అయం స్తుతో రాజా వన్ది వేధా అపశ్చ విప్రస్తరతి స్వసేతుః । స కక్షీవన్తం రేజయత్సో అగ్నిం నేమిం న చక్రమర్వతో రఘుద్రు
ఈ ప్రశంసలు పొందిన రాజు, జ్ఞాని, గాయకుడు, నీటిని దాటి తన సొంత హద్దును చేరుకుంటాడు. అతడు, కొమ్మలతో అగ్నిని కదిలిస్తూ, చక్రపు అంచు లాగ, వేగంగా కదిలే అగ్నిని ఉల్లాసంగా చేస్తాడు.
స ద్విబన్ధుర్వైతరణో యష్టా సబర్ధుం ధేనుమస్వం దుహధ్యై । సం యన్మిత్రావరుణా వృఞ్జ ఉక్థైర్జ్యేష్ఠేభిరర్యమణం వరూథైః
రెండు హద్దుల మధ్య వున్న వైతరణి యజ్ఞకర్త, ఎప్పుడూ పాలు ఇస్తున్న ఆవును, గుర్రాన్ని పాలు దోయాలని కోరుతాడు. మిత్రుడు, వరుణుడు వందనాలతో కలిసినప్పుడు, అగ్రగాములైన అర్యమన్ వారితో కలిసి ఉంటాడు.
తద్బన్ధుః సూరిర్దివి తే ధియంధా నాభానేదిష్ఠో రపతి ప్ర వేనన్ । సా నో నాభిః పరమాస్య వా ఘాహం తత్పశ్చా కతిథశ్చిదాస
ఆ బంధువు, ముని, నీ ధ్యానాన్ని ఆకాశంలో, అత్యంత సమీపమైన నాభిలో స్థాపించాడు. గాయకుడు దాన్ని ప్రకటించాడు. ఆ నాభి మనదిగా ఉండాలి, అది దూరమైనా, దగ్గరయినా; నేను ఎప్పటికైనా దాన్ని చేరాలని కోరుకుంటాను.
ఇయం మే నాభిరిహ మే సధస్థమిమే మే దేవా అయమస్మి సర్వః । ద్విజా అహ ప్రథమజా ఋతస్యేదం ధేనురదుహజ్జాయమానా
ఇది నా నాభి, ఇది నా ఆసనం; వీరే నా దేవతలు, నేను ఇదంతా. రెండు సార్లు పుట్టిన, సత్యానికి మొదటి పుట్టినవాడు, ఈ కొత్తగా ప్రసవించిన ఆవు తన పాలను ఇచ్చింది.
అధాసు మన్ద్రో అరతిర్విభావావ స్యతి ద్వివర్తనిర్వనేషాట్ । ఊర్ధ్వా యచ్ఛ్రేణిర్న శిశుర్దన్మక్షూ స్థిరం శేవృధం సూత మాతా
అప్పుడు మృదువుగా, చురుకుగా, ప్రకాశంగా ఉండే వాడు, రెండు మార్లు తిరిగే, ప్రశంసలకు తహతహలాడే వాడు అవుతాడు. నిటారుగా ఉన్న వరుస, చిన్నపిల్లలా పుట్టినప్పుడు, తల్లి దృఢంగా, ఎప్పటికీ పెరుగుతూ ఉండే బిడ్డను ముందుకు పంపుతుంది.
అధా గావ ఉపమాతిం కనాయా అను శ్వాన్తస్య కస్య చిత్పరేయుః । శ్రుధి త్వం సుద్రవిణో నస్త్వం యాళాశ్వఘ్నస్య వావృధే సూనృతాభిః
అప్పుడు ఆవులు కనాయా మార్గదర్శకత్వాన్ని అనుసరించాయి, ఏదో కుక్క భూకరించిన తరువాత. ఓ గొప్ప దాతా, మా మాట విను; గుర్రాన్ని సంహరించినవాడి స్తుతులతో నీవు అభివృద్ధి చెందావు, నిజమైన మాటలతో.
అధ త్వమిన్ద్ర విద్ధ్యస్మాన్మహో రాయే నృపతే వజ్రబాహుః । రక్షా చ నో మఘోనః పాహి సూరీననేహసస్తే హరివో అభిష్టౌ
ఇంద్రా, మా కోసం బలంగా పోరాడి, మహారాజా, వజ్రబాహువుతో, గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. ఓ దాతా, మా రక్షణగా ఉండి, మా వీరులను కాపాడు; నీ అనుగ్రహంలో ఎలాంటి విఘ్నం లేకుండా.
