పరాద్య దేవా వృజినం శృణన్తు ప్రత్యగేనం శపథా యన్తు తృష్టాః । వాచాస్తేనం శరవ ఋచ్ఛన్తు మర్మన్విశ్వస్యైతు ప్రసితిం యాతుధానః
ఈ రోజు దేవతలు పాపాన్ని దూరం నుండి వినాలి. శాపాలు అతనివద్దకు తిరిగి పోవాలి. దొంగను మాటల బాణాలతో గాయపరచాలి. యాతుధానుడు తన మార్గాల చివరకు వెళ్లిపోవాలి.
యః పౌరుషేయేణ క్రవిషా సమఙ్క్తే యో అశ్వ్యేన పశునా యాతుధానః । యో అఘ్న్యాయా భరతి క్షీరమగ్నే తేషాం శీర్షాణి హరసాపి వృశ్చ
ఎవడు మానవ మాంసంతో, గుర్రం లేదా పశువుతో తాన్నే పూసుకుంటాడో, ఎవడు ఆవు పాలను తీసుకొస్తాడో, ఓ అగ్ని, వారి తలలను బలంగా కోయి.
సంవత్సరీణం పయ ఉస్రియాయాస్తస్య మాశీద్యాతుధానో నృచక్షః । పీయూషమగ్నే యతమస్తితృప్సాత్తం ప్రత్యఞ్చమర్చిషా విధ్య మర్మన్
ఓ దూరంగా చూసేవాడా, ఆవు సంవత్సరపు పాలను యాతుధానుడు తినకూడదు. ఓ అగ్ని, ఎవడు తృప్తి చెందకుండా పాలు కోరుకుంటాడో, అతన్ని నీ జ్వాలతో ప్రాణస్థానంలో పొడుచు.
విషం గవాం యాతుధానాః పిబన్త్వా వృశ్చ్యన్తామదితయే దురేవాః । పరైనాన్దేవః సవితా దదాతు పరా భాగమోషధీనాం జయన్తామ్
యాతుధానులు ఆవుల విషాన్ని తాగాలి. దుష్టులు అదితి నుండి వేరుపడాలి. దేవుడు సవితా వారిని దూరం పంపాలి. ఔషధాల భాగం విజయం సాధించాలి.
సనాదగ్నే మృణసి యాతుధానాన్న త్వా రక్షాంసి పృతనాసు జిగ్యుః । అను దహ సహమూరాన్క్రవ్యాదో మా తే హేత్యా ముక్షత దైవ్యాయాః
ప్రాచీనకాలంనుండి, ఓ అగ్ని, నీవు యాతుధానులను నాశనం చేస్తావు. యుద్ధాలలో రాక్షసులు నిన్ను జయించలేదు. మాంసం తినే సహాయకులను కాల్చు. దైవ ఆయుధం నీకు తప్పిపోకుండా ఉండనివ్వు.
త్వం నో అగ్నే అధరాదుదక్తాత్త్వం పశ్చాదుత రక్షా పురస్తాత్ । ప్రతి తే తే అజరాసస్తపిష్ఠా అఘశంసం శోశుచతో దహన్తు
అగ్ని! నీవు మమ్మల్ని కింద నుంచి పైకి లేపావు. నీవు వెనుకనూ, ముందునూ మమ్మల్ని కాపాడుతావు. నీ వయస్సు లేని, పదునైన జ్వాలలు మాకు హాని చేయాలనుకునే దుష్టులను కాల్చివేయాలని కోరుకుంటున్నాము.
పశ్చాత్పురస్తాదధరాదుదక్తాత్కవిః కావ్యేన పరి పాహి రాజన్ । సఖే సఖాయమజరో జరిమ్ణేఽగ్నే మర్తాఁ అమర్త్యస్త్వం నః
వెనుకనుండి, ముందునుండి, కిందనుండి, పై నుండి — రాజా! నీ జ్ఞానంతో మమ్మల్ని రక్షించు. స్నేహితుడా, నీ స్నేహితుడిని వృద్ధాప్యానికి దూరంగా కాపాడు. అగ్ని! మేము మానవులం అయినా, నీవు మాకు అమరుడివి.
