యథా యుగం వరత్రయా నహ్యన్తి ధరుణాయ కమ్ । ఏవా దాధార తే మనో జీవాతవే న మృత్యవేఽథో అరిష్టతాతయే
ఎలా మూడు పట్టీలతో యోగాన్ని బలంగా కడతారో, అలాగే నీ మనసును జీవించేందుకు, మరణానికి కాదు, క్షేమంగా ఉండేందుకు బంధించాను.
యథేయం పృథివీ మహీ దాధారేమాన్వనస్పతీన్ । ఏవా దాధార తే మనో జీవాతవే న మృత్యవేఽథో అరిష్టతాతయే
ఈ భూమి ఎంత గొప్పదో, చెట్లను ఎలా మోయగలదో, అలాగే నీ మనసును జీవించేందుకు, మరణానికి కాదు, క్షేమంగా ఉండేందుకు బంధించాను.
యమాదహం వైవస్వతాత్సుబన్ధోర్మన ఆభరమ్ । జీవాతవే న మృత్యవేఽథో అరిష్టతాతయే
యమునుంచి, వైవస్వతునుంచి, సుబంధునుంచి తీసుకున్న మనసును జీవించేందుకు, మరణానికి కాదు, క్షేమంగా ఉండేందుకు తిరిగి ఇస్తున్నాను.
న్యగ్వాతోఽవ వాతి న్యక్తపతి సూర్యః । నీచీనమఘ్న్యా దుహే న్యగ్భవతు తే రపః
గాలి క్రిందకు వీస్తుంది, సూర్యుడు క్రిందకు అస్తమించును, ఆవు క్రిందకు పాలు ఇస్తుంది. అలాగే నీ వ్యాధి క్రిందకు పోయిపోవాలి.
అయం మే హస్తో భగవానయం మే భగవత్తరః । అయం మే విశ్వభేషజోఽయం శివాభిమర్శనః
ఈ నా చేయి దైవికమైనది, ఇది మరింత దైవికమైనది. ఈ చేయి అన్ని రోగాలకు మందు, ఇది శుభప్రదమైన స్పర్శ కలిగించేది.
ఇదమిత్థా రౌద్రం గూర్తవచా బ్రహ్మ క్రత్వా శచ్యామన్తరాజౌ । క్రాణా యదస్య పితరా మంహనేష్ఠాః పర్షత్పక్థే అహన్నా సప్త హోతౄన్
ఇది భయంకరమైన, ప్రశంసించదగిన వాక్యము; రెండు రాజుల మధ్య బ్రహ్మవాక్యము, సంకల్పంతో కూడినది. అతని తల్లిదండ్రులు అతన్ని కాపాడినప్పుడు, అతడు యజ్ఞవేదిక వద్ద ఏడుగురు హోతారులను సంహరించాడు.
స ఇద్దానాయ దభ్యాయ వన్వఞ్చ్యవానః సూదైరమిమీత వేదిమ్ । తూర్వయాణో గూర్తవచస్తమః క్షోదో న రేత ఇతఊతి సిఞ్చత్
అతడు దానం చేయడానికి, జయించడానికి శక్తితో ప్రయత్నించి, బలితో వేదికను కొలిచాడు. ఉత్సాహంతో, ప్రశంసించదగిన వాక్యాన్ని పలికుతూ, వడగట్టే రాయి నీరు పోసినట్టు, వీర్యాన్ని పారబోశాడు.
మనో న యేషు హవనేషు తిగ్మం విపః శచ్యా వనుథో ద్రవన్తా । ఆ యః శర్యాభిస్తువినృమ్ణో అస్యాశ్రీణీతాదిశం గభస్తౌ
యజ్ఞాల్లో మనస్సు పదునుగా, నైపుణ్యంతో ముందుకు పోయే వారి దగ్గర, అతడు బాణాలతో తన రెండు చేతులను దిశలవైపు చాపాడు.
కృష్ణా యద్గోష్వరుణీషు సీదద్దివో నపాతాశ్వినా హువే వామ్ । వీతం మే యజ్ఞమా గతం మే అన్నం వవన్వాంసా నేషమస్మృతధ్రూ
కృష్ణవర్ణులు ఆవుల మధ్య కూర్చున్నప్పుడు, ఆశ్వినీదేవతలారా, పరమపిత అయినవారూ, మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నాను. నా యజ్ఞానికి రండి, నా భోజనానికి రండి, మీరు ఉత్సాహంగా ఉండి, నన్ను మరచిపోకండి.
