తావద్దధాత్యుప యజ్ఞమాయన్బ్రాహ్మణో హోతురవరో నిషీదన్
ఉదయాల పరిమితి ఉన్నంతకాలం, ఆ వేగంగా పరిగెత్తే మాతరిశ్వన్ నివసిస్తాడు. అంతవరకు, బ్రాహ్మణుడు, దిగువ యజ్ఞకర్త, యజ్ఞాసనాన్ని స్థాపిస్తాడు.
ఇన్ద్రం స్తవా నృతమం యస్య మహ్నా విబబాధే రోచనా వి జ్మో అన్తాన్ । ఆ యః పప్రౌ చర్షణీధృద్వరోభిః ప్ర సిన్ధుభ్యో రిరిచానో మహిత్వా
మనుషుల్లో శ్రేష్ఠుడైన ఇంద్రుని మహిమను మేము స్తుతిద్దాం. ఆయన గొప్పతనంతో ఆకాశపు అంచులను దాటి, ప్రజలకు బలాన్ని నింపి, నదుల నుంచి తన మహిమను వ్యాపింపజేశాడు.
స సూర్యః పర్యురూ వరాంస్యేన్ద్రో వవృత్యాద్రథ్యేవ చక్రా । అతిష్ఠన్తమపస్యం న సర్గం కృష్ణా తమాంసి త్విష్యా జఘాన
సూర్యుడిలా విశాలమైన లోకాలన్నింటినీ చుట్టుముట్టి, ఇంద్రుడు రథికుడిలా చక్రాలను తిప్పాడు. ఆయన తన తేజంతో నల్లటి చీకటిని తొలగించాడు, అడ్డంకులను అధిగమించాడు.
సమానమస్మా అనపావృదర్చ క్ష్మయా దివో అసమం బ్రహ్మ నవ్యమ్ । వి యః పృష్ఠేవ జనిమాన్యర్య ఇన్ద్రశ్చికాయ న సఖాయమీషే
భూమి మీద, ఆకాశంలో, కొత్త పాటలతో నిర్బంధం లేకుండా మనమందరం కలిసి పాడుదాం. వృత్తిదారుడిలా ఇంద్రుడు తరాలను సృష్టించాడు; స్నేహాన్ని కోరాడు, తనకోసమే కాదు.
ఇన్ద్రాయ గిరో అనిశితసర్గా అపః ప్రేరయం సగరస్య బుధ్నాత్ । యో అక్షేణేవ చక్రియా శచీభిర్విష్వక్తస్తమ్భ పృథివీముత ద్యామ్
ఇంద్రునికోసం, నిర్బంధం లేని గీతలను సముద్రపు లోతుల నుంచి పంపుతున్నాను. తన శక్తులతో, అక్షంలా, భూమిని, ఆకాశాన్ని అన్ని వైపులా స్థిరపరిచాడు.
ఆపాన్తమన్యుస్తృపలప్రభర్మా ధునిః శిమీవాఞ్ఛరుమాఁ ఋజీషీ । సోమో విశ్వాన్యతసా వనాని నార్వాగిన్ద్రం ప్రతిమానాని దేభుః
అతని కోపం చివరకు చేరి, భయంకరంగా, వేగంగా, మంటలాగా మండుతుంది. సోముడు అన్ని అరణ్యాలను దాటి, నదులు ఇంద్రుని మహిమను కొలిచాయి.
న యస్య ద్యావాపృథివీ న ధన్వ నాన్తరిక్షం నాద్రయః సోమో అక్షాః । యదస్య మన్యురధినీయమానః శృణాతి వీళు రుజతి స్థిరాణి
సోముడు చేరని ఆకాశం, భూమి, ఎడారి, మధ్యలో ఉన్నది, పర్వతాలు, నదులు ఏవీ లేవు. అతని కోపం రగిలినప్పుడు, ఆయన వింటాడు, దృఢమైనదాన్ని కూడా విరగదీస్తాడు.
జఘాన వృత్రం స్వధితిర్వనేవ రురోజ పురో అరదన్న సిన్ధూన్ । బిభేద గిరిం నవమిన్న కుమ్భమా గా ఇన్ద్రో అకృణుత స్వయుగ్భిః
అటవిలో శక్తిలా వృత్రుడిని సంహరించాడు, కోటలను పగలగొట్టాడు, నదులను విడుదల చేశాడు. పర్వతాన్ని చీల్చి, తొమ్మిదవ పాత్రను తెరిచాడు, ఇంద్రుడు తన స్వంత దూడలతో ఆవులను పొందాడు.
త్వం హ త్యదృణయా ఇన్ద్ర ధీరోఽసిర్న పర్వ వృజినా శృణాసి । ప్ర యే మిత్రస్య వరుణస్య ధామ యుజం న జనా మినన్తి మిత్రమ్
ధైర్యంగా ఉన్న ఇంద్రా, నీవు గొప్ప బలంతో, అడ్డంకులను గొడ్డలిలా విరగదీస్తావు. మిత్రుడు, వరుణుని ధర్మాన్ని ఉల్లంఘించే జనులు, స్నేహితుడికి హాని చేయరు.
ప్ర యే మిత్రం ప్రార్యమణం దురేవాః ప్ర సంగిరః ప్ర వరుణం మినన్తి । న్యమిత్రేషు వధమిన్ద్ర తుమ్రం వృషన్వృషాణమరుషం శిశీహి
వైరంగా ఉండి, మిత్రుడు, అర్యమన్, గాయకులు, వరుణునికి హాని చేసే వారు; శత్రువుల మధ్య, ఓ బలవంతుడా ఇంద్రా, నీవు బలమైనవారిని, ఉగ్రులను శిక్షించు.
ఇన్ద్రో దివ ఇన్ద్ర ఈశే పృథివ్యా ఇన్ద్రో అపామిన్ద్ర ఇత్పర్వతానామ్ । ఇన్ద్రో వృధామిన్ద్ర ఇన్మేధిరాణామిన్ద్రః క్షేమే యోగే హవ్య ఇన్ద్రః
ఇంద్రుడు ఆకాశానికి అధిపతి, భూమికి అధిపతి, జలాలకు అధిపతి, పర్వతాలకు అధిపతి. బలవంతులకూ, జ్ఞానులకు అధిపతి, ఇంటిలో, సభలో, హవనం సమయంలో కూడా ఇంద్రుడే అధికారం.