పరి త్వాగ్నే పురం వయం విప్రం సహస్య ధీమహి । ధృషద్వర్ణం దివేదివే హన్తారం భఙ్గురావతామ్
ఓ మహాశక్తివంతుడా అగ్ని! మేము నిన్ను చుట్టూ కోటలా నిర్మించుకుంటాము. ప్రతి రోజు నీ ధైర్యవంతమైన కాంతిని ప్రార్థిస్తూ, ధర్మాన్ని భంగం చేసే వారిని నీవే నాశనం చేయాలని పిలుస్తున్నాము.
విషేణ భఙ్గురావతః ప్రతి ష్మ రక్షసో దహ । అగ్నే తిగ్మేన శోచిషా తపురగ్రాభిరృష్టిభిః
ధర్మాన్ని ఉల్లంఘించే వారిని విషంతో సంహరించు. అగ్ని! నీ పదునైన జ్వాలలతో, మండే కాంతితో రాక్షసులను కాల్చివేయు.
ప్రత్యగ్నే మిథునా దహ యాతుధానా కిమీదినా । సం త్వా శిశామి జాగృహ్యదబ్ధం విప్ర మన్మభిః
అగ్ని! కలిసివున్న మాంత్రికులను నీ ఉగ్రమైన అగ్నితో కాల్చివేయు. నిన్ను నా మనస్సుతో పిలుస్తూ, నీవు ఎలాంటి హానికీ లోనుకాకుండా, మేల్కొనమని కోరుతున్నాను.
ప్రత్యగ్నే హరసా హరః శృణీహి విశ్వతః ప్రతి । యాతుధానస్య రక్షసో బలం వి రుజ వీర్యమ్
అగ్ని! నీ శక్తితో మా ప్రార్థనను అన్ని వైపులా విను. రాక్షసుడు, దుష్టుని బలాన్ని, ధైర్యాన్ని పూర్తిగా నశింపజేయు.
హవిష్పాన్తమజరం స్వర్విది దివిస్పృశ్యాహుతం జుష్టమగ్నౌ । తస్య భర్మణే భువనాయ దేవా ధర్మణే కం స్వధయా పప్రథన్త
అమరుడైన, వెలుగు పంచే, హవిస్సు స్వీకరించే, ఆకాశాన్ని తాకే అగ్ని దేవుడిని మేము పూజించాము. ఆయన సహాయానికి దేవతలు ధర్మంతో, స్వభావంతో ఈ లోకంలో వ్యాపించారు.
గీర్ణం భువనం తమసాపగూళ్హమావిః స్వరభవజ్జాతే అగ్నౌ । తస్య దేవాః పృథివీ ద్యౌరుతాపోఽరణయన్నోషధీః సఖ్యే అస్య
చీకటిలో దాగిన ఈ లోకాన్ని అగ్నిలో పుట్టిన వెలుగు వెలిగించింది. ఆ అగ్ని కోసం దేవతలు, భూమి, ఆకాశం, నీళ్లు, మొక్కలు — అందరూ స్నేహితులయ్యారు.
దేవేభిర్న్విషితో యజ్ఞియేభిరగ్నిం స్తోషాణ్యజరం బృహన్తమ్ । యో భానునా పృథివీం ద్యాముతేమామాతతాన రోదసీ అన్తరిక్షమ్
దేవతలతో కలిసి, పూజకు యోగ్యుడైన, అమరుడైన, మహిమాన్వితుడైన అగ్నిని నేను స్తుతిస్తున్నాను. తన కాంతితో భూమిని, ఆకాశాన్ని, ఈ రెండు లోకాలను, మధ్యలోని అంతరిక్షాన్ని విస్తరించాడు.
యో హోతాసీత్ప్రథమో దేవజుష్టో యం సమాఞ్జన్నాజ్యేనా వృణానాః । స పతత్రీత్వరం స్థా జగద్యచ్ఛ్వాత్రమగ్నిరకృణోజ్జాతవేదాః
దేవతలకు ప్రియమైన మొదటి హోతగా అగ్ని నిలిచాడు. clarified butterతో దేవతలు ఆయనను కోరారు. రెక్కలున్నవాడిగా, అగ్ని జగత్తుకు స్థానం కల్పించాడు; జన్మలను తెలిసినవాడిగా క్రమాన్ని స్థాపించాడు.