ప్రథిష్ట యస్య వీరకర్మమిష్ణదనుష్ఠితం ను నర్యో అపౌహత్ । పునస్తదా వృహతి యత్కనాయా దుహితురా అనుభృతమనర్వా
వీరుడు చేసిన కార్యం స్థిరంగా, సరిగ్గా పూర్తయింది; మనుషులు దాన్ని విస్మరించలేదు. మళ్లీ, కూతురు మోయినది, సన్నగా ఉన్నది, మళ్లీ పైకి లేచింది, మోయువానికి ఆధారంగా నిలిచింది.
మధ్యా యత్కర్త్వమభవదభీకే కామం కృణ్వానే పితరి యువత్యామ్ । మనానగ్రేతో జహతుర్వియన్తా సానౌ నిషిక్తం సుకృతస్య యోనౌ
మధ్యలో జరిగిన కార్యం రహస్యంగా జరిగింది, యువతిలో తండ్రిని కోరుతూ. ఆరంభంలో రెండు మనస్సులు వేరయ్యాయి, మంచి విత్తనం గర్భంలో ఉంచబడింది.
పితా యత్స్వాం దుహితరమధిష్కన్క్ష్మయా రేతః సంజగ్మానో ని షిఞ్చత్ । స్వాధ్యోఽజనయన్బ్రహ్మ దేవా వాస్తోష్పతిం వ్రతపాం నిరతక్షన్
తండ్రి తన కూతురిపై తన వీర్యాన్ని చల్లినప్పుడు, ఆమెను కోరుతూ, స్వయంభువులు అయిన దేవతలు బ్రహ్మవాక్యాన్ని, గృహపతిని, వ్రతపాలకుడిని సృష్టించారు.
స ఈం వృషా న ఫేనమస్యదాజౌ స్మదా పరైదప దభ్రచేతాః । సరత్పదా న దక్షిణా పరావృఙ్న తా ను మే పృశన్యో జగృభ్రే
అతడు ఎద్దులా పోరులో నురుగు పారబోశాడు. మిగిలిన వారు తక్కువ జ్ఞానంతో దూరంగా వెళ్లిపోయారు. దక్షిణ చేయి దారి మళ్లింది, కాని మచ్చలున్నది నన్ను పట్టుకుంది.
మక్షూ న వహ్నిః ప్రజాయా ఉపబ్దిరగ్నిం న నగ్న ఉప సీదదూధః । సనితేధ్మం సనితోత వాజం స ధర్తా జజ్ఞే సహసా యవీయుత్
వేగంగా పుట్టిన అగ్ని లాగ, ఉపబ్దిని దగ్గరికి వస్తాడు; అగ్ని పక్కన ఒంటరిగా కూర్చున్నవాడిలా ఉంటాడు. అతడు ఇంధనం కోసం, బలానికి కోసం వెతుకుతాడు. సర్వాన్ని పోషించే అతడు, శక్తితో ఎప్పటికీ యవ్వనంగా జన్మిస్తూనే ఉంటాడు.
మక్షూ కనాయాః సఖ్యం నవగ్వా ఋతం వదన్త ఋతయుక్తిమగ్మన్ । ద్విబర్హసో య ఉప గోపమాగురదక్షిణాసో అచ్యుతా దుదుక్షన్
నవగ్వులు, సత్యాన్ని పలుకుతూ, కనాయా స్నేహాన్ని త్వరగా పొందారు; వారు సత్యంతో కూడినవారు. రెండు ఆశ్రయాలవారు, గొర్రెల కాపరికి చేరి, దానం చేయడంలో నిలకడగా ఉండి, పాలు దోయాలని కోరుకున్నారు.
మక్షూ కనాయాః సఖ్యం నవీయో రాధో న రేత ఋతమిత్తురణ్యన్ । శుచి యత్తే రేక్ణ ఆయజన్త సబర్దుఘాయాః పయ ఉస్రియాయాః
కనాయా స్నేహానికి మరింత కొత్తగా, బహుమానంలా, సత్యం ప్రవహిస్తూ, అవరోధాలను దాటి వచ్చింది. వారు నిన్ను చేరిన మార్గం పవిత్రమైనది. ఎప్పుడూ పాలు ఇస్తున్న ఆ ప్రకాశవంతమైన ఆవు తన పాలను ఇచ్చింది.
