ఏవా దేవాఁ ఇన్ద్రో వివ్యే నౄన్ప్ర చ్యౌత్నేన మఘవా సత్యరాధాః । విశ్వేత్తా తే హరివః శచీవోఽభి తురాసః స్వయశో గృణన్తి
ఇలా, దేవతలారా, ఇంద్రుడు తన వీరత్వంతో మానవుల్లో గొప్పవాడిగా నిలిచాడు. హరివా, నీ మహిమను అందరూ తమ బలంతో స్తుతిస్తున్నారు.
ప్ర వో మహే మన్దమానాయాన్ధసోఽర్చా విశ్వానరాయ విశ్వాభువే । ఇన్ద్రస్య యస్య సుమఖం సహో మహి శ్రవో నృమ్ణం చ రోదసీ సపర్యతః
బలిని ఆనందించే మహాత్ముడైన విశ్వానరుడికి, సమస్తాన్ని ఆవరించినవాడైనవాడికి, మీరు గానం చేయండి. ఇంద్రుని గొప్ప శక్తిని, కీర్తిని, వీరత్వాన్ని భూమి, ఆకాశం పూజిస్తున్నాయి.
సో చిన్ను సఖ్యా నర్య ఇన స్తుతశ్చర్కృత్య ఇన్ద్రో మావతే నరే । విశ్వాసు ధూర్షు వాజకృత్యేషు సత్పతే వృత్రే వాప్స్వభి శూర మన్దసే
నిజమైన స్నేహంతో స్తుతించబడే వాడు, మానవులకు సహాయపడే వాడు, ఇంద్రుడే. అన్ని పనుల్లో, పోటీల్లో, యుద్ధాల్లో, ఓ వీరుడా, నీవే ఆనందిస్తావు.
కే తే నర ఇన్ద్ర యే త ఇషే యే తే సుమ్నం సధన్యమియక్షాన్ । కే తే వాజాయాసుర్యాయ హిన్విరే కే అప్సు స్వాసూర్వరాసు పౌంస్యే
ఇంద్రుడా, నీ అనుగ్రహాన్ని కోరేవారు ఎవరు? నీ దయ, సంపద కోసం యత్నించే వారు ఎవరు? నీ బలాన్ని, అధికారం కోసం ప్రయత్నించే వారు, నీకోసం నీళ్లలో, ఉత్తమ సంపదలో, పురుషబలంలో వెతుకేవారు ఎవరు?
భువస్త్వమిన్ద్ర బ్రహ్మణా మహాన్భువో విశ్వేషు సవనేషు యజ్ఞియః । భువో నౄఁశ్చ్యౌత్నో విశ్వస్మిన్భరే జ్యేష్ఠశ్చ మన్త్రో విశ్వచర్షణే
ఇంద్రుడా, నీవు ప్రార్థన వల్ల గొప్పవాడివి. అన్ని యజ్ఞాల్లో పూజకు అర్హుడివి. సమస్త సభల్లో నీవే ప్రథముడు, నీ మాట అందరిలో శ్రేష్ఠమైనది.
అవా ను కం జ్యాయాన్యజ్ఞవనసో మహీం త ఓమాత్రాం కృష్టయో విదుః । అసో ను కమజరో వర్ధాశ్చ విశ్వేదేతా సవనా తూతుమా కృషే
ఇప్పుడు, గొప్ప యజ్ఞకర్తలు మమ్మల్ని కాపాడాలి. ప్రజలు నీ విస్తారమైన మహిమను తెలుసుకుంటారు. ఈ వాడు వృద్ధాప్యములేని వాడు, ఎప్పటికీ పెరుగుతున్న వాడు. నీకోసం నేను ఈ సమస్త సోమార్పణలు సిద్ధం చేసాను.
ఏతా విశ్వా సవనా తూతుమా కృషే స్వయం సూనో సహసో యాని దధిషే । వరాయ తే పాత్రం ధర్మణే తనా యజ్ఞో మన్త్రో బ్రహ్మోద్యతం వచః
ఈ సమస్త సోమార్పణలు నీకోసమే సిద్ధం చేశాను, ఓ బలవంతుని కుమారుడా, నీవే స్వీకరించావు. నీ అనుగ్రహానికి పాత్రం సిద్ధంగా ఉంది, కర్మ స్థాపించబడింది, మంత్రం, ప్రార్థన, ఉన్నతమైన వాక్యం అర్పించబడింది.