యజ్జాతవేదో భువనస్య మూర్ధన్నతిష్ఠో అగ్నే సహ రోచనేన । తం త్వాహేమ మతిభిర్గీర్భిరుక్థైః స యజ్ఞియో అభవో రోదసిప్రాః
అన్నీ జన్మలను తెలిసినవాడా అగ్ని! నీవు లోకానికి తలగా, నీ ప్రకాశంతో నిలిచినప్పుడు, మేము నీకు మనస్సుతో, మాటలతో, స్తోత్రాలతో పూజిస్తున్నాము. నీవు రెండు లోకాల అధిపతిగా నిలిచావు.
మూర్ధా భువో భవతి నక్తమగ్నిస్తతః సూర్యో జాయతే ప్రాతరుద్యన్ । మాయామూ తు యజ్ఞియానామేతామపో యత్తూర్ణిశ్చరతి ప్రజానన్
రాత్రిపూట అగ్ని భువనానికి తలగా నిలుస్తాడు. ఆ తరువాత ఉదయాన్నే సూర్యుడు పుడతాడు. ఇవి యజ్ఞానికి యోగ్యులైన వారి మహిమలు; నీళ్లు తమ విధిని తెలిసి వేగంగా ప్రవహిస్తాయి.
దృశేన్యో యో మహినా సమిద్ధోఽరోచత దివియోనిర్విభావా । తస్మిన్నగ్నౌ సూక్తవాకేన దేవా హవిర్విశ్వ ఆజుహవుస్తనూపాః
మహిమతో ప్రకాశించే అగ్ని, ఆకాశంలో వెలిగే గర్భంలా కనిపిస్తాడు. ఆ అగ్నిలో, పవిత్రమైన మాటలతో, దేవతలు — సంతానాన్ని కాపాడేవారు — తమ సమస్త హవిస్సులను సమర్పించారు.
సూక్తవాకం ప్రథమమాదిదగ్నిమాదిద్ధవిరజనయన్త దేవాః । స ఏషాం యజ్ఞో అభవత్తనూపాస్తం ద్యౌర్వేద తం పృథివీ తమాపః
పవిత్రమైన మాటలతో, దేవతలు మొదట అగ్నిని వెలిగించారు; ఆయన నుండి హవిస్సు పుట్టింది. ఆయన వారి యజ్ఞంగా, సంతానాన్ని కాపాడేవాడిగా నిలిచాడు; ఆకాశం, భూమి, నీళ్లు ఆయనను తెలుసుకున్నాయి.
యం దేవాసోఽజనయన్తాగ్నిం యస్మిన్నాజుహవుర్భువనాని విశ్వా । సో అర్చిషా పృథివీం ద్యాముతేమామృజూయమానో అతపన్మహిత్వా
దేవతలు అగ్నిని సృష్టించారు. అందులో అన్ని లోకాలు తమను సమర్పించుకున్నాయి. తన జ్వాలతో భూమిని, ఆకాశాన్ని, ఈ లోకాలను మహిమతో ప్రకాశింపజేశాడు.
స్తోమేన హి దివి దేవాసో అగ్నిమజీజనఞ్ఛక్తిభీ రోదసిప్రామ్ । తమూ అకృణ్వన్త్రేధా భువే కం స ఓషధీః పచతి విశ్వరూపాః
స్తోత్రాలతో దేవతలు ఆకాశంలో అగ్నిని, రెండు లోకాల అధిపతిని తన శక్తులతో సృష్టించారు. ఆయనను మూడు రూపాల్లో ప్రపంచానికి ఏర్పరిచారు; ఆయన అన్ని విధాలైన ఔషధాలను ఉడికిస్తాడు.
యదేదేనమదధుర్యజ్ఞియాసో దివి దేవాః సూర్యమాదితేయమ్ । యదా చరిష్ణూ మిథునావభూతామాదిత్ప్రాపశ్యన్భువనాని విశ్వా
యజ్ఞానికి యోగ్యులైన దేవతలు, అగ్నిని ఆకాశంలో సూర్యునిగా స్థాపించినప్పుడు, ఆ కదిలే జంట కనబడినప్పుడు, అన్ని లోకాలు స్పష్టంగా కనిపించాయి.
విశ్వస్మా అగ్నిం భువనాయ దేవా వైశ్వానరం కేతుమహ్నామకృణ్వన్ । ఆ యస్తతానోషసో విభాతీరపో ఊర్ణోతి తమో అర్చిషా యన్
అన్ని లోకాల కోసం దేవతలు అగ్నిని విశ్వనారుడిగా, సంకేతంగా తన శక్తితో సృష్టించారు. ఆయన ఉదయాలను, వెలిగే నీళ్లను విస్తరించాడు; తన జ్వాలతో చీకటిని తొలగిస్తాడు.