పశ్వా యత్పశ్చా వియుతా బుధన్తేతి బ్రవీతి వక్తరీ రరాణః । వసోర్వసుత్వా కారవోఽనేహా విశ్వం వివేష్టి ద్రవిణముప క్షు
పశువులు వెనుక నుంచి వేరుపడినప్పుడు గుర్తించబడతాయి. ఆనందంతో ఉన్న కవి అలా చెబుతాడు. వసువుల కుమారులు, ధనాన్ని కోరుతూ, ఎప్పుడూ చురుకుగా ఉండి, అన్ని రకాల సంపదలను తెలుసుకుని దగ్గర చేసుకుంటారు.
తదిన్న్వస్య పరిషద్వానో అగ్మన్పురూ సదన్తో నార్షదం బిభిత్సన్ । వి శుష్ణస్య సంగ్రథితమనర్వా విదత్పురుప్రజాతస్య గుహా యత్
అప్పుడు, అతని చుట్టూ కూర్చున్న వారు అనేకమంది చేరారు. వారు వృద్ధాప్యానికి లోనుకాని బహుమతిని కోరుతూ వచ్చారు. వారు అనేక జన్మలు పొందినవాని రహస్యాన్ని, శుష్ణుని దాగిన బంధాన్ని కనుగొన్నారు; అది ఎవరూ తెంచలేనిది.
భర్గో హ నామోత యస్య దేవాః స్వర్ణ యే త్రిషధస్థే నిషేదుః । అగ్నిర్హ నామోత జాతవేదాః శ్రుధీ నో హోతరృతస్య హోతాధ్రుక్
దేవతలకు పేరుగల ఆ ప్రకాశమే భర్గస్సు; అదే సూర్యకాంతి, మూడు లోకాలలో కూర్చున్నవారు. అగ్ని అనే పేరు, జాతవేదసు, మా మాట విను, సత్యాన్ని ఆచరిస్తూ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించే హోతా.
ఉత త్యా మే రౌద్రావర్చిమన్తా నాసత్యావిన్ద్ర గూర్తయే యజధ్యై । మనుష్వద్వృక్తబర్హిషే రరాణా మన్దూ హితప్రయసా విక్షు యజ్యూ
రౌద్రమైన, ప్రకాశవంతమైన కిరణాలున్న ఆ ఇద్దరు అశ్వినులు, ఇంద్రుడు, మా స్తోత్రాలకు యజ్ఞంలో పూజింపబడాలి. మానవుల్లో, వ్రుక్తాలతో అలంకరించిన బారిలో ఆనందిస్తూ, మంచి పానీయాలతో సంతృప్తిగా, తెగల్లో పూజకు అర్హులు.
అయం స్తుతో రాజా వన్ది వేధా అపశ్చ విప్రస్తరతి స్వసేతుః । స కక్షీవన్తం రేజయత్సో అగ్నిం నేమిం న చక్రమర్వతో రఘుద్రు
ఈ ప్రశంసలు పొందిన రాజు, జ్ఞాని, గాయకుడు, నీటిని దాటి తన సొంత హద్దును చేరుకుంటాడు. అతడు, కొమ్మలతో అగ్నిని కదిలిస్తూ, చక్రపు అంచు లాగ, వేగంగా కదిలే అగ్నిని ఉల్లాసంగా చేస్తాడు.
స ద్విబన్ధుర్వైతరణో యష్టా సబర్ధుం ధేనుమస్వం దుహధ్యై । సం యన్మిత్రావరుణా వృఞ్జ ఉక్థైర్జ్యేష్ఠేభిరర్యమణం వరూథైః
రెండు హద్దుల మధ్య వున్న వైతరణి యజ్ఞకర్త, ఎప్పుడూ పాలు ఇస్తున్న ఆవును, గుర్రాన్ని పాలు దోయాలని కోరుతాడు. మిత్రుడు, వరుణుడు వందనాలతో కలిసినప్పుడు, అగ్రగాములైన అర్యమన్ వారితో కలిసి ఉంటాడు.
తద్బన్ధుః సూరిర్దివి తే ధియంధా నాభానేదిష్ఠో రపతి ప్ర వేనన్ । సా నో నాభిః పరమాస్య వా ఘాహం తత్పశ్చా కతిథశ్చిదాస
ఆ బంధువు, ముని, నీ ధ్యానాన్ని ఆకాశంలో, అత్యంత సమీపమైన నాభిలో స్థాపించాడు. గాయకుడు దాన్ని ప్రకటించాడు. ఆ నాభి మనదిగా ఉండాలి, అది దూరమైనా, దగ్గరయినా; నేను ఎప్పటికైనా దాన్ని చేరాలని కోరుకుంటాను.