యే తే విప్ర బ్రహ్మకృతః సుతే సచా వసూనాం చ వసునశ్చ దావనే । ప్ర తే సుమ్నస్య మనసా పథా భువన్మదే సుతస్య సోమ్యస్యాన్ధసః
ఓ జ్ఞానవంతుడా, నీ కోసం హోమ సమయంలో మంత్రాలు రచించిన బ్రాహ్మణులు, ధనాన్ని ప్రసాదించేందుకు యత్నించిన వారు, నీ అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ, సోమార్పణ ఆనందాన్ని పొందేందుకు నీ మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు.
మహత్తదుల్బం స్థవిరం తదాసీద్యేనావిష్టితః ప్రవివేశిథాపః । విశ్వా అపశ్యద్బహుధా తే అగ్నే జాతవేదస్తన్వో దేవ ఏకః
ఆ మహత్తరమైన, పురాతనమైన గర్భం ద్వారా నీవు నీళ్లలో ప్రవేశించావు. ఓ అగ్ని, జాతవేదా, దేవతలలో నీవే ఒక్కడివిగా, నీ స్వరూపాలను అనేక విధాలుగా చూశావు.
కో మా దదర్శ కతమః స దేవో యో మే తన్వో బహుధా పర్యపశ్యత్ । క్వాహ మిత్రావరుణా క్షియన్త్యగ్నేర్విశ్వాః సమిధో దేవయానీః
నన్ను ఎవరు చూశారు? ఏ దేవుడు నా స్వరూపాలను అనేక విధాలుగా చూశాడు? మిత్రుడు, వరుణుడు ఎక్కడ నివసిస్తున్నారు? అగ్నికి సంబంధించిన అన్ని హవనాగ్నులు ఎక్కడ ఉన్నాయి?
ఐచ్ఛామ త్వా బహుధా జాతవేదః ప్రవిష్టమగ్నే అప్స్వోషధీషు । తం త్వా యమో అచికేచ్చిత్రభానో దశాన్తరుష్యాదతిరోచమానమ్
మేము నిన్ను, ఓ జాతవేదా, అనేక రూపాల్లో చూశాము. నీళ్లలో, ఔషధుల్లో ప్రవేశించిన అగ్నివుగా చూశాము. అద్భుతమైన తేజస్సుతో యముడు నిన్ను పది దిక్కులను దాటి ప్రకాశిస్తూ గుర్తించాడు.
హోత్రాదహం వరుణ బిభ్యదాయం నేదేవ మా యునజన్నత్ర దేవాః । తస్య మే తన్వో బహుధా నివిష్టా ఏతమర్థం న చికేతాహమగ్నిః
వరుణుని భయంతో నేను హోతృత్వాన్ని వదిలాను. అక్కడ దేవతలు నన్ను కలిపి పెట్టలేదు. నా స్వరూపాలు అనేక చోట్ల స్థాపించబడ్డాయి. కానీ ఈ ఉద్దేశాన్ని నేను, అగ్ని, అర్థం చేసుకోలేకపోయాను.
ఏహి మనుర్దేవయుర్యజ్ఞకామోఽరంకృత్యా తమసి క్షేష్యగ్నే । సుగాన్పథః కృణుహి దేవయానాన్వహ హవ్యాని సుమనస్యమానః
ఓ మనువా, యజ్ఞాన్ని కోరుతూ దేవతలను నడిపించే అగ్నిని, సరిగ్గా, చీకటిలోంచి వెలుగులోకి తీసుకురా. దేవతలకు సులభమైన మార్గాలు కల్పించు, మనస్పూర్తిగా హవిస్సులను అందించు.
అగ్నేః పూర్వే భ్రాతరో అర్థమేతం రథీవాధ్వానమన్వావరీవుః । తస్మాద్భియా వరుణ దూరమాయం గౌరో న క్షేప్నోరవిజే జ్యాయాః
అగ్ని యొక్క పూర్వపు సోదరులు, రథికులు మార్గాన్ని అనుసరించినట్లు, ఈ లక్ష్యాన్ని వెంబడించారు. అందుకే, వరుణా, భయంతో నేను చాలా దూరంగా వచ్చాను, ఓడిపోయినవారిలో వేగంగా లేని తెల్లని పశువులా.
కుర్మస్త ఆయురజరం యదగ్నే యథా యుక్తో జాతవేదో న రిష్యాః । అథా వహాసి సుమనస్యమానో భాగం దేవేభ్యో హవిషః సుజాత
అగ్నే, నీ జీవితం ఎప్పటికీ వృద్ధాప్యం రాకుండా ఉండాలని మేము కోరుకుంటున్నాము. యజ్ఞవేదా, నీవు బలంగా ఉండి, నశించకూడదు. అప్పుడు, సంతోషంగా దేవతలకు మంచి భాగాన్ని నీవు చక్కగా తీసుకెళ్తావు.