అధ యద్రాజానా గవిష్టౌ సరత్సరణ్యుః కారవే జరణ్యుః । విప్రః ప్రేష్ఠః స హ్యేషాం బభూవ పరా చ వక్షదుత పర్షదేనాన్
రాజులు ఆవు కోసం పోటీ పడుతున్నప్పుడు, సరణ్యు కవికి, జరణ్యువుకు పరుగెత్తుతాడు. ప్రేరణ కలిగిన, అత్యంత ప్రియమైనవాడు వారిదైనాడు; అతడు ముందుకు వెళ్తాడు లేదా వారితో కలిసి దాటి పోతాడు.
అధా న్వస్య జేన్యస్య పుష్టౌ వృథా రేభన్త ఈమహే తదూ ను । సరణ్యురస్య సూనురశ్వో విప్రశ్చాసి శ్రవసశ్చ సాతౌ
ఈ మహానుభావుడి సంపదలో, మేము వ్యర్థంగా అయినా, గొప్పగా పిలుస్తున్నాం. సరణ్యు అతని కుమారుడు, గుర్రం; నీవు మునివి, నీవు కీర్తిలో ప్రసిద్ధివంతుడవు.
యువోర్యది సఖ్యాయాస్మే శర్ధాయ స్తోమం జుజుషే నమస్వాన్ । విశ్వత్ర యస్మిన్నా గిరః సమీచీః పూర్వీవ గాతుర్దాశత్సూనృతాయై
మీ స్నేహం కోసం, మీ బలగానికి, మేము వినయంతో స్తోత్రం సమర్పించాము. అందులో అన్ని స్వరాలు, సమ్మిళితంగా, గతంలోలా, దాతకు, నిజమైన మాటలు పొందేందుకు కూడుకుంటాయి.
స గృణానో అద్భిర్దేవవానితి సుబన్ధుర్నమసా సూక్తైః । వర్ధదుక్థైర్వచోభిరా హి నూనం వ్యధ్వైతి పయస ఉస్రియాయాః
వాడు, దేవతలతో, నీటితో, మంచి బంధువుగా, నమస్కారాలతో, స్తోత్రాలతో పాడుతూ ఉన్నాడు. అతడు స్తుతులతో, మాటలతో పెరుగాలి. ఇప్పుడు నిజంగా, ప్రకాశవంతమైన ఆవు పాలను పొందేందుకు దగ్గరగా వస్తున్నాడు.
త ఊ షు ణో మహో యజత్రా భూత దేవాస ఊతయే సజోషాః । యే వాజాఁ అనయతా వియన్తో యే స్థా నిచేతారో అమూరాః
పూజ్యమైన దేవతలారా! మీరు అందరూ కలిసికట్టుగా, మాకు సహాయంగా, గొప్ప శక్తిని కలిగి ఉండండి. మీరు విజయాలను అందించేవారు, స్వేచ్ఛగా సంచరించేవారు, స్థిరంగా నిలిచేవారు, జ్ఞానంతో, ఎప్పుడూ తప్పు చేయని వారు.
యే యజ్ఞేన దక్షిణయా సమక్తా ఇన్ద్రస్య సఖ్యమమృతత్వమానశ । తేభ్యో భద్రమఙ్గిరసో వో అస్తు ప్రతి గృభ్ణీత మానవం సుమేధసః
యజ్ఞంతో, దక్షిణతో ఐక్యంగా, ఇంద్రుని స్నేహం, అమృతత్వాన్ని కోరినవారు ఎవరో, ఆ అంగిరసులు మీకు మంగళం కలగనీయాలి. జ్ఞానులు, మీరు మానవుల బహుమతిని స్వీకరించండి.
య ఉదాజన్పితరో గోమయం వస్వృతేనాభిన్దన్పరివత్సరే వలమ్ । దీర్ఘాయుత్వమఙ్గిరసో వో అస్తు ప్రతి గృభ్ణీత మానవం సుమేధసః
సత్యంతో, ఆ పితృదేవతలు, ఆవులను పొందేందుకు ఏడాది తిరుగుతున్నప్పుడు గోశాలను తెరచినవారు. అంగిరసులు మీకు దీర్ఘాయువు ఇవ్వాలి. జ్ఞానులు, మీరు మానవుల బహుమతిని స్వీకరించండి.
య ఋతేన సూర్యమారోహయన్దివ్యప్రథయన్పృథివీం మాతరం వి । సుప్రజాస్త్వమఙ్గిరసో వో అస్తు ప్రతి గృభ్ణీత మానవం సుమేధసః
సత్యబలం ద్వారా, సూర్యుడిని పైకి ఎక్కించినవారు, భూమిని, ఆకాశాన్ని విస్తరింపజేసినవారు, ఆ అంగిరసులు మీకు మంచి సంతానాన్ని ఇవ్వాలి. జ్ఞానులు, మీరు మానవుల బహుమతిని స్వీకరించండి.
అయం నాభా వదతి వల్గు వో గృహే దేవపుత్రా ఋషయస్తచ్ఛృణోతన । సుబ్రహ్మణ్యమఙ్గిరసో వో అస్తు ప్రతి గృభ్ణీత మానవం సుమేధసః
ఈయన మీ ఇంట్లో మధురంగా మాట్లాడుతున్నాడు, దేవపుత్రులూ, ఋషులారా, మీరు వినండి. అంగిరసులు మీకు ఉత్తమమైన ప్రార్థనను కలిగించాలి. జ్ఞానులు, మీరు మానవుల బహుమతిని స్వీకరించండి.
విరూపాస ఇదృషయస్త ఇద్గమ్భీరవేపసః । తే అఙ్గిరసః సూనవస్తే అగ్నేః పరి జజ్ఞిరే
వివిధ రూపాలున్న ఋషులు, లోతైన భయంతో వణికేవారు, ఆ అంగిరసులు, అగ్ని చుట్టూ పుట్టిన కుమారులు.
యే అగ్నేః పరి జజ్ఞిరే విరూపాసో దివస్పరి । నవగ్వో ను దశగ్వో అఙ్గిరస్తమో సచా దేవేషు మంహతే
వివిధ రూపాలున్న వారు అగ్ని చుట్టూ, ఆకాశం చుట్టూ పుట్టారు. తొమ్మిది ఆవులు, పది ఆవులు కలిగిన అంగిరసులు దేవతల్లో అత్యంత గౌరవాన్ని పొందారు.
ఇన్ద్రేణ యుజా నిః సృజన్త వాఘతో వ్రజం గోమన్తమశ్వినమ్ । సహస్రం మే దదతో అష్టకర్ణ్యః శ్రవో దేవేష్వక్రత
ఇంద్రుని సహాయంతో వారు గొప్ప ఆస్తి కలిగిన పశువులను, అశ్వినులను విడుదల చేశారు. ఎనిమిది చెవులు కలిగినవారు వేలాది బహుమతులు ఇచ్చి దేవతల్లో కీర్తిని పొందారు.
ప్ర నూనం జాయతామయం మనుస్తోక్మేవ రోహతు । యః సహస్రం శతాశ్వం సద్యో దానాయ మంహతే
ఇప్పుడు ఈ మనువు పుట్టాలి, చిన్నపిల్లలా ఎదగాలి. వాడు ఒక్కసారిగా వేలాది, వందల గుర్రాలను దానం చేయాలని ఆశపడతాడు.
న తమశ్నోతి కశ్చన దివ ఇవ సాన్వారభమ్ । సావర్ణ్యస్య దక్షిణా వి సిన్ధురివ పప్రథే
వాడిని ఎవరూ చేరుకోలేరు, ఆకాశం వెలుగులా అతడు అందరికి దూరంగా ఉంటాడు. సావర్ణ్యుని దక్షిణా నది వలె విస్తరించిపోతుంది.
ఉత దాసా పరివిషే స్మద్దిష్టీ గోపరీణసా । యదుస్తుర్వశ్చ మామహే
ఇక్కడ సేవకులు, తమ విధులను, ఆవులను కాపాడుతూ, మమ్మల్ని గౌరవించారు. తుర్వశుడు, యదు నన్ను ప్రశంసించారు.
సహస్రదా గ్రామణీర్మా రిషన్మనుః సూర్యేణాస్య యతమానైతు దక్షిణా । సావర్ణేర్దేవాః ప్ర తిరన్త్వాయుర్యస్మిన్నశ్రాన్తా అసనామ వాజమ్
వేలాది బహుమతులు ఇచ్చే నాయకుడు ఎలాంటి హాని కలుగకుండా ఉండాలి. మనువు సూర్యునితో పోటీగా దక్షిణాను సమర్పించాలి. సావర్ణ్యుని దేవతలు దీర్ఘాయువు ఇవ్వాలి. మనమందరం అలసిపోకుండా విజయాన్ని పొందాము.
పరావతో యే దిధిషన్త ఆప్యం మనుప్రీతాసో జనిమా వివస్వతః । యయాతేర్యే నహుష్యస్య బర్హిషి దేవా ఆసతే తే అధి బ్రువన్తు నః
దూరంగా ఉండి, మనువుకు ప్రియమైన పురాతన జన్మను కోరేవారు, వివస్వంతుని సంతానాన్ని కోరేవారు, యయాతి, నహుషుని యజ్ఞస్థలంలో కూర్చున్న దేవతలారా, మీరు మాకు మేలు చెప్పండి.
విశ్వా హి వో నమస్యాని వన్ద్యా నామాని దేవా ఉత యజ్ఞియాని వః । యే స్థ జాతా అదితేరద్భ్యస్పరి యే పృథివ్యాస్తే మ ఇహ శ్రుతా హవమ్
మీరు చేసే పనులన్నీ, పేర్లన్నీ పూజించదగినవే, దేవతలారా! మీరు ఆదితి నుంచి, జలాల నుంచి, భూమి మీద జన్మించినవారు, మీరు ఇక్కడ నా పిలుపు వినండి.
యేభ్యో మాతా మధుమత్పిన్వతే పయః పీయూషం ద్యౌరదితిరద్రిబర్హాః । ఉక్థశుష్మాన్వృషభరాన్స్వప్నసస్తాఁ ఆదిత్యాఁ అను మదా స్వస్తయే
ఎవరికి తల్లి ఆమృతసమానమైన పాలను పోస్తుందో, ఆకాశం, ఆదితి, యజ్ఞస్థలం, ఆ ఆదిత్యులు, వేదపఠనంలో, బలంలో గొప్పవారు, మనకు ఆనందాన్ని కలిగించండి.
నృచక్షసో అనిమిషన్తో అర్హణా బృహద్దేవాసో అమృతత్వమానశుః । జ్యోతీరథా అహిమాయా అనాగసో దివో వర్ష్మాణం వసతే స్వస్తయే
మనుషుల కన్నులతో, ఎప్పుడూ మెలకువగా, పూజకు అర్హులై, గొప్ప దేవతలు అమృతత్వాన్ని కోరారు. వెలుగులో ప్రయాణిస్తూ, మోసము లేని, పాపం లేని వారు, ఆకాశపు ఎత్తుల్లో మన మేలుకోసం నివసిస్తున్నారు.
సమ్రాజో యే సువృధో యజ్ఞమాయయురపరిహ్వృతా దధిరే దివి క్షయమ్ । తాఁ ఆ వివాస నమసా సువృక్తిభిర్మహో ఆదిత్యాఁ అదితిం స్వస్తయే
సర్వాధికారులు, బలవంతులు, యజ్ఞానికి వచ్చి, ఎవరూ ఎదుర్కోలేని వారు, ఆకాశంలో తమ నివాసాన్ని స్థాపించారు. వారికి నమస్కారం, మధురమైన స్తోత్రాలతో పిలుస్తున్నాను. మహా ఆదిత్యులు, ఆదితి, మాకు మేలు కలగాలి.
కో వ స్తోమం రాధతి యం జుజోషథ విశ్వే దేవాసో మనుషో యతి ష్ఠన । కో వోఽధ్వరం తువిజాతా అరం కరద్యో నః పర్షదత్యంహః స్వస్తయే
ఎవరు ఆ స్తోత్రాన్ని పాడతారు, మీరు అందరూ ఆనందించే యజ్ఞాన్ని, మానవులు సమర్పించినదాన్ని? ఎవరు మీ యజ్ఞాన్ని సంతృప్తికరంగా చేస్తారు, మహాశక్తులారా? మీరు మమ్మల్ని బాధల నుంచి రక్షించి మేలు కలిగించండి.
యేభ్యో హోత్రాం ప్రథమామాయేజే మనుః సమిద్ధాగ్నిర్మనసా సప్త హోతృభిః । త ఆదిత్యా అభయం శర్మ యచ్ఛత సుగా నః కర్త సుపథా స్వస్తయే
మనువు మొదటగా ప్రదీప్తమైన అగ్నితో, మనసుతో, ఏడుగురు హోతారులతో యజ్ఞం చేసిన దేవతలారా, ఓ ఆదిత్యులారా, మాకు భయములేని ఆశ్రయం దయచేయండి. మాకు సులభమైన మార్గాలు చూపించి, మేము సుఖంగా ఉండేలా దారితీయండి.