వైశ్వానరం కవయో యజ్ఞియాసోఽగ్నిం దేవా అజనయన్నజుర్యమ్ । నక్షత్రం ప్రత్నమమినచ్చరిష్ణు యక్షస్యాధ్యక్షం తవిషం బృహన్తమ్
యజ్ఞానికి యోగ్యులైన జ్ఞానులు, అజరమైన వైశ్వానరుడు అగ్నిని దేవతలు ప్రकटించారు. ప్రాచీనమైన నక్షత్రం, కదులుతూ, మహా బలమైనది, రహస్యాలకు అధిపతిగా ప్రకాశిస్తూ సమీపించింది.
వైశ్వానరం విశ్వహా దీదివాంసం మన్త్రైరగ్నిం కవిమచ్ఛా వదామః । యో మహిమ్నా పరిబభూవోర్వీ ఉతావస్తాదుత దేవః పరస్తాత్
ప్రపంచాన్ని ఆవరించి ప్రకాశించే వైశ్వానరుడు అగ్ని, మహా జ్ఞాని; ఆయనకు మంత్రాలతో మేము ప్రార్థిస్తున్నాము. ఆయన మహిమతో విశాలతను చుట్టిపట్టాడు, దేవతల్లో అత్యున్నతుడై ఉన్నాడు.
ద్వే స్రుతీ అశృణవం పితౄణామహం దేవానాముత మర్త్యానామ్ । తాభ్యామిదం విశ్వమేజత్సమేతి యదన్తరా పితరం మాతరం చ
పితృదేవతలు, దేవతలు, మరియూ మానవుల రెండు ప్రవాహాలను నేను విన్నాను. ఈ రెండింటి ద్వారా ప్రపంచంలోని అన్నీ కదిలి కలుస్తున్నాయి; తండ్రి, తల్లి మధ్య ఉన్నదంతా కూడా.
ద్వే సమీచీ బిభృతశ్చరన్తం శీర్షతో జాతం మనసా విమృష్టమ్ । స ప్రత్యఙ్విశ్వా భువనాని తస్థావప్రయుచ్ఛన్తరణిర్భ్రాజమానః
రెండు సమతుల్య మార్గాలు, తలలో జన్మించిన, మనసుతో ఆలోచించబడిన ఆ కదిలే వానిని మోస్తున్నాయి. అతడు ప్రకాశిస్తూ, ఎవరి ద్వారా పంపించబడకుండానే, అన్ని లోకాలను ఎదుర్కొంటూ నిలిచాడు.
యత్రా వదేతే అవరః పరశ్చ యజ్ఞన్యోః కతరో నౌ వి వేద । ఆ శేకురిత్సధమాదం సఖాయో నక్షన్త యజ్ఞం క ఇదం వి వోచత్
యజ్ఞంలో దిగువవారు, పైవారు మాట్లాడే చోట, మనలో ఎవరు యజ్ఞాన్ని నిజంగా తెలుసు? స్నేహితులు ఒకే స్థలానికి చేరుకున్నారు; వారు యజ్ఞాన్ని గుర్తించారు—ఇది ఎవరు వివరించగలరు?
కత్యగ్నయః కతి సూర్యాసః కత్యుషాసః కత్యు స్విదాపః । నోపస్పిజం వః పితరో వదామి పృచ్ఛామి వః కవయో విద్మనే కమ్
ఎన్ని అగ్నులు, ఎన్ని సూర్యులు, ఎన్ని ఉదయాలు, ఎన్ని జలాలు ఉన్నాయి? మీ పితృదేవతలను నేను దాచినవారిగా చెప్పడం లేదు; జ్ఞానం కోసం, జ్ఞానులైన మీను అడుగుతున్నాను—ఎవరిని?
యావన్మాత్రముషసో న ప్రతీకం సుపర్ణ్యో వసతే మాతరిశ్వః । తావద్దధాత్యుప యజ్ఞమాయన్బ్రాహ్మణో హోతురవరో నిషీదన్
ఉదయాల పరిమితి ఉన్నంతకాలం, ఆ వేగంగా పరిగెత్తే మాతరిశ్వన్ నివసిస్తాడు. అంతవరకు, బ్రాహ్మణుడు, దిగువ యజ్ఞకర్త, యజ్ఞాసనాన్ని స్థాపిస్తాడు.