ప్రయాజాన్మే అనుయాజాఁశ్చ కేవలానూర్జస్వన్తం హవిషో దత్త భాగమ్ । ఘృతం చాపాం పురుషం చౌషధీనామగ్నేశ్చ దీర్ఘమాయురస్తు దేవాః
నాకు ముందుగా, తరువాత ఇచ్చే హవిస్సుల భాగాలు, బలంగా ఉండే విధంగా ఇవ్వండి. నెయ్యి, నీళ్ళ సారం, ఔషధాల సారం ఉండాలి. అగ్నీ, దేవతలు నీకు దీర్ఘాయువు ఇవ్వాలని కోరుకుంటున్నాము.
తవ ప్రయాజా అనుయాజాశ్చ కేవల ఊర్జస్వన్తో హవిషః సన్తు భాగాః । తవాగ్నే యజ్ఞోఽయమస్తు సర్వస్తుభ్యం నమన్తాం ప్రదిశశ్చతస్రః
నీ ముందరి, తరువాతి హవిస్సులు బలంగా ఉండే భాగాలుగా మారాలి. అగ్నీ, ఈ యజ్ఞం మొత్తం నీదే కావాలి. నాలుగు దిక్కులు నీకు నమస్కరించాలి.
విశ్వే దేవాః శాస్తన మా యథేహ హోతా వృతో మనవై యన్నిషద్య । ప్ర మే బ్రూత భాగధేయం యథా వో యేన పథా హవ్యమా వో వహాని
అన్ని దేవతలూ, ఇక్కడ నన్ను బోధించండి. యజ్ఞానికి ఎంపికైన హోతా కూర్చున్నప్పుడు, నాకు న్యాయమైన భాగం చెప్పండి. మీరు చూపిన మార్గంలోనే మీ హవిస్సు తీసుకెళ్లగలను.
అహం హోతా న్యసీదం యజీయాన్విశ్వే దేవా మరుతో మా జునన్తి । అహరహరశ్వినాధ్వర్యవం వాం బ్రహ్మా సమిద్భవతి సాహుతిర్వామ్
నేనే హోతా గా యజ్ఞానికి కూర్చున్నాను. అన్ని దేవతలు, మరుతులు నన్ను ఆశీర్వదిస్తున్నారు. ప్రతిరోజూ, అశ్వినీదేవతలారా, మీ బ్రాహ్మణుడు హవిస్సును సమర్పిస్తూ ఉంటాడు, ఆ హవిస్సు మీకే అర్పించబడుతుంది.
అయం యో హోతా కిరు స యమస్య కమప్యూహే యత్సమఞ్జన్తి దేవాః । అహరహర్జాయతే మాసిమాస్యథా దేవా దధిరే హవ్యవాహమ్
ఈ హోతా ఎవరికైనా, యముని వద్దకు తీసుకెళ్లబడతాడు. దేవతలు ఏది ఇష్టపడతారో, అది ఆలోచిస్తాడు. ప్రతిరోజూ పుట్టి, నెల నెలకూ పునరావృతమవుతాడు. దేవతలు హవిస్సును తీసుకెళ్లేవాడిని ఏర్పరిచారు.
మాం దేవా దధిరే హవ్యవాహమపమ్లుక్తం బహు కృచ్ఛ్రా చరన్తమ్ । అగ్నిర్విద్వాన్యజ్ఞం నః కల్పయాతి పఞ్చయామం త్రివృతం సప్తతన్తుమ్
దేవతలు నన్ను హవిస్సును తీసుకెళ్లేవాడిగా నియమించారు. ఎన్నో కష్టాలు ఎదుర్కొంటూ, అలసిపోకుండా సాగిపోతున్నాను. అగ్ని, యజ్ఞాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, మా యజ్ఞాన్ని అయిదు విధాలుగా, మూడు మడతలుగా, ఏడు తంతువులతో ఏర్పరుస్తాడు.
ఆ వో యక్ష్యమృతత్వం సువీరం యథా వో దేవా వరివః కరాణి । ఆ బాహ్వోర్వజ్రమిన్ద్రస్య ధేయామథేమా విశ్వాః పృతనా జయాతి
మీ కోసం అమరత్వాన్ని, వీరత్వాన్ని పొందాలని కోరుకుంటున్నాను. దేవతలారా, మీకు విస్తారమైన మార్గాన్ని కల్పించాలనుకుంటున్నాను. మీ చేతుల్లో ఇంద్రుని వజ్రాయుధాన్ని పెట్టాలి. దానితో మీరు అన్ని యుద్ధాల్లో విజయం సాధించండి.