ఇయం మే నాభిరిహ మే సధస్థమిమే మే దేవా అయమస్మి సర్వః । ద్విజా అహ ప్రథమజా ఋతస్యేదం ధేనురదుహజ్జాయమానా
ఇది నా నాభి, ఇది నా ఆసనం; వీరే నా దేవతలు, నేను ఇదంతా. రెండు సార్లు పుట్టిన, సత్యానికి మొదటి పుట్టినవాడు, ఈ కొత్తగా ప్రసవించిన ఆవు తన పాలను ఇచ్చింది.
అధాసు మన్ద్రో అరతిర్విభావావ స్యతి ద్వివర్తనిర్వనేషాట్ । ఊర్ధ్వా యచ్ఛ్రేణిర్న శిశుర్దన్మక్షూ స్థిరం శేవృధం సూత మాతా
అప్పుడు మృదువుగా, చురుకుగా, ప్రకాశంగా ఉండే వాడు, రెండు మార్లు తిరిగే, ప్రశంసలకు తహతహలాడే వాడు అవుతాడు. నిటారుగా ఉన్న వరుస, చిన్నపిల్లలా పుట్టినప్పుడు, తల్లి దృఢంగా, ఎప్పటికీ పెరుగుతూ ఉండే బిడ్డను ముందుకు పంపుతుంది.
అధా గావ ఉపమాతిం కనాయా అను శ్వాన్తస్య కస్య చిత్పరేయుః । శ్రుధి త్వం సుద్రవిణో నస్త్వం యాళాశ్వఘ్నస్య వావృధే సూనృతాభిః
అప్పుడు ఆవులు కనాయా మార్గదర్శకత్వాన్ని అనుసరించాయి, ఏదో కుక్క భూకరించిన తరువాత. ఓ గొప్ప దాతా, మా మాట విను; గుర్రాన్ని సంహరించినవాడి స్తుతులతో నీవు అభివృద్ధి చెందావు, నిజమైన మాటలతో.
అధ త్వమిన్ద్ర విద్ధ్యస్మాన్మహో రాయే నృపతే వజ్రబాహుః । రక్షా చ నో మఘోనః పాహి సూరీననేహసస్తే హరివో అభిష్టౌ
ఇంద్రా, మా కోసం బలంగా పోరాడి, మహారాజా, వజ్రబాహువుతో, గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. ఓ దాతా, మా రక్షణగా ఉండి, మా వీరులను కాపాడు; నీ అనుగ్రహంలో ఎలాంటి విఘ్నం లేకుండా.
అధ యద్రాజానా గవిష్టౌ సరత్సరణ్యుః కారవే జరణ్యుః । విప్రః ప్రేష్ఠః స హ్యేషాం బభూవ పరా చ వక్షదుత పర్షదేనాన్
రాజులు ఆవు కోసం పోటీ పడుతున్నప్పుడు, సరణ్యు కవికి, జరణ్యువుకు పరుగెత్తుతాడు. ప్రేరణ కలిగిన, అత్యంత ప్రియమైనవాడు వారిదైనాడు; అతడు ముందుకు వెళ్తాడు లేదా వారితో కలిసి దాటి పోతాడు.
అధా న్వస్య జేన్యస్య పుష్టౌ వృథా రేభన్త ఈమహే తదూ ను । సరణ్యురస్య సూనురశ్వో విప్రశ్చాసి శ్రవసశ్చ సాతౌ
ఈ మహానుభావుడి సంపదలో, మేము వ్యర్థంగా అయినా, గొప్పగా పిలుస్తున్నాం. సరణ్యు అతని కుమారుడు, గుర్రం; నీవు మునివి, నీవు కీర్తిలో ప్రసిద్ధివంతుడవు.
యువోర్యది సఖ్యాయాస్మే శర్ధాయ స్తోమం జుజుషే నమస్వాన్ । విశ్వత్ర యస్మిన్నా గిరః సమీచీః పూర్వీవ గాతుర్దాశత్సూనృతాయై
మీ స్నేహం కోసం, మీ బలగానికి, మేము వినయంతో స్తోత్రం సమర్పించాము. అందులో అన్ని స్వరాలు, సమ్మిళితంగా, గతంలోలా, దాతకు, నిజమైన మాటలు పొందేందుకు కూడుకుంటాయి.