త్రీణి శతా త్రీ సహస్రాణ్యగ్నిం త్రింశచ్చ దేవా నవ చాసపర్యన్ । ఔక్షన్ఘృతైరస్తృణన్బర్హిరస్మా ఆదిద్ధోతారం న్యసాదయన్త
మూడు వందలు, మూడు వేల దేవతలు, ఇంకా ముప్పై తొమ్మిది మంది అగ్నిని పూజించారు. వారు నెయ్యితో అభిషేకం చేసి, దర్భను పరచి, హోతాగా కూర్చోబెట్టారు.
యమైచ్ఛామ మనసా సోఽయమాగాద్యజ్ఞస్య విద్వాన్పరుషశ్చికిత్వాన్ । స నో యక్షద్దేవతాతా యజీయాన్ని హి షత్సదన్తరః పూర్వో అస్మత్
మనసులో కోరుకున్నవాడు వచ్చాడు. యజ్ఞంలో తెలివిగలవాడు, విధిని బాగా తెలిసినవాడు. అతడు, పూజకు అర్హుడైనవాడు, మనకు దైవ అనుగ్రహం కలిగించాలి. మన దగ్గర ఉన్నవాడు దూరంగా ఉండడు.
అరాధి హోతా నిషదా యజీయానభి ప్రయాంసి సుధితాని హి ఖ్యత్ । యజామహై యజ్ఞియాన్హన్త దేవాఁ ఈళామహా ఈడ్యాఁ ఆజ్యేన
పూజకు అర్హుడైన హోతా కూర్చోవాలి. బాగా సిద్ధమైన హవిస్సులు అందరికీ తెలియజేయాలి. పూజకు అర్హులైన దేవతలను పూజిద్దాం. దేవతలారా, clarified butter తో మేము మిమ్మల్ని స్తుతించడానికి రండి.
సాధ్వీమకర్దేవవీతిం నో అద్య యజ్ఞస్య జిహ్వామవిదామ గుహ్యామ్ । స ఆయురాగాత్సురభిర్వసానో భద్రామకర్దేవహూతిం నో అద్య
దేవతలారా, ఈ రోజు మీరు మా పూజను విజయవంతం చేసారు. మేము యజ్ఞానికి గోప్యమైన నాలుకను కనుగొన్నాము. సువాసనతో కూడినవాడు, ఆయుష్షును తీసుకొచ్చాడు. దేవతలారా, ఈ రోజు మీరు మా పూజను శుభంగా చేసారు.
తదద్య వాచః ప్రథమం మసీయ యేనాసురాఁ అభి దేవా అసామ । ఊర్జాద ఉత యజ్ఞియాసః పఞ్చ జనా మమ హోత్రం జుషధ్వమ్
ఈ రోజు నేను మొదటి మాట పలుకుతాను. ఆ మాటతోనే దేవతలు అసురులను జయించారు. బలంతో పెరిగిన పూజారులు, ఐదు జాతులు, నా హవిస్సును ఆహ్వానించండి.
పఞ్చ జనా మమ హోత్రం జుషన్తాం గోజాతా ఉత యే యజ్ఞియాసః । పృథివీ నః పార్థివాత్పాత్వంహసోఽన్తరిక్షం దివ్యాత్పాత్వస్మాన్
ఐదు జాతులు, పూజకు అర్హులైనవారు, నా హవిస్సును ఆహ్వానించాలి. పృథివి భూమిలోని కష్టాలనుంచి రక్షించాలి. మధ్యలో ఉన్న ఆకాశం, పై ఉన్న స్వర్గం మమ్మల్ని కాపాడాలి.
తన్తుం తన్వన్రజసో భానుమన్విహి జ్యోతిష్మతః పథో రక్ష ధియా కృతాన్ । అనుల్బణం వయత జోగువామపో మనుర్భవ జనయా దైవ్యం జనమ్
వెలుగు నిండిన ఆకాశాన్ని అనుసరించి తంతువును నెయ్యండి. ధ్యానంతో ఏర్పడిన ప్రకాశవంతమైన మార్గాలను కాపాడండి. నీళ్ళు, మీరు విరిగిపోకుండా నెయ్యండి, మమ్మల్ని కాపాడండి. మనువు లాగా, దైవ జాతిని సృష్టించండి.
అక్షానహో నహ్యతనోత సోమ్యా ఇష్కృణుధ్వం రశనా ఓత పింశత । అష్టావన్ధురం వహతాభితో రథం యేన దేవాసో అనయన్నభి ప్రియమ్
సోమరసం కలిగినవారూ, జువ్వను విడదీయండి, పట్టీలు వదిలేయండి, తాడులు విప్పండి, సాఫీగా చేయండి. ఎనిమిది చక్రాల రథాన్ని చుట్టూ మోయండి. ఆ రథంతో దేవతలు తమ ప్రియమైనవారిని దగ్గరకు తెచ్చుకున్